
در حالی که ایران پانزدهمین روز از قطع مطلق ارتباطات جهانی را پشت سر میگذارد، خبرگزاری فارس، وابسته به نهادهای نظامی، به نقل از منابع امنیتی مدعی شد که محدودیتهای اینترنتی ظرف ۲۴ ساعت آینده به طور کامل برطرف خواهد شد. طبق گزارش زنده یورونیوز، این وعده در شرایطی مطرح میشود که خیزش ۱۴۰۴ در شهرهای مختلف همچنان ادامه دارد و بسیاری از تحلیلگران معتقدند این گشایش احتمالی، نه به معنای عقبنشینی سیاسی، بلکه تلاشی برای کاهش فشارهای کمرشکن اقتصادی و خروج از انزوای کامل در میانه سرکوبهاست. با این حال، تجربه سالهای گذشته نشان داده است که اتصال دوباره شبکه لزوماً به معنای دسترسی آزاد به پلتفرمهای بینالمللی نیست و احتمالاً با اعمال لایههای جدیدی از فیلترینگ هوشمند و کنترل دولتی همراه خواهد بود تا از مخابره وسیع تصاویر مستند کشتارهای اخیر جلوگیری شود.
همزمان با این وعدههای دولتی، ابعاد فاجعه انسانی رخ داده در دوره «خاموشی مطلق اینترنت» به تدریج در حال فاش شدن است. بر اساس آمارهای تکاندهندهای که توسط شبکه سیبیاس (CBS) منتشر شده، برآوردها نشان میدهد که در این دوره انسداد خبری، هزاران نفر در شهرهای مختلف ایران جان خود را از دست دادهاند. گزارشهای تحقیقی بیبیسی فارسی و گزارش اخیر روزنامه لوموند که در رادیو فرانسه (RFI) بازتاب یافت، تأیید میکنند که نیروهای امنیتی با سوءاستفاده از قطع ارتباطات، بیمارستانها را به قتلگاه معترضان تبدیل کرده و پیکرها را با کانتینرهای یخچالدار به مکانهای نامعلوم منتقل نمودهاند. اکنون بازگشت اینترنت برای بسیاری از شهروندان به معنای لحظه رویارویی با حقیقت تلخی است که در پشت دیوارهای سانسور رخ داده و احتمالاً موج جدیدی از خشم عمومی را در پی خواهد داشت.
در لایه حقوقی، مای ساتو، گزارشگر ویژه سازمان ملل، نسبت به اهداف پشت پرده این بازگشایی هشدار داده است. طبق گزارشهای صدای آمریکا (VOA)، خانم ساتو معتقد است که حاکمیت ممکن است از اتصال مجدد شبکه برای شناسایی فعالان از طریق تکنولوژیهای تشخیص چهره و پایش فعالیتهای دیجیتال استفاده کند. سازمان عفو بینالملل نیز با انتشار بیانیهای تأکید کرد که قطع اینترنت در جریان خیزش ۱۴۰۴، بخشی از یک استراتژی جنگی علیه غیرنظامیان بوده و وعده وصل مجدد آن نباید مانع از تحقیقات بینالمللی درباره جنایات رخ داده در دوران تاریکی شود. مستندات جمعآوری شده نشان میدهد که حتی در صورت وصل شدن اینترنت، پروندههای مفتوح شکنجه در بازداشتگاه کهریزک و تیراندازی مستقیم در بازار رشت، همچنان به عنوان لکههای سیاهی در کارنامه حقوق بشری نظام باقی خواهند ماند.
در نهایت میتوان چنین نتیجه گرفت که وعده وصل شدن اینترنت، بیش از آنکه نشانهای از آرامش باشد، آغازگر فصل جدیدی از افشاگریهای هولناک درباره خیزش ۱۴۰۴ است. حاکمیت که با قطع ارتباطات تلاش کرد صدای اعتراضات را خفه کند، اکنون با انبوهی از تصاویر و ویدیوهای ضبط شدهای روبرو خواهد شد که در حافظههای گوشیهای موبایل پنهان مانده بود و با اولین جرقه اتصال، به جهان مخابره میشود. حقیقت کشتار هزاران نفر و تبدیل مراکز درمانی به صحنه اعدام، با هیچ وعده بازگشت به وضع عادی محو نخواهد شد. خیزش ۱۴۰۴ نشان داد که قدرت حقیقت فراتر از کابلهای اینترنت است و جامعه جهانی اکنون با اسنادی روبروست که نشان میدهد بهای سنگین این قطع ارتباط، خونهای ریخته شدهای است که در حافظه تاریخی ملت ایران هرگز منجمد نخواهد شد.