
دبیرکل یونسکو خواستار بازگرداندن بیقید و شرط حق آموزش دختران افغانستانی شد © Ebrahim Noroozi / AP
چهار سال از بازگشت دوبارۀ طالبان به قدرت در افغانستان میگذرد؛ چهار سالی که با حذف سیستماتیک زنان و دختران از عرصه عمومی و نابودی دستاوردهای دهههای گذشته همراه بوده است. اودری آزوله، دبیرکل یونسکو، در بیانیهای به مناسبت این سالگرد هشدار داد که افغانستان امروز تنها کشور جهان است که طالبان آموزش متوسطه و عالی را بهطور کامل برای دختران و زنان ممنوع اعلام کردهاند و بیش از ۲.۲ میلیون دختر را از حق تحصیل پس از دبستان محروم ساختهاند. وی ضمن انتقاد از سیاستهای زنستیزانه طالبان از نهادهای بینالمللی خواست تا فشارهای خود را بر مقامات این گروه با هدف بازگشایی فوری درهای مدارس و دانشگاهها به روی دختران افغانستانی افزایش دهد.
بر اساس متن سخنرانی دبیرکل یونسکو، طالبان از ۱۵ اوت ۲۰۲۱ تاکنون بیش از ۷۰ فرمان صادر کردهاند که حقوق زنان و دختران، بهویژه حق آموزش، را نقض میکند. او در این سخنرانی که روز پنجشنبه ۱۴ اوت/اگست، انجام شد گفت: «حق آموزش قابل مذاکره نیست. یک نسل کامل از دختران افغان قربانی شده است، در حالی که در دو دهه گذشته پیشرفتهای بزرگی به دست آمده بود.»
اودری آزوله همچنین تصریح کرد که بین سالهای ۲۰۰۱ تا ۲۰۲۱، با تلاشهای هماهنگ جامعه جهانی و حمایت یونسکو، شمار دانشآموزان در افغانستان ده برابر شد. در سال ۲۰۰۱ تقریباً هیچ دختر افغان به مدرسه نمیرفت، اما دو دهه بعد، ۸۰ درصد دختران در سن آموزش ابتدایی به مدرسه راه یافتند و نرخ باسوادی زنان از ۱۷ درصد به حدود ۳۰ درصد رسید. طالبان پس از بازگشت به قدرت، همۀ این دستاوردها را بهطور سیستماتیک از بین بردهاند.
او گفت که با وجود محدودیتهای اتخاذ شده از سوی طالبان، یونسکو برنامههای جایگزین آموزشی را در بیش از ۲۶۰۰ روستا به اجرا گذاشته است. بیش از هزار مدرس محلی در راستای تحقق این پروژه آموزش دیدهاند تا بتوانند به ۵۷ هزار جوان که اکثراً دختر هستند، سوادآموزی کنند.
دبیرکل یونسکو در ادامه گفت که این نهاد همچنین از سازمانهایی که در حوزه آموزش فعالیت دارند همواره حمایت کرده و خاطر نشان کرد که هیچ روشی نمیتواند نقش آموزش رسمی را ایفا کند. به گفتۀ او، همۀ روشهای آموزش غیر رسمی در افغانستان دائماً با تهدید طالبان روبهرو هستند.
اودری آزوله در پایان، خطاب به جامعه جهانی گفت که در زمانی که برخی به دنبال عادیسازی روابط با طالبان هستند، باید بیش از هر زمان دیگری برای بازگرداندن بیقید و شرط حق آموزش دختران افغانستانی بسیج ماند.

یونسکو پیش از این در اقدامی نمادین، روز جهانی آموزش سال ۲۰۲۳ را به دختران افغانستانی اختصاص داد. AP – Ebrahim Noroozi
از: ار اف ای