مقدمه
نظام بانکی ایران در سالهای اخیر با چالش مطالبات غیرجاری مواجه بوده است. ابربدهکاران بانکی، شامل شرکتها و افراد حقیقی و حقوقی، با دریافت تسهیلات کلان و عدم بازپرداخت بهموقع، نقش مهمی در ناترازی بانکها ایفا کردهاند. بر اساس گزارشهای بانک مرکزی تا پایان سال ۱۴۰۳، فهرستی از بزرگترین بدهکاران بانکی منتشر شده است که در این مقاله به بررسی آنها میپردازیم. این مقاله با هدف شفافسازی وضعیت بدهیهای کلان و تأثیر آن بر نظام بانکی تنظیم شده است.
فهرست ابربدهکاران بانکی
جدول زیر فهرست ۱۵ بدهکار بزرگ بانکی را بر اساس گزارشهای بانک مرکزی و منابع معتبر خبری نشان میدهد. این جدول شامل نام شرکت یا فرد، میزان بدهی غیرجاری (به میلیارد تومان) و ملاحظات مرتبط است.
|
شماره |
نام شرکت/فرد |
میزان بدهی (میلیارد تومان) |
ملاحظات |
|
۱ |
شرکت توسعه بینالملل ایرانمال |
۹۹,۸۰۰ |
بدهکار اصلی بانک آینده، پروژه ایرانمال |
|
۲ |
شرکت مادرتخصصی بازرگانی دولتی ایران |
۱۱۵,۰۶۰ |
بدهی به بانک ملی و سایر بانکها |
|
۳ |
شرکت توسعه نفت و گاز صبای کنگان |
۱۰۲,۰۰۰ |
بدهی به بانکهای پاسارگاد (۸۶,۰۰۰) و صنعت و معدن (۱۶,۰۰۰) |
|
۴ |
شرکت ارزشآفرینان آینده |
۲۱,۳۸۶ |
بدهکار بانک آینده |
|
۵ |
شرکت توسعه عمران فرداگستر |
۱۱,۹۱۷ |
بدهکار بانک آینده |
|
۶ |
شرکت تولید برق ماهتاب کهنوج |
۲۳,۰۰۰ |
بدهکار بانک صنعت و معدن |
|
۷ |
شرکت مادرتخصصی توسعه معادن و صنایع معدنی خاورمیانه (میدکو) |
۲۲۴,۰۰۰ |
بزرگترین دریافتکننده تسهیلات کلان |
|
۸ |
گروه عظام |
۹,۴۸۵ |
بدهکار بانک مسکن، فعال در تولید قطعات خودرو (کمکفنر رشت) |
|
۹ |
شرکت پشتیبانی امور دام کشور |
۸,۶۷۵ |
بدهکار بانک سپه |
|
۱۰ |
شهرداری مشهد |
۷,۰۰۰ |
بدهکار بانک توسعه صادرات |
|
۱۱ |
شرکت دیداس |
۴,۷۰۰ |
بدهکار بانک ملی |
|
۱۲ |
شرکت راهآهن شهری تهران و حومه |
۳,۳۹۱ |
بدهکار بانک صادرات |
|
۱۳ |
حسین هدایتی |
۳,۱۰۰ |
بدهکار بانک سرمایه |
|
۱۴ |
شرکت سیمان جوین |
۳,۲۲۱ |
بدهکار بانک تجارت |
|
۱۵ |
شرکت فولاد شرق کاوه |
۵,۱۷۶ |
بدهکار بانک کشاورزی |
تحلیل وضعیت بدهیها
بدهیهای غیرجاری یا مطالبات مشکوکالوصول به تسهیلاتی گفته میشود که احتمال بازپرداخت آنها پایین است. این بدهیها بانکها را با مشکلات ناترازی مواجه کرده و منابع مالی آنها را محدود میکند. بانکهای صنعت و معدن، آینده و پاسارگاد به ترتیب با ۲۲۰,۰۰۰، ۱۱۵,۰۰۰ و ۱۲۶,۰۰۰ میلیارد تومان بدهی غیرجاری، بیشترین حجم مطالبات مشکوکالوصول را دارند. گروه عظام، که در رشت کارخانه کمکفنرسازی دارد، یکی از بدهکاران برجسته بانک مسکن است که بدهی آن به فعالیتهای صنعتی در حوزه قطعات خودرو مرتبط است.
دلایل و پیامدها
عوامل متعددی مانند مشکلات اقتصادی، تحریمها، مدیریت ناکارآمد و نبود نظارت کافی بر اعطای تسهیلات، به افزایش بدهیهای غیرجاری منجر شده است. این وضعیت نهتنها سلامت نظام بانکی را تهدید میکند، بلکه میتواند اعتماد عمومی به بانکها را کاهش دهد. بانک مرکزی در سالهای اخیر تلاش کرده با انتشار فهرست ابربدهکاران، شفافیت را افزایش دهد، اما همچنان چالشهای زیادی در وصول این مطالبات وجود دارد.
نتیجهگیری
ابربدهکاران بانکی با حجم بالای بدهیهای غیرجاری، یکی از معضلات اصلی نظام بانکی ایران هستند. لزوم نظارت دقیقتر بر اعطای تسهیلات، اصلاح ساختارهای مالی و پیگیری حقوقی بدهیها، از اقدامات ضروری برای بهبود وضعیت بانکهاست. انتشار منظم گزارشهای بانک مرکزی میتواند به شفافیت و پاسخگویی بیشتر کمک کند.
منابع
- گزارشهای رسمی بانک مرکزی ایران (تا پایان سال ۱۴۰۳)
- دنیای اقتصاد: مقالات مرتبط با بدهکاران بانکی
- تجارتنیوز: تحلیل وضعیت نظام بانکی
- نبض بورس: گزارشهای مالی بانکها
