دکتر محمد مصدق نخست وزير وقت ۲۴ ژانويه ۱۹۵۳ (چهارم بهمن ۱۳۳۱) به ملت اطلاع داد كه روسها از پنج روز ديگر در شيلات ايران و منابع درياي مازندران سمتي ندارند و خلع يد از آنان تا آن روز تكميل خواهد شد. امتياز شيلات ايران در درياي مازندران ۷۷ سال پيش از آن (سال ۱۸۷۶ ميلادي) به روسها داده شده بود. ميرزا حسين خان سپهسالار [رئس الوزراء وقت] درآن سال بهره داري از منابع درياي مازندران را به يك روس به نام استپان ليانازوف داده بود. عين الدوله اين امتياز را در سال ۱۹۰۶ به ازاء درآمدي برابر ۴۶۰ هزار فرانك طلا تمديد كرده بود. اوايل سال ۱۹۲۷ دولت رضاشاه درصدد لغو آن قرارداد برآمده بود كه ورّاث ليانازوف به دادگستري ايران دادخواست دادند و قضات وطن حُكم به سود ليانازوفها دادند! در اين اثناء دولت شوروي كه املاك و كمپاني هاي روسيه را ملي كرده بود عملا جانشين كمپاني ليانازوفها شد و پارلمان ايران اواخر همان سال (سال ۱۹۲۷) شوروي را به عنوان جانشين ليانازوفها و طرف قرارداد با ايران برسميت شناخت كه ۲۵ سال بعد دولت مصدق شيلات را ملي و دست شوروي را از ماهيگيري در آبهاي ايران كوتاه كرد.
منابع:
http://shirin.mit.edu/blog/?p=780
http://www.iranianshistoryonthisday.com/
از: فیس بوک گاه شمار تاریخ
