
رادیو فردا
۳۰ آبان ۱۴۰۳، مصادف با بیستم نوامبر، روز جهانی کودک است. مطابق با کنوانسیون حقوق کودک سازمان ملل متحد که جمهوری اسلامی ایران نیز آن را «مشروط به آنکه با قوانین داخلی و موازین اسلامی در تعارض نباشد»، پذیرفته است، هر انسان زیر ۱۸ سال «کودک» شمرده میشود؛ شرطی که باعث شده دستکم در یک مورد این سن در دختران به ۱۳ سال و حتی ۹ سال هم کاهش یابد.
بررسیهای رادیوفردا نشان میدهد وضعیت کودکان ایران در یک شاخص (واکسیناسیون) از کل کشورهای دنیا بهتر است، اما همزمان در برخی شاخصها وضعیت مطلوبی ندارد و در مواردی ازجمله کودکهمسری همچنان با معضل و بحران مواجه است.
گروه دادهکاوی رادیوفردا در این گزارش تلاش کرده با بررسی شاخصهای متعدد و گوناگون در حوزههای حقوق کودکان، امنیت، آموزش و سلامت، وضعیت کودکان ایران را در قیاس با اغلب کشورهای منطقه ارزیابی کند و با نقشه و نمودار نشان دهد.
جایگاه ایران از نظر شاخص حقوق کودکان
«بنیاد حقوق کودکان»، که یک بنیاد معتبر بینالمللیِ فعال در زمینهٔ حمایت از حقوق کودکان است، هر سال ردهبندیای را با عنوان «شاخص حقوق کودکان» منتشر میکند.
این شاخص ترکیبی از ۲۰ زیرشاخص مرتبط با کودکان است که در پنج بخش «حق زندگی»، «حق سلامت»، «حق آموزش»، «حق حمایت» و «برخورداری از محیط مناسب برای کودکان» دستهبندی میشوند.
آخرین گزارش این بنیاد در سال ۲۰۲۴ نشان میدهد که ایران در میان ۱۹۴ کشور در رتبهٔ ۹۱ قرار دارد. رتبهٔ ایران در بخش «حق زندگی» ۷۰، در «حق سلامت» ۶۸، در «حق آموزش» ۴۸ و در «حق حمایت» ۵۳ است، اما در زمینهٔ «برخورداری از محیط مناسب برای کودک» در رتبهٔ بسیار پایین ۱۴۵ قرار دارد.
چنانکه پیدا است، وضعیت ایران از نظر زیرشاخصهای بخش آموزش و سلامت بهنسبت بهتر از سه بخش دیگر است. در مجموع و در مقام مقایسه با کشورهای منطقه، وضعیت کلی ایران در شاخص حقوق کودکان بهنسبت متوسط ارزیابی میشود.