مدیرکل دفتر مدیریت بحران در استانداری سیستان و بلوچستان روز جمعه ۱۶ تیر اعلام کرد که از تاریخ ۱۱ تیر، که موج جدید بادهای ۱۲۰ روزه در منطقه «سیستان» در این استان آغاز شده است، تا کنون در مجموع هزار و ۱۰ نفر در شهرهای زابل، زهک، هامون، هیرمند، و نیمروز به بیمارستان‌ها و مراکز درمانی مراجعه کرده‌اند.

فعالان سیاسی و اجتماعی در این منطقه در سال‌های اخیر بارها در مورد بی‌اعتنایی مسئولان استانی و کشوری به طوفان شن و بادهای سنگین در سیستان‌ و بلوچستان، که در فصل تابستان سلامت شهروندان را به‌ خطر می‌اندازد، انتقاد کرده‌اند.

مجید محبی به گزارشگر خبرگزاری تسنیم گفته است که از مجموع افراد منتقل‌شده به مراکز درمانی، ۱۶۲ نفر بستری و عده‌ای دیگر درمان سرپایی شده‌اند.

همچنین، مدیرکل هواشناسی استان سیستان‌ و بلوچستان نیز اعلام کرده است که بر اساس تازه‌ترین نقشه‌های هواشناسی، در هفته آینده نیز شهروندان این استان باید منتظر وزش شدید باد، گرد و خاک، و گاهی طوفان گرد و خاک باشند.

او در ادامه توصیه کرد که بیماران تنفسی، افراد سالخورده، و کودکان در زمان غبارآلود شدن هوا از تردد در فضاهای باز خودداری کنند، کارگران در این روزها در بلندی‌ها کار نکنند، و از محصولات کشاورزی و گلخانه‌ها نیز محافظت شود.

در روزهای اخیر، هشدارهایی نیز درباره افزایش شدید دمای هوا در دیگر مناطق ایران، از جمله نیمه شمالی استان سیستان و بلوچستان، منتشر شده است.

بادهای ۱۲۰ روزه و تابستانی سیستان، که به‌ سرعت زیاد و ایجاد گرد و غبار در هوا شهرت دارند، در سال‌های اخیر و در پی بحران آب و خشکی پهنه‌های آبی، برای ساکنان استان سیستان و بلوچستان به معضلی جدی تبدیل شده‌اند؛ معضلی که هر روز دامنه آن گسترده‌تر می‌شود، اما به‌ نظر نمی‌رسد مقام‌های جمهوری اسلامی برای کاهش مخاطرات آن برنامه‌ای داشته باشند.

بروز خشک‌سالی، قطع آب رودخانه هیرمند، و خشک شدن تالاب بین‌المللی هامون، همگی موجب افزایش خاصیت فرسایش بادهای ۱۲۰ روزه در سیستان شده است.

اردیبهشت‌ امسال، نماینده زابل در مجلس شورای اسلامی ایران ضمن اشاره به افزایش چندبرابری مهاجرت مردم از منطقه سیستان به استان‌های شمالی و مرکزی ایران، خواستار مقابله با مشکلات آب‌وهوایی و زیست‌محیطی، رفع بحران آب، و همچنین کاهش فقر و بیکاری گسترده در این استان شده بود.

طبق معاهده‌ای که در سال ۱۳۵۱ و در زمان حکومت پهلوی میان ایران و افغانستان منعقد شد، سالانه می‌بایست ۸۲۰ میلیون مترمربع از آب هیرمند به سمت ایران جاری می‌شد، اما بدعهدی دولت افغانستان باعث شد این توافق اجرایی نشود. طی دو سال اخیر نیز حکومت طالبان با افتتاح سد کمال‌خان آب را به سمت گود زره منحرف کرد و جلوی ورود آن را به ایران گرفت.

در بادهای ۱۲۰ روزه سیستان، که در سال‌های اخیر تا ۱۶۰ روز نیز ادامه داشته است، حداکثر سرعت باد در ماه تیر تا ۱۰۰ کیلومتر در ساعت و در موارد نادر به بیش از آن نیز می‌رسد. متوسط سرعت باد در ماه‌های تابستان در حدود ۲۶ کیلومتر در ساعت و در ماه های زمستان ۱۳ کیلومتر در ساعت است.

جریان باد در سیستان در همه فصول سال ادامه دارد، ولی شدیدترین موارد وزش باد در تابستان است. این باد در منطقه زابل به «باد لوار» معروف است که به مفهوم گرم و خشک بودن آن است و در جهت شمالی یا شمال غربی می‌وزد.

معین‌الدین سعیدی، نماینده چابهار در مجلس شورای اسلامی، نیز ششم تیر امسال، با اشاره به اینکه «چراغ‌های راهنمایی و رانندگی در زابل بر اثر شدت گرما آب شده‌اند»، هشدار داده بود که در صورت حل نشدن مشکلات آبی و زیست‌محیطی در سیستان‌ و بلوچستان، به‌زودی بیشتر جمعیت منطقه سیستان مجبور به مهاجرت خواهد شد.