خبرگزاری هرانا – زندان اوین بعنوان شناخته شده ترین زندان کشور از شب گذشته فضای پرتنش ناشی از آتش سوزی و درگیری را تجربه می کند. هر چند گفته می شود شرایط به کنترل نیروهای حفاظتی درآمده اما کماکان در سایه عدم اطلاع رسانی مناسب نهادهای متولی ابعاد زیادی از واقعه ناشناخته مانده و نگرانی از سرنوشت بسیاری از زندانیان افزایش یافته است. هرانا در گزارش پیش رو با تکیه بر اطلاعات جمع آوری شده میدانی سعی بر ارائه جزییات بیشتر از این واقعه دارد.
به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، نقطه شروع درگیری و آتش سوزی در زندان هنوز با اطمینان مشخص نیست، روایت های متضادی از سوی منابع مختلف مطرح می شود اما آنچه که بنابر اطلاعات موجود قابل اطمینان است این مسئله است که اصلی ترین بخش درگیری ها و آتش سوزی های شب گذشته در زندان اوین در ساختمان کارگاه، فرهنگی و اندرزگاه ۷ زندان اوین بوده است.
اندرزگاه (بند) ۷ زندان اوین با داشتن ۸ سالن از جمله پر تراکمترین بخش های این زندان است که تخمین زده می شود بین ۱۲۰۰ تا ۱۴۰۰ زندانی را در خود جای داده باشد.
زندانیان ساکن اندرزگاه عمدتا زندانیان جرایم مالی، زندانیان شاغل در کارگاه های تولیدی زندان، زندانیان شاغل در تاسیسات زندان، زندانیان سیاسی-امنیتی و بخشی کوچکی نیز زندانیان مواد مخدر یا سرقت هستند. اساسا زندانیان جرایم خشن، محکومان به اعدام، جرایم سنگین مواد مخدر در این زندان نگهداری نمی شوند.
آشنایی با بند هفت زندان اوین؛ تبعیدگاه زندانیان سیاسی-امنیتی
فضای کلی این زندان در روزهای اخیر به دلیل انتقال تعدادی از بازداشت شدگان اعتراضات اخیر ملتهب گزارش می شد و همچنین نشانه هایی از تنش در این زندان مانند شعار دادن در روز جمعه دیده شده بود.
روز گذشته حدود ساعت ۷ عصر قبل از آغاز آمارگیری روزانه، اولین نشانه های تنش در ساختمان های موسوم به آموزشگاه اوین دیده شد.
زندانیان اندرزگاه ۷ از طریق طبقه زیرزمین و عبور از کنار سالن های ۱ و ۲ به فضای باز مابین این ساختمان و ساختمان فرهنگی و کارگاه خیاطی به صورت معمول دسترسی دارند، این دسترسی در پایان روز با برگشت زندانیان به اتاق های خود و بسته شدن درها قطع می شود.
نقطه شروع آتش سوزی-درگیری در فضایی که اشاره شد و اندکی پیش از شروع سرشماری روزانه زندانیان و قطع کامل دسترسی ها بوده است اما روایت در مورد دلیل و نقطه آغازین درگیری ها متضاد است.
روایت عمده خبرگزاری های رسمی این بوده که درگیری از کارگاه خیاطی و بین زندانیان با جرایم مالی و سرقت آغاز شده و با آتش گرفتن این محل به اوج رسیده است اما هرانا براساس اطلاعات دریافتی روایت دیگری از این واقعه را مدنظر دارد، اساسا حوالی ساعت ۷ عصر که اولین نشانه های تشنج در زندان دیده شد زمان فعالیت این کارگاه نبوده است.
بنابر اطلاعات دریافتی نقطه تنش جایی در ساختمان فرهنگی-تولیدی زندان و در زمان حضور تعدادی از زندانیان اندرزگاه ۷ و ۸ اوین و اندکی پیش از برگشت زندانیان به بندها و بسته شدن کامل درها بوده است.
همزمان با شروع آتش سوزی درگیری بین زندانیان محصور در سه ساختمان (اندرزگاه ۷، فضای باز میانی و ساختمان فرهنگی) با گارد زندان آغاز می شود. خبرگزاری های نزدیک به نهادهای امنیتی مدعی شدند برخی زندانیان به سلاح سرد مسلح بودند و قصد خلع سلاح گارد زندان را داشتند، ادعایی که البته سندی برای آن نیز ارائه نشده است.
خشن ترین نقطه درگیری ها در ابتدا طبقه تحتانی اندرزگاه ۷ زندان بوده است. تعدادی از زندانیان از محل ورودی اندرزگاه ۷ موفق شدند خود را به محوطه بیرونی این ساختمان برسانند.
خبرگزاری فارس مدعی شد تعدادی از این افراد برای فرار به سمت تپه های شمالی زندان اوین رفتند که بر اثر تردد در میدان مین و انفجار کشته شدند اما سایر خبرگزاری ها از جمله خبرگزاری نور و سازمان زندانها این ادعا را تکذیب کردند.
همزمان با شروع درگیری ها تمام بخش های دیگر زندان در آماده باش قرار گرفت، تعدادی نیروی مسلح بر فراز ساختمان های مهم از جمله بند ۲۰۹ و بیمارستان زندان مستقر شدند و برنامه عادی تمام بندهای دیگر زندان نیز لغو شد.
نیروهای گارد زندان بواسطه حضور یگان های انتظامی-امنیتی از خارج زندان تقویت شدند، با افزایش نیروها ورود به ساختمان ها و بخش هایی که از کنترل مدیریت زندان خارج شده بود با شلیک نارنجک های صوتی و نورزا (فلش بنگ) آغاز شد. متعاقب هر انفجار، نیروهای نظامی که مسلح به سلاح جنگی و اسلحه های ساچمه زنی بودند با تقسیم بندی سالن ها و ساختمان طی سه مرحله اقدام به کنترل بخش به بخش اماکن نمودند، مرحله نخست پرتاب اشک آور، نارنجک صوتی و نورزا بود، مرحله دوم ورود توام با تیراندازی به محل و مرحله سوم دستگیری معترضان اصلی و انتقال باقی زندانیان به هواخوری های هر بند بود.
در این مرحله زندانیان منتقل شده به هواخوری برهنه شده، دستور داده شد روی زمین به شکم دراز بکشند، مورد ضرب و شتم قرار گرفته و آنهایی که متهم به ایفای نقش بودند جداسازی شده، عمده زندانیان دیگر به اندرزگاه های ۸ و ۴ منتقل شدند.
رسیدگی به زندانیان زخمی با تاخیر آغاز شده است و حتی در زمان رسیدگی در مورد مجروحانی که بواسطه اصابت گلوله ساچمه مجروح شده بودند به پانسمان بدون درآوردن ساچمه اکتفا شده است.
در اندرزگاه ۸ زندان اوین که دومین محل پرجمعیت این زندان است آتش سوزی یا درگیر جدی رخ نداده اما علیرغم این موضوع زندانیان علیرغم وجود دود غلیظ در هوا، به هواخوری برده شدند، به زندانیان معترض گلوله ساچمه ای شلیک شده، دستور داده شد لباس های خود را دربیاورند و همینطور تفتیش و ضرب و شتم شدند.
در ساعات پایانی شب نیروهای انتظامی-حفاظت، ساختمان ها را به کنترل خود درآوردند، جدای از مهار آتش سوزی در ساختمان فرهنگی-کارگاه حریق های کوچکتر که ناشی از آتش زدن پتو برای مقابله با گازاشک آور بود در اندرگاه ۷ و محوطه میانی را خاموش کردند.
بندهایی که از آتش سوزی و تنش در امان مانده بودند از جمله بند ۲۰۹ تحت کنترل وزارت اطلاعات، اندرزگاه ۴ و ۸ در ساعات پایانی شب گذشته یا صبح امروز به تعدادی از زندانیان اجازه دادند تا با خانواده های خود برای رفع نگرانی و اعلام خبر سلامتی تماس بگیرند. کماکان تعداد زیادی از زندانیان از جمله زندانیان اندرزگاه ۷ با خانواده های خود تماسی نداشته اند و این مسئله موجب افزایش نگرانی ها شده است.
در مورد کشته و زخمی شدگان این واقعه اطلاع دقیقی در دست نیست، تاکنون قوه قضاییه مرگ چهار زندانی که مدعی شده است از محکومان به سرقت بوده اند به واسطه استنشاق دود تایید کرده است و همینطور مجروح شدن ۶۱ زندانی دیگر.
منابع مطلع از وضعیت درون زندان در گفتگو با هرانا گزارشات صدا و سیما از وضعیت فعلی و شرح واقعه در زندان اوین را مملو از اطلاعات کذب دانستند و مدعی شدند تلفات احتمالی حادثه بسیار بیشتر از تعدادی است که ادعا می شود. آنها به خصوص مشاهدات خود از استفاده از سلاح جنگی و تیراندازی های گسترده نیروی های نظامی را دلیل بر باور بر تلفات بالا عنوان کردند.
تصاویر و ویدیوهای از فضای داخلی چند بند زندان توسط منابع خبری رسمی با هدف القای امنیت کامل در زندان اوین منتشر شد. اما بررسی های هرانا نشان می دهد این گزارشات تصویری عمدتا شامل بندهای کارگری است که فاصله زیادی با محل درگیری های اصلی زندان داشته اند..
همچنین پس از کنترل شرایط از تمام سالن های اندرزگاه ۷ و ۸ زندان اوین تعدادی زندانی به محل های نامعلوم منتقل شدند، حتی در سالن هایی که تنش وجود نداشته نیز بین حداقل ۸ و حداکثر ۴۰ زندانی جداسازی شده و به محل های نامعلومی منتقل شدند. تعدادی از زندانیان سیاسی نیز جزو کسانی هستند که به همین طریق جداسازی و منتقل شده اند.
تا زمان انتشار این گزارش، کماکان مستندات و اظهارات قانع کننده ای در خصوص دلایل این واقعه و تلفات آن از سوی قوه قضاییه ارائه نشده است، خانواده های نگران زندانیان برای کسب خبر از سلامت عزیزان خود با عدم همکاری مسئولین زندان روبرو هستند.
از جمله زندانیان سیاسی که پیش از اعتراضات اخیر در اندرزگاه ۷ زندان اوین نگهداری می شدند می توان به جاوید جاویدنیا، احمدرضا جلالی، حمیدی نیا، رضا جوکاری، شهاب منظوری، علی کبریت ساز توکلی، محمدعلی باباپور، سید جواد نور جمالی، شهاب دمیری، علی کاشفی، کامران قادری، محمد جواد زارعی، مهدی زارعی، علی جوهری، فرید فریدنیا، منوچهر محمدعلی، مسعود کیانی، مهدی احمدی، علی آذری فر، سیدمحمود موسوی، امیر رحیم پور، جلیل باروقی، محمد امیدی، محمد امین نصب، مجید نیک افراز اشاره کرد.
دولت های خارجی از جمله دولت آمریکا که تعدادی از اتباع آن در این زندان حضور دارند نگرانی خود را از وضعیت پیش آمده ابراز کردند.
با گذشت زمان اطلاعات جدیدی از اتفاقات رخ داده در زندان اوین منتشر شده است. شماری از زندانیان از اوین خارج شدند که اطلاعاتی در خصوص انتقال تعدادی از آنان به زندان رجایی شهر به دست هرانا رسیده است. تعدادی از زندانیان هم که مورد هدف گلوله ساچمه ای و گلوله جنگی قرار گرفتند، بدون درمان به بند بازگردانده شدند. امروز آب و گاز اندرزگاه (بند) ۸ و بند زنان زندان اوین قطع بوده و غذای زندانیان توزیع نشده است. در مورد کشته و زخمی شدگان این واقعه اطلاع دقیقی در دست نیست.
به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، با پایان درگیری ها و آتش سوزی مهیب در زندان اوین، فضای این زندان کماکان ملتهب گزارش می شود.
بنابر آخرین اطلاعات دریافتی، امروز در بخش های عمده زندان اوین توزیع غذا صورت نگرفته است، مشخص نیست این امر یک اقدام تنبیهی از سوی مدیریت زندان است یا متاثر از آسیب دیدن تجهیزات و ظرفیت آشپزخانه زندان است.
همچنین از بند زنان زندان اوین امروز صدای شعار دادن و اعتراض شنیده شده است که به نظر می آید واکنشی به وقایع جاری در زندان اوین بوده است.
همانطور که هرانا در گزارش پیشین خود از شرایط زندان اوین گزارش کرده بود مسئله رسیدگی به زخمی ها به خصوص افرادی که بواسطه اصابت ساچمه مجروح شده اند از جمله مشکلات پزشکی ادامه دار است.
بهداری زندان ساچمه ها را از بدن زندانیان خارج نکرده است و صرفا به پانسمان سطحی اکتفا کرده است، این مسئله باعث نگرانی زندانیان مجروح شده است.
در پاسخ به اعتراض این زندانیان ضمن دعوت به صبوری، از سوی پرسنل زندان به آنها وعده داده شده است که با فاصله گرفتن از فضای امنیتی و افزایش ظرفیت بهداری، برای خارج کردن ساچمه ها مجدد فراخوانده می شوند.
دست کم سه تن از زندانیان سیاسی به نامهای امیرعباس آذرم وند، مهران کریمی و محمد خانی در ردیف زندانیانی هستند که بواسطه گلوله ساچمه ای آسیب دیده اند. همچنین یک منبع مطلع در گفتگو با هرانا عنوان کرد که “از طریق یکی از همبندی های یاشار توحیدی، زندانی سیاسی مطلع شدیم او در رخدادهای شب گذشته بر اثر شلیک گلوله زخمی شده است اما از وضعیت او بی اطلاع هستیم.”
تعداد زیادی از زندانیان از جمله زندانیان سیاسی از بندهای خود خارج و به محل های نامعلومی منتقل شده اند، از جمله این افراد میتوان به رضا قلندری، امیرعباس آذرم وند، کسری بنی عامریان، آرش جوهری، مهدی رخ پرور، عادل گرجی، ابوالفضل نجات فرد، ایوب احراری، علی احراری، پوریا شهرابی، رضا سلمان زاده، صادق امیری، یاشار دارالشفا، کاوه دارالشفا، مجتبی توکلی، مسیب رئیسی، محمد ترکمان، یاشار توحیدی، میثم محمدی، وحید بنی عامریان، محمد ایران نژاد، محمد شریعت، سپهر امام جمعه، حمیدرضا محمودیان، مرتضی آهاری، مجید روشن نژاد، مهدی وفایی، مهدی اکبری، لقمان امین پور، اسماعیل گرامی، علی احراری، عماد شرقی (دوتابعیتی) اشاره کرد.
گفته می شود دست کم ۴۲ زندانی سیاسی به زندان رجایی شهر کرج منتقل شده اند با اینحال تا زمان تنظیم گزارش تنها هویت چند تن از آنان به نامهای پویا قبادی، کاوه دارالشفایی، یاشار دارالشفایی، امیرعباس آذرم وند و آرش جوهری احراز شده است و مشخص نیست چه تعداد دیگری از اسامی مورد اشاره این گزارش در بین منتقل شدگان به زندان جدید هستند.
قوه قضاییه کماکان بر روایت خود مبنی بر شروع آتش سوزی تعمدی توسط زندانیان متهم به سرقت در بخش تولیدی اوین تاکید کرد. بر اساس آخرین آمار منتشره توسط این نهاد حداقل ۴ زندانی کشته و ۶۱ زندانی دیگر مجروح شده اند که حال ۴ تن از آنان وخیم گزارش شده است.
آخرین اطلاعات دریافتی هرانا روایت قوه قضاییه در خصوص درگیری بین زندانیان بعنوان نقطه شروع وقایع دیشب را رد می کند.
بررسی های هرانا نشان می دهد زندانیان اندکی پیش از شروع درگیری ها در هواخوری های اندرزگاه ۷ و ۸ اقدام به شعار دادن می کنند و پس از انتشار خبر سرکوب خشونت آمیز زندانیان اندرزگاه ۸، سایر اندرزگاه از جمله اندرزگاه ۷ و ۴ به اعتراض ها می پیوندند. نقطه اصلی خشونت ها اندرزگاه ۷ گزارش شده است.
بنابر گزارشات دریافتی، در اندرزگاه ۴ حدود ۳۰ گلوله اشک آور شلیک شده است و با بستن درها تا صبح زندانیان در چنین فضایی در حالی که غیر از حوله و ماسک های ساده وسیله ای برای محافظت از خود نداشتند نگهداری شده اند.
محمد حبیبی، جعفر ابراهیمی، رضا شهابی، حسن سعیدی، سعید مدنی، کیوان مهتدی و رسول بداقی از جمله زندانیان سیاسی محبوس در این اندرزگاه هستند.
نیروهای گارد برخلاف اندرزگاه ۴ برای به کنترل درآوردن شرایط اندرزگاه ۷ از نارنجک های دودزا و نورزا استفاده کردند، وضعیت زندانیان این بند به همین دلیل نامناسب تر از سایر زندانیان در بندهای دیگر گزارش شده است.
همچنین در حال حاضر تمام فعالیت های عادی زندان از جمله دسترسی به کتابخانه، هواخوری، آشپزخانه ها و فروشگاه لغو شده است.
کماکان تعداد زیادی از خانواده های نگران در انتظار تماس فرزندان خود و کسب خبر سلامتی آنان هستند. از جمله این زندانیان یاشار توحیدی است که علیرغم پیگیری خانواده و وکیل او تاکنون اطلاعی از سرنوشت این زندانی حاصل نشده است.
به کانال تلگرام سایت ملیون ایران بپیوندید