
میراث فرهنگی ایران این روزها آسیبدیده از دو سو است؛ از یک سو حملات آمریکا و اسرائیل که تا کنون به بیش از ۱۰۰ بنای تاریخی خسارت زده و از سوی دیگر سالها بیتوجهی و یا تعرض نهادهای حکومتی که به آسیبی مزمن تبدیل شده است.
وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی ایران ۲۶ اسفند پارسال اعلام کرد که شمار آثار تاریخی و فرهنگی آسیبدیده در پی حملات نظامی اخیر به ۱۰۸ اثر رسیده است.
این وزارتخانه میگوید استان تهران با آسیب به ۶۰ اثر تاریخی، بیشترین خسارت را متحمل شده و پس از آن اصفهان با ۱۹ اثر و کردستان با ۱۲ اثر قرار دارند.
در حملاتی که شامگاه همان روز به تهران انجام شد، بخشهایی از کاخ سعدآباد بر اثر موج انفجار آسیب دید. پیشتر نیز گزارش شده بود که مجموعههایی چون کاخ گلستان و کاخ چهلستون اصفهان، که در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شدهاند، از موج حملات و انفجارها آسیب دیدهاند.
یونسکو، سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد، همزمان با تشدید درگیریها نسبت به آسیب دیدن آثار تاریخی در ایران و کشورهای منطقه ابراز نگرانی کرد. این سازمان از طرفهای درگیر خواست «تمام اقدامات احتیاطی ممکن را برای جلوگیری از آسیب به میراث فرهنگی و تاریخی جهان انجام دهند.»
این نهاد بینالمللی همچنین اعلام کرد که بهشدت نگران تأثیر جنگ بر بناهای تاریخی «حفاظتشدهای» است که برای «هویت ایرانی و تاریخ جهان» اهمیت دارند. سازمان بینالمللی «سپر آبی» نیز تخریب میراث فرهنگی را اقدامی «برگشتناپذیر» توصیف کرده و هشدار داده است که نابودی این آثار، هویت و حافظهٔ مشترک تمدنها را از میان میبرد.
پیش از این واکنشها، مقامهای جمهوری اسلامی نیز نسبت به آسیب دیدن میراث فرهنگی در جریان جنگ اخیر ابراز نگرانی کرده و خواستار توجه مجامع بینالمللی شده بودند. با این حال، این موضعگیریها در حالی مطرح میشود که بسیاری از همین بناها در چهار دههٔ گذشته بارها با بیتوجهی و تعرض نهادهای حکومتی روبهرو بودهاند.
ادامه در رادیو فردا