روز چهارشنبه ۶اسفند۱۴۰۴ شماری از دانشگاههای ایران برای پنجمین روز متوالی عرصه فریاد دادخواهی دانشجویان علیه حکومتی بود که در آستانه زمستان، هزاران تن را در خیابانهای ایران کشت، صدها هزار نفر را روانه زندانها و بازداشتگاهها و خانههای امن کرد، از همه خطوط قرمز انسانیت رد شد و کودکان را قتلعام کرد و همچنان نه در جایگاه پاسخگویی، که در حال انکار کشتار مردم است. با اینهمه منابع مستقل دانشجویی تایید کردهاند که اعتراضات دانشجویان در ۶۳دانشگاه کشور تداوم یافت. مقامات دانشگاهی و حکومتی نیز هرآنچه در توان داشتند برای ارعاب آنها به نمایش گذاشتند.
***
در پنجمین روز اعتراض دانشجویان چه گذشت؟
نقطه عطف تجمعات ششم اسفند دانشجویان خواندن نام صدها دانشجوی کشته شده در اعتراضات بود. گروهی از دانشجویان دانشگاه هنر ایران با شعار و پلاکارد و عکس کشتهشدگان تجمعی برگزار کردند. در این تجمع، دانشجویان با خواندن نام کشتهشدگان دی از جمله «امیرعلی زارعی»، فارغالتحصیل این دانشگاه، یاد آنها را گرامی داشتند. در تصاویر این تجمع پلاکاردهایی از جمله «زن، زندگی، آزادی»، «مرگ بر خامنهای» و «زندانی سیاسی آزاد باید گردد»، «مرگ بر دیکتاتور»، «این گل پرپر شده، هدیه به میهن شده»دیده شد. پرچم شیروخورشید در چندین دانشگاه توسط دانشجویان بالا برده شد.
دانشجویان دانشکده کاربردی دانشگاه هنر علاوه بر خواندن نام جانباختگان خواهان آزادی دانشجویان بازداشتی شدند و شعار «مهیار حاجیمحمدی آزاد باید گردد» سر دادند. در جریان تجمعات این دانشگاه، سه دانشجو به نامهای «پویان جمیلی»، «سینا غنیمتی» و «کیارش نجفزاده» توسط نیروهای لباسشخصی بازداشت شدند. این دانشجویان در شامگاه روز ۶اسفند آزاد شدند.
یک فعال دانشجویی از دانشگاه تهران به «ایرانوایر» میگوید: « تجمعات ما در پردیس مرکزی آغاز شد. نیروهای حراست از ساعتهای اولیه صبح روز چهارشنبه نیروهای خود را در گیتهای ورودی و خود محوطه مستقر کرده بودند. ورود و خروج خیلی سختگیرانه انجام شد و فضا بسیار امنیتی بود ولی با همه اینها تجمع برگزار شد.»
دانشجویان در دانشکدههای پرستاری، داروسازی و مامایی دانشگاه بهشتی اعتراضات را به شکل «تحصن سکوت» برگزار کردند. گزارشها حاکی از آن بود که از ابتداییترین ساعت ۶اسفند فضای اطراف دانشکدهها امنیتی بود و حراست از ورود بسیاری از دانشجویان، بهویژه دانشجویان پزشکی و دندانپزشکی، ممانعت بهعمل آورد. تنها افرادی که ارتباط مستقیم آموزشی با دانشکده داروسازی داشتند اجازه ورود به این دانشکده را دریافت کردند.تحصن سکوت اما پس از مدتی به همخوانی سرودهای اعتراضی بدل شد. یک شاهد عینی در دانشگاه بهشتی به ایرانوایر گفت: «تعداد زیادی از نیروهای بسیج را از دانشکدههای دیگر به دانشکده ما فرستادند. البته گویی دستور داشتند که برخورد فیزیکی نکنند چون فقط عربدهکشی کردند و شعارهایی در حمایت از حکومت دادند.»
دانشجویان در دانشگاه پارس نیز امروز تجمع داشتند. در دانشگاه خوارزمی دانشجویان نسبت به مجازی شدن کلاسها در صحن دانشگاه تحصن کردند. بهگفته منابع دانشجویی، کلاسهای این دانشگاه هنوز آغاز نشده بود که اعلام مجازی شدن، موجب شکلگیری این تحصن شد. دانشجویان شعارهایی چون «قسم به خون یاران، ایستادهایم تا پایان»، «اگر مجازی بشه، شعارا تندتر میشه»، و «آزادی، آزادی، آزادی» سر دادند و با شعار «قسم به خون ساغر، ایستادهایم تا آخر»، یاد «ساغر سیفالهی»، دانشآموخته این دانشگاه را گرامی داشتند.
آنچه در دانشگاههای دیگر شهرها گذشت
روز چهارشنبه برای پنجمین روز پیاپی دانشجویان در دانشگاه «فردوسی» مشهد تحصن کردند. در دانشکده مهندسی سرود «ای ایران» به یاد جانباختگان دیماه خوانده شد. گزارشهایی از ایجاد اختلال نیروهای بسیج برای تجمع دانشجویان منتشر شده اما دانشجویان معترض با هو کردن و شعار «بسیجی دروغگو، کارت دانشجوییت کو» آنها را به عقب راندند.
دانشجویان دانشگاه «شیراز» از روز قبل برای چهارشنبه ۶دی۱۴۰۴فراخوانی منتشر کرده بودند. منابع دانشجویی میگویند نیروهای حراست برای ممانعت از شکلگیری تجمع و تحصن تمامی ورودیها را به روی دانشجویان بستند و اعلام کردند «دانشگاه تعطیل است.»
ایرانوایر دریافته است که در محدوده دانشگاه شیراز بیش از ۵۰ موتور، حدود ۱۰ خودرو و واحد گشتی مستقر شده بودند و به هیچ خودرویی حتی اتوبوسهای خط واحد اجازه داده نمیشد در این محدوده توقف کنند.
نیروهای امنیتی همچنین در محدوده خیابان ارم حضور داشتند و اجاره برگزاری هیچ تجمعی داده نشد.
تهدید دانشجویان و خط و نشان مقامات حکومتی و دانشگاهی
به نظر میرسد جدیتر شدن اعتراضات دانشجویی موجب شده است که مقامات دولت در وزارت علوم نظر پیشین خود در مواجهه با بازگشایی دانشگاه را مورد بازبینی قرار بدهند چرا که زمزمههای «لزوم تعطیلی دانشگاهها در شرایط موجود» از سوی چندین مقام حکومتی و سیاسی مطرح شده است.بر اساس گزارش منابع مستقل دانشجویی تنها در دانشگاه تهران دستکم ۱۸۰ دانشجو در طول ۵ روزی که از اعتراضات گذشته ممنوعالورود شده و حداقل ۴۵ دانشجو به کمیته انضباطی احضار شدهاند.
روزنامه شرق نیز در گزارشی از آمار شگفتآور ممنوعالورودی و تشکیل پرونده برای دانشجویان خبر داده و نوشته است وزارت علوم با ارسال پیامکی به دانشجویان اعلام کرده است: «حضور جناب عالی در تجمع غیرقانونی اخیر خلاف مقررات آموزشی و انضباطی محسوب میشود. بدین وسیله به اطلاع میرساند از تاریخ صدور این ابلاغیه، هرگونه حضور و تردد شما در محوطه دانشگاه و اماکن آموزشی تا زمان تشکیل جلسه کمیته انضباطی و اعلام نتیجه نهایی پرونده، ممنوع میباشد».برخی از دانشجویان نیز به ایرانوایر گفتهاند که چنین پیامکی دریافت نکردهاند اما به شکل شفاهی ماموران حراست به آنها گفتهاند که ممنوعالورود هستند.
نماینده اصولگرای مجلس: فضای دوقطبی دانشگاه به نفع «منافع ملی» نیست
رسانههای ایران در خبرهای مرتبط با تجمعات اعتراضی دانشجویان نظرات برخی مقامات حکومتی و قضایی درباره بازگشایی مدارس را بازتاب دادند. بر اساس این
گزارشها «احمد بخشایش اردستانی» نماینده اصولگرای مردم اردستان در مجلس شورای اسلامی خواهان غیرحضوری شدن کلاسهای درس در دانشگاهها شد و گفت:«کلاسهای دانشگاهها معمولا از هفته دوم اسفند آغاز میشود. به نظر من، اگر روسای دانشگاهها اعم از دانشگاههای دولتی و آزاد، در این مقطع کلاسها را به صورت مجازی برگزار کنند، تصمیم عاقلانهتری خواهد بود تا شرایط کشور شفافتر شود.»
او گفته است که اگر در مقام «وزارت علوم» بود اجازه نمیداد در شرایط «دوقطبی» فعلی دانشگاه باز باشد.
احمد بخشایش اردستانی گفته است که کشور «با تهدیدات خارجی و فشارهای امنیتی مواجه است» و ایجاد این فضای به گفته او دوقطبی در دانشگاهها به نفع «منافع ملی» نیست.
زبان رییس قوه قضاییه جمهوری اسلامی اما مانند همیشه زبان هشدار نیست، ادبیات تهدید دانشجویان بود. «غلامحسین محسنی اژهای» روز چهارشنبه ۶اسفند ۱۴۰۴ تهدید کرد دستگاه قضایی ناچار به دخالت در وضعیت حاکم بر دانشگاههاست و در این صورت «هزینه بالاتر خواهد رفت».
او گفت پیشتر به وزیران علوم و بهداشت در خصوص لزوم «ساماندهی و کنترل» تجمعات اعتراضی دانشجویان هشدار داده و در ادامه گفت: «انتظار ما آن است چنانچه جرمی در محیط دانشگاه به وقوع پیوسته، مسئولان مربوطه موارد را جهت اقدام مقتضی به عدلیه اعلام نمایند، در غیر این صورت ما به موجب وظیفه قانونیای که داریم شخصاً ورود خواهیم کرد و طبیعتاً هزینه آن بالاتر خواهد رفت».
این اظهارات موجب شد وزیر علوم اعتراضات دانشجویان را «آشوب» بنماند و به دانشجویان معترض هشدار دهد که اگر این وضع در دانشگاهها ادامه یابد، این وزارتخانه دیگر اختیاری برای حضوری نگه داشتن دانشگاهها نخواهد داشت. او همچنین اضافه کرد در صورت تداوم این وضعیت «اختیار از دست این وزارتخانه خارج میشود.»؛ نوعی تهدید نرم و تن دادن رسمی به مداخله نهادهای امنیتی و قضایی به امور دانشگاه.
«حسین سیمایی صراف» اعلام کرد که وزارت علوم ترجیح میدهد کلاسها حضوری باشد و «ریسک» آن را هم پذیرفته است، اما این ماجرا مشروط به این است دانشگاه «محل خشونت، توهین، نفرتافکنی و اهانت به نمادهای ملی و میهنی نشود.»
وزیر علوم دولت پزشکیان در ادامه تلاش کرد تعریفی از تفاوت «اعتراض» و «آشوب» ارایه کند و گفت «اگر وضع آشوب توسط عدهٔ اندکی استمرار پیدا کند، اختیار [حضوری بودن دانشگاهها] از دست ما خارج میشود.»
او همچنین از احضار گسترده دانشجویان به شوراهای انضباطی دفاع کرد این اقدام را در راستای آنکه «پای دانشجویان مستقیماً و یکسره به محاکم قضایی باز نشود» توصیف کرد.
این اظهارات درحالی مطرح میشود که طی روزهای گذشته دهها ویدیو از درگیری نیروهای بسیج مستقر در دانشگاه با دانشجویان معترض و متشنج شدن شرایط اعتراضات به دست آنها منتشر شده است.
دانشجویان ایران از روز شنبه ۲اسفند۱۴۰۴، همزمان با بازگشایی دانشگاهها و برگزاری چهلم کشتهشدگان اعتراضات دیماه در سراسر کشور، تجمعات اعتراضی برگزار کردند.
دانشجویان طی روزهای گذشته در دانشگاههای الزهرا، شریف، خواجهنصیر، تربیت مدرس، هنر، علم و صنعت، تهران، سوره و پارس علیه حکومت و رهبر جمهوری اسلامی شعار دادند.
در بسیاری از این تجمعات شعارهایی در حمایت از شاهزاده «رضا پهلوی» و در مخالفت صریح با «علی خامنهای» داده شده و دانشجویان پرچمِ شیر و خورشید به دست گرفته و پرچم جمهوری اسلامی را آتش زدند.
پروندهسازی علیه دانشجویان
یک دانشجوی دانشگاه تهران در گفتگو با روزنامه شرق گفته است که در این دانشگاه از روز ۵اسفند۱۴۰۴ «با فاصله زمانی ۱۵ دقیقه به ۱۵ دقیقه، در حال برگزاری جلسات تفهیم اتهام در کمیته انضباطی برای دانشجویان هستند.»
به گفته او دستکم برای ۵۰دانشجو در دانشگاه تهران جلسه کمیته انضباطی برگزار شده است و سهتن از احضار شدگان کسانی هستند که اصلا در این روزها در تهران نبودهاند.
این دانشجو تایید کرده است که در تمامی ورودیهای دانشگاه تهران نام و اطلاعات دانشجویان و کارتهای دانشجویی کنترل میشوند.
ایرانوایر اما گزارشهایی مبنی بر حضور نیروهای لباس شخصی و بسیجی در دانشگاه تهران بهعنوان دانشجو دریافت کرده است. منبع آگاهی که با ایرانوایر گفتگو کرده است، میگوید:«چهره این افراد برای هیچکدام از دانشجویان آشنا نیست و تقریبا یقین داریم که پیش از این هرگز آنها در حتی در میان دانشجویان بسیجی ندیده بودیم.»
وضعیت در سایر دانشگاهها نیز تقریبا مشابه است. شرق از ۸۰ تا ۱۰۰مورد احضار به کمیته انضباطی در دانشگاه «علم و صنعت» در روزهای گذشته خبر داده و به نقل از یکی از دانشجویان این دانشگاه نوشته است که دانشجویان این دانشگاه از همان هفته اول شروع کلاسها به شکل مجازی، پیامک دعوت به کمیته انضباطی دریافت کرده و اتهامات دانشجویان در حضور در شبهای تجمع در خوابگاهها در جریان اعتراضات دیماه عنوان کرده است.
این دانشجو همچنین تایید کرده است که برای اولین بار «تفهیم اتهام» به دانشجویان در علم و صنعت نه به شکل حضوری در جلسه کمیته انضباطی که بهصورت «تلفنی» رخ داده است. او همچنین اعلام کرده که به شماری از ممنوعالوردها به این دانشگاه که در خوابگاه ساکن بودهاند از شامگاه دوشنبه ۴اسفند گفته شده «جمع کنید بروید.»
گزارشها از دانشگاه امیرکبیر نیز حاکی از آن است که طی روزهای گذشته دستکم ۱۰ دانشجو به کمیته انضباطی احضار شدهاند. فهرست ممنوعالورودهای این دانشگاه نیز صبح روز سهشنبه ۵اسفند در اختیار نیروهای حراست قرار گرفته است.
به کانال تلگرام سایت ملیون ایران بپیوندید