گذار دموکراتیک در بحران
نویسنده: جواد رحیم پور
✍️ جان کلام اعتراضات ۱۴۰۴ گذار است، چرخ فرسوده حکومت نه تنها به چشم انداز ۲۰ ساله خود نرسید بلکه دیگر چشماندازی هم ندارد. جمهوری اسلامی در تله خود خواسته ایدئولوژی گرایی، برساختن نظام رانتی، مهار و حذف نظام ضعیف انتخاباتی موجود، به رسمیت نشناختن دیگری و تقبیح تشکلیابی و… گرفتار شده است و اکنون به سمت نقطه پایانی این رویکردها نزدیک میشود.
✍️ اعتراضات پیاپی فراگیر و به طور مشخص از دی ۹۶ هم باعث تجدید نظر حکومت نشد و دوره ۸ ساله هم با اعتراضات گذار از وضع موجود برای جمهوری اسلامی رو به پایان است. اما مهمتر از گذار، چشمانداز آن است.
✍️ توزیع گسترده اعتراضات در شهرهای کوچک به همراه نقطه کانونی اعتراضات در بازار نشان میدهد مطالبه اقتصادی و کارآمدی اقتصادی بر دموکراسیخواهی در بخش شهروندی تقدم دارد. این نوع گذار در بطن خود خطرات بنیادی در پیش روی آینده ایران میگذارد.
✍️ نخستین خطر در شکل خرید رویای بدون پشتوانه و حرکت اعتراضی بر محور فرد است. این روزها با وجود انتشار دفترچه اضطرار و تعیین قدرت بیمهار و بازتولید نظام سرمایهداری دولتی در وجه اقتصادی آن از طریق تصرف بنیادهای اقتصادی جمهوری اسلامی، بخشی از جامعه همچنان به دنبال شکوفایی ایران زیر سایه دیکتاتوری مدرن هستند.
✍️ بسیاری از کسانی که در انقلاب ۵۷ مشارکت کردند نه تنها کتاب ولایت فقیه آقای خمینی را نخوانده بودند بلکه خودشان به او کمک میکردند تا رویاهایشان را بر زبان او بگذارند و یک شبه در مسیر دموکراسی اروپایی قرارش دهند. اکنون نتیجه روشن است. این تجربه باز هم در جمهوری اسلامی تکرار شد و عدهای به دنبال ظرفیتهای دموکراتیک در قانون اساسی گشتند. هر چند این دومی اگرچه ساختار قدرت را اصلاح نکرد ولی انرژی بسیاری آزادکرد و در عمل تور ایدئولوژی حکومت را پاره کرد.
✍️ همه این تجربهها نشان میدهد گذار دموکراتیک در بحران است. هرچند گذار ناگزیر است اما اگر تغییر چشمانداز دمکراتیک نداشته باشد جامعه ایران را انقلاب مجدد بینیاز نمیکند. مشکل در انقلابهای مکرر نیست بلکه استهلاک منابع ایران چندان شدید است که تحمل یک دوره دیگر تمرکز بیانتها قدرت را ندارد.
✍️ البته تمام مسئولیت گذار غیر دموکراتیک به عهده شهروندان عاصی و نماینده سیاسی آنها نیست. سهم حکومت مستقر از یک سو و مهمتر از آن نقش نیروهای دموکراسیخواه است. این جریانات با روند اشتباه به ویژه از سال ۱۴۰۱ صرفاً بدنبال تبیین جنبش اجتماعی و تسخیر خیابان بودند و این در حالی است که حوزه سیاسی علاوه بر حوزه عمومی شامل حوزه قدرت با دو زیر بخش حوزه نمایندگی سیاسی و نظام حکمرانی است.
✍️ دموکراسیخواهان آگاهانه حوزه قدرت را کنار گذاشتند و هنوز نیز بر این خطای خود پافشاری میکنند. با این حال هر روند گذاری به عرصه نمایندگی سیاسی و حکمرانی متصل میگردد و سپهر سیاست ایران در این مسیر قرار دارد و به سرفصل نمایندگی سیاسی رسیده است.
✍️ زمان در حال از دست رفتن است و نمیتوان در نقش ارزنده آن زمان مصطفی رحیمی نشست و هشدار داد صدای پای فاشیسم میآید. اکنون دموکراسیخواهان باید گرد هم آیند و برای رسیدن به گذار دموکراتیک مردم را تنها نگذارند.
#حمید_آصفی
https://t.me/hamidasefichannel2
صفحه یوتیوب
https://youtube.com/@hamidasefi-mf3jo
به کانال تلگرام سایت ملیون ایران بپیوندید