
نفوذ ویدیوهای واقعگرایانه ساختهشده با هوش مصنوعی در فضای مجازی ونزوئلا، لایهی جدیدی از پیچیدگی را به بحران این کشور افزوده است. گزارشهای اخیر حاکی از انتشار گسترده ویدیوهایی است که در آنها، نیکولاس مادورو در وضعیتهای غیرمعمول و ضعفآمیز (مانند حضور در انظار با لباس خواب) به تصویر کشیده شده تا اقتدار او در ذهن هوادارانش فروبریزد. در مقابل، انتشار تصاویر جعلی از انفجار در آرامگاه هوگو چاوز، رهبر فقید این کشور، موجی از خشم و اضطراب را در میان پایگاه اجتماعی حاکمیت ایجاد کرده است. این «خلاء اطلاعاتی» که ناشی از سانسور شدید رسانههای رسمی و قطع دسترسی به منابع مستقل است، اکنون توسط دیپفیکها پر شده است؛ ابزاری که نه تنها برای تخریب رقیب، بلکه برای هدایت تودهها به سمت واکنشهای پیشبینیناپذیر به کار گرفته میشود.
تحلیلگران رسانه بر این باورند که ونزوئلا به آزمایشگاهی بزرگ برای «ترور شخصیت دیجیتال» تبدیل شده است. در حالی که مخالفان از این تکنولوژی برای به چالش کشیدن تصویرِ شکستناپذیر مادورو استفاده میکنند، حاکمیت نیز با تولید محتواهای مشابه، سعی در بیاعتبار کردن اخبار واقعی دارد؛ به گونهای که شهروندان دیگر قادر به تشخیص وقایع حقیقی میدان از سناریوهای ساختهشده توسط هوش مصنوعی نیستند. این وضعیت، «اعتماد عمومی» را به عنوان آخرین سنگرِ ثبات اجتماعی نابود کرده است. خطرِ اصلی زمانی بروز میکند که یک خبر جعلی درباره ترور یا انفجار، جرقهی درگیریهای خونین فیزیکی را در خیابانهای کاراکاس بزند، پیش از آنکه نهادهای حقیقتسنج قادر به اثبات جعلی بودن آن باشند.
این پدیده، ابعادِ امنیت بینالمللی را نیز تحتالشعاع قرار داده است. استفاده از هوش مصنوعی برای شبیهسازی بحران، نشاندهنده تغییر ماهیتِ «کودتا» در عصر دیجیتال است؛ جایی که به جای تصرفِ فیزیکیِ کاخهای ریاستجمهوری، تصرفِ «ادراکِ عمومی» در اولویت قرار میگیرد. ونزوئلا اکنون با تهدیدی روبروست که در آن، پیکسلها به اندازه گلولهها مخرب هستند. اگر جامعه جهانی و پلتفرمهای تکنولوژی راهکاری برای مقابله با این موجِ نوین از اطلاعاتِ گمراهکننده در مناطقِ بحرانی نیابند، مدلِ ونزوئلا به زودی در سایر خیزشهای جهانی تکثیر خواهد شد و حقیقت، نخستین قربانیِ هر تغییر سیاسی در آینده خواهد بود.
منابع مورد استفاده برای تدوین این گزارش:
این نوشتار تحلیلی بر پایه گزارش ویژه یورونیوز فارسی: دیپفیکها خلاء اطلاعاتی در ونزوئلا را پر میکنند؛ از مادورو با لباس خواب تا بمبگذاری در آرامگاه چاوز، تحلیلهای منتشر شده در رادیو فرانسه (RFI) پیرامون جنگ اطلاعاتی در آمریکای لاتین و گزارشهای مستند بیبیسی فارسی از تأثیر هوش مصنوعی بر تحولات سیاسی ونزوئلا تنظیم شده است.