خبرگزاری هرانا – بر اساس تازهترین دادههای تجمیعی هرانا در سیامین روز از آغاز اعتراضات، مجموع کشتهشدگان تأییدشده به ۶۱۲۶ نفر رسیده که از این تعداد ۵۷۷۷ نفر معترض، ۸۶ نفر کودک زیر ۱۸ سال، ۲۱۴ نفر نیروهای وابسته به حکومت و ۴۹ نفر غیرمعترض یا غیرنظامی هستند. شمار کشتههای در حال بررسی ۱۷۰۹۱ نفر است. مجموع بازداشتها به ۴۱۸۸۰ نفر رسیده، شمار مجروحان دارای جراحت شدید ۱۱۰۰۹ نفر و تعداد پخش اعترافات اجباری ۲۴۵ مورد گزارش شده است. تعداد احضارشدگان به نهادهای امنیتی ۱۱۰۲۴ نفر است. مجموع رخدادهای اعتراضی ثبتشده به ۶۵۱ مورد در ۲۰۰ شهر و ۳۱ استان رسیده است.
به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، در سیامین روز اعتراضات؛ استمرار سیاست کنترل ارتباطات، ادامه موج بازداشتها، و افزایش نگرانیها درباره امنیت مراکز درمانی برای مجروحان از مهمترین محورهای تحولات بوده است. در کنار این موارد، واکنشهای بینالمللی نسبت به فشار بر روزنامهنگاران و گزارشهای مربوط به انتقال مجروحان از بیمارستان به بازداشتگاهها نیز ادامه یافت.
استمرار اختلال و قطع اینترنت؛ فشار بر اطلاعرسانی و پیامدهای اقتصادی
در روز سیام اعتراضات ۱۴۰۴، قطعی و اختلال گسترده اینترنت همچنان یکی از مهمترین ابزارهای حکومت برای مهار جریان اطلاعرسانی و کاهش توان سازماندهی معترضان بوده است. نتبلاکس اعلام کرده که قطعی اینترنت وارد روز هجدهم شده و همزمان، محدودسازی ابزارهای دور زدن فیلترینگ نیز تشدید شده است؛ وضعیتی که عملاً دسترسی شهروندان به اطلاعات، ارتباط با خانوادهها، خدمات آنلاین و رسانههای مستقل را با اختلال جدی مواجه کرده است. در همین چارچوب، وزیر ارتباطات جمهوری اسلامی نیز با اشاره به پیامدهای اقتصادی، هزینه قطعی اینترنت را «روزانه پنج هزار میلیارد تومان» عنوان کرده است؛ رقمی که علاوه بر اثرگذاری بر کسبوکارهای آنلاین، تبعات مستقیم بر معیشت خانوارها و فعالیتهای اقتصادی خرد و متوسط دارد.
همزمان، روزنامه سازندگی در گزارشی تحلیلی، قطع سراسری اینترنت را نشانهای از شکست سیاستگذاری و بحران در حکمرانی ارتباطات دانسته و تأکید کرده که انسداد گسترده نهتنها مانع انتقال خبر و تصویر از وضعیت اعتراضات میشود، بلکه به کاهش اعتماد عمومی، تشدید فضای بیاطمینانی و تعمیق آسیبهای اقتصادی میانجامد.
از سوی دیگر، فدراسیون بینالمللی روزنامهنگاران نیز با انتشار بیانیههایی نسبت به برخوردهای امنیتی با خبرنگاران و فعالان رسانهای واکنش نشان داده و از بازداشت دو عکاس خبری خبر داده است: «حامد عراقی» که در تهران بازداشت شده و «آرتین غضنفری» که در مشهد پس از تفتیش منزل و توقیف تجهیزات بازداشت شده است. این موضعگیری در کنار تداوم قطعی اینترنت، تصویری روشن از تلاش سیستماتیک حکومت برای کنترل روایت عمومی ارائه میدهد: قطع ارتباطات برای کاهش انتشار خبر، و همزمان بازداشت و فشار بر خبرنگاران و عکاسان برای محدودسازی تولید محتوا و مستندسازی میدانی. مجموعه این عوامل در روز سیام اعتراضات ۱۴۰۴ نشان میدهد که کنترل اطلاعات همچنان یکی از محورهای اصلی سیاست سرکوب است و ابعاد آن از «فیلترینگ» فراتر رفته و به «انسداد کامل»، «افزایش هزینههای اجتماعی-اقتصادی» و «امنیتیسازی فعالیت رسانهای» رسیده است.
تشدید موج بازداشتها و برخوردهای امنیتی
در روزهای اخیر، گزارشها از استمرار بازداشتهای گسترده در شهرهای مختلف حکایت دارد. در کنار بازداشتهای پراکنده شهروندان در نقاط متعدد، خبر بازداشت بیش از ۳۰۰ شهروند در استان سمنان منتشر شده و همچنین از بازداشت دستکم ۵۴ شهروند در شهرهایی از جمله یزد، زنجان و ملارد گزارش شده است. در سطح فردی نیز مواردی مانند بازداشت یک شاعر و نویسنده در تهران و بازداشت یک شهروند بهایی در مشهد (و انتقال به زندان وکیلآباد) نشاندهنده دامنه متنوع افرادی است که هدف برخوردهای امنیتی قرار گرفتهاند.
همزمان، برخوردهای امنیتی تنها به بازداشت محدود نمانده و فشارهای مستقیم بر فعالان صنفی، اقلیتهای مذهبی، ورزشکاران و نیز جریان اطلاعرسانی ادامه یافته است. همچنین استمرار پخش «اعترافات اجباری» بهعنوان بخشی از سیاست ارعاب و روایتسازی حکومتی از اعتراضات گزارش شده و همزمان برخی بازداشتها با بیخبری خانوادهها همراه بوده است. مجموعه این موارد بیانگر آن است که دستگاههای امنیتی در روز سیام اعتراضات نیز همچنان رویکرد «بازداشت گسترده، تهدید، و کنترل روایت» را دنبال میکنند.
آمار بهروزشده (تجمیعی) تا پایان روز سیام اعتراضات
🔳 تعداد تجمعات/اعتراضات ثبتشده: ۶۵۱
🔳 تعداد شهرها (بدون تکرار): ۲۰۰
🔳 تعداد استانها (بدون تکرار): ۳۱
🔳 مجموع بازداشتها: ۴۱٬۸۸۰
🔳 بازداشت دانشجویان: ۶۲
🔳 پخش اعترافات اجباری: ۲۴۵
🔳 احضار به نهادهای اطلاعاتی/امنیتی: ۱۱٬۰۲۴
🔳 مجروحان با جراحت شدید: ۱۱٬۰۰۹
🔳 جانباختگان تأییدشده: ۶٬۱۲۶
▪️ معترضان: ۵٬۷۷۷
▪️ کودکان (زیر ۱۸ سال): ۸۶
▪️ نیروهای وابسته به حکومت: ۲۱۴
▪️ غیرمعترض/غیرنظامی: ۴۹
🔳 جانباختگان در حال بررسی: ۱۷٬۰۹۱
نگرانی مجروحان از مراجعه به مراکز درمانی و گزارشهای مربوط به تعقیب و بازداشت مجروحان
یکی از محورهای مهم روزهای اخیر، افزایش گزارشها درباره ترس مجروحان از مراجعه به مراکز درمانی و همچنین تعقیب و بازداشت افراد زخمی در بیمارستانهاست. وزارت بهداشت جمهوری اسلامی بهطور ضمنی به وجود چنین نگرانیای اذعان کرده و با تأکید بر اینکه مراجعه به مراکز درمانی «نگرانی ندارد»، از مجروحان خواسته از درمان در خانه خودداری کنند. در همین زمینه، گفته شده طی روزهای گذشته حدود ۳۰۰۰ مجروح به مراکز درمانی مراجعه کردهاند.
با این حال، همزمان گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر ایران نسبت به گزارشهای متعدد از «ربایش مجروحان از بیمارستانها» و انتقال آنان به بازداشتگاهها ابراز نگرانی شدید کرده و این اقدام را نقض آشکار حق دسترسی به درمان دانسته است. در روایتهای منتشرشده، نیروهای امنیتی پس از شناسایی مجروحان مرتبط با اعتراضات، آنان را از بیمارستان خارج کرده و بازداشت میکنند؛ موضوعی که نهتنها به کاهش مراجعه مجروحان به مراکز درمانی منجر میشود، بلکه خطر تشدید آسیب و افزایش مرگومیر ناشی از عدم درمان را بالا میبرد. همچنین گزارشهایی از فشار بر کادر درمان و تهدید یا بازداشت پزشکان و پرستاران درمانکننده مجروحان منتشر شده و در واکنش به این وضعیت، بیش از ۴۰۰۰ پزشک با امضای بیانیهای، برخوردهای امنیتی با کادر درمان را محکوم کردهاند. این وضعیت نشان میدهد که «فضای درمان» نیز در روزهای اخیر به حوزهای امنیتی تبدیل شده و دسترسی آزاد و امن به مراقبت پزشکی با تهدیدهای جدی مواجه است.
مواضع داخلی، تکذیبها و روایتهای رسمی
در سطح مواضع داخلی، روزنامه کیهان با رویکردی تهدیدآمیز نسبت به برخی گمانهزنیها درباره «عفو یا آزادی بازداشتشدگان» واکنش نشان داده و اساساً هرگونه عقبنشینی در برابر اعتراضات را رد کرده است. این موضعگیری را میتوان در راستای تلاش جریانهای تندرو برای جلوگیری از ایجاد شکاف در بدنه حاکمیت و نیز حفظ رویکرد امنیتی-سرکوبگرانه تحلیل کرد. کیهان با برجستهسازی روایتهای سختگیرانه، عملاً پیام میدهد که پاسخ حکومت باید همچنان مبتنی بر بازداشت، تهدید و کنترل فضای عمومی باشد، نه کاهش تنش یا پاسخگویی.
از سوی دیگر، اداره کل زندانهای تهران در واکنش به گزارشهایی درباره نگهداری معترضان مجروح در زندان فشافویه و عدم دسترسی آنان به خدمات درمانی، این موضوع را تکذیب کرده است. تکذیب رسمی در حالی مطرح میشود که گزارشهای متعددی از بیخبری خانوادهها، نگرانی درباره وضعیت سلامتی بازداشتشدگان و دشواری دسترسی به خدمات درمانی منتشر شده است. تجربه دورههای پیشین و همچنین گزارشهای متقاطع رسانهای و حقوق بشری، باعث شده این تکذیبیهها با تردید جدی مواجه شوند، بهویژه در شرایطی که همزمان گزارشهای سازمان ملل نیز بر ربایش مجروحان از بیمارستانها و انتقال آنان به بازداشتگاهها تأکید دارد.
در کنار این موارد، برخی مقامهای محلی و امنیتی نیز تلاش کردهاند با ارائه روایتهای مورد نظر خود، تصویری کنترلشده از وضعیت ارائه دهند. برای نمونه، فرمانده سپاه لرستان از مجروح شدن ۳۳۴ نفر در اعتراضات این استان خبر داده و همچنین کشته شدن ۲ پاسدار و ۳ بسیجی را مطرح کرده است. این نوع روایتسازی معمولاً با هدف برجسته کردن تلفات نیروهای حکومتی و ایجاد توجیه برای تشدید سرکوب انجام میشود. همچنین گزارشهایی درباره بازداشت گسترده در برخی استانها (از جمله سمنان) منتشر شده که نشاندهنده تداوم رویکرد امنیتی در مدیریت اعتراضات است.
در مجموع، مواضع داخلی حکومت در روز سیام اعتراضات ۱۴۰۴ بر چند محور ثابت استوار است، از جمله انکار یا تکذیب گزارشهای مربوط به نقض حقوق معترضان در زندانها و مراکز درمانی، سپس برجستهسازی تهدید و برخورد سخت از سوی رسانههایی چون کیهان، در ادامه ارائه روایتهای امنیتی از اعتراضات توسط فرماندهان و مقامهای حکومتی، و در نهایت استمرار فضای بازداشت و فشار بهعنوان ابزار اصلی کنترل جامعه. این مجموعه مواضع نشان میدهد که حتی در سطح داخلی نیز پاسخ حکومت همچنان مبتنی بر «امنیتیسازی بحران» است و نشانه مشخصی از تغییر رویکرد به سمت پاسخگویی یا کاهش خشونت مشاهده نمیشود.
در نهایت
سیامین روز اعتراضات ۱۴۰۴ در حالی سپری شد که قطع اینترنت و اختلال ارتباطات همچنان یکی از عناصر ثابت سیاست کنترل روایت باقی مانده و در کنار آن، بازداشتهای گسترده، افزایش احضارها و تداوم پخش اعترافات اجباری گزارش شده است. همزمان، موضوع امنیت مراکز درمانی برای مجروحان و گزارشهای مرتبط با تعقیب و بازداشت افراد زخمی نگرانیهای تازهای را در حوزه حقوق بشر و حق دسترسی به درمان ایجاد کرده است. در سطح داخلی، بخشی از رسانهها و نهادهای رسمی بر تداوم رویکرد سختگیرانه تأکید داشتهاند و همزمان برخی گزارشها درباره وضعیت بازداشتشدگان و مجروحان با تکذیب رسمی مواجه شده است. مجموعه این تحولات نشان میدهد در روز سیام نیز روند سرکوب و کنترل ارتباطات ادامه یافته و آمارهای تجمیعی از گسترش دامنه پیامدهای انسانی و اجتماعی اعتراضات حکایت دارد.
به کانال تلگرام سایت ملیون ایران بپیوندید