در حالی که خاورمیانه در آتش درگیریها میسوزد، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در نخستین سخنرانی رسمی خود از زمان آغاز جنگ اخیر این کشور با ایران، از روند عملیاتهای ارتش آمریکا ابراز خرسندی کرد و هشدار داد که ایالات متحده طی دو تا سه هفته آینده به حملات «بسیار شدید» علیه ایران ادامه خواهد داد. در پسِ این اطمینان رئیسجمهور آمریکا اما چندین سؤال اساسی از جمله درباره سرنوشت اورانیوم غنیشده ایران و بازگشایی تنگه هرمز، همچنان بیپاسخ مانده است.

دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، در سخنرانی تلویزیونی چهارشنبه اول آوریل خود، با لحنی رضایتآمیز از پیشرفت عملیات «خشم حماسی» تمجید کرد و تهدید کرد که ایران را به «عصر حجر» بازمیگرداند. وی از «پیروزیهای» آمریکا سخن گفت و بیآنکه هیچ چشماندازی برای پایان جنگ ارائه دهد، مدعی شد که ارتش آمریکا تقریباً به همه اهداف خود در ایران دست یافته.
روزنامه والاستریت ژورنال در این باره نوشته است: «ترامپ میگوید کار را در ایران تمام خواهد کرد… بالاخره کسی باید جلوی آنها را میگرفت. رئیس جمهور آمریکا در جایی اقدام کرد که سایر روسای جمهور و رهبران جهان تردید کرده بودند.»
این اما در حالی است که در داخل آمریکا، جمهوریخواهان، با افکار عمومی خسته از جنگ، کاهش محبوبیت و فشار فزاینده برخی از متحدان که خواستار اهداف نظامی واضحتر و منسجمتری هستند، روبرو هستند. واشنگتنپست در باره سخنان شب گذشته ترامپ نوشت که او یک ماه پس از حمله غافلگیرانه علیه ایران، در مواجهه با موانع اقتصادی و سیاسی، از این جنگ -که رفته رفته نامحبوبتر میشود- دفاع کرد.
دونالد ترامپ که مدعی شده که آمریکا نیروی دریایی و هوایی ایران را نابود کرده و برنامههای موشکی و هستهای این کشور را فلج کرده است، در سخنان خود از ارائه جزئیات هرگونه استراتژی برای پایان دادن به این درگیری که اکنون در هفته پنجم خود قرار دارد، خودداری کرد و تنها وعده داد که ایالات متحده آن را «خیلی سریع» به پایان خواهد رساند.
دونالد ترامپ در این سخنرانی که نخستین سخنرانی رسمی وی از زمان ورود آمریکا در کنار اسرائیل به جنگ با ایران در ۲۸ فوریه بود تلاش کرد که تصویری از کنترل کامل اوضاع ارائه دهد و گفت: «ما همه برگهای برنده را داریم؛ آنها هیچ ندارند.» رئیسجمهور آمریکا همچنین از کشورهای حوزه خلیج فارس متحد واشنگتن قدردانی کرد و وعده داد که از آنها «به هر شکل ممکن» محافظت خواهد کرد.
تنگه هرمز «به طور طبیعی باز خواهد شد»
در پس این موضع مطمئن رئیسجمهور آمریکا، چندین سوال اساسی اما بیپاسخ مانده است؛ از جمله اینکه سرنوشت اورانیوم غنیشده ایران چه خواهد شد و اینکه تنگه هرمز، شریان حیاتی نفت جهانی که تهران عملاً آن را بسته است، چگونه میتواند بازگشایی شود؟
در مورد تنگه هرمز، دونالد ترامپ تنها یک توضیح ارائه داد: این گذرگاه «به طور طبیعی پس از پایان جنگ باز خواهد شد».
سخنرانی ۱۹ دقیقهای دونالد ترامپ چندان باعث اطمینان خاطر آمریکاییها و متحدانشان، که با افزایش مداوم قیمت بنزین و بیصبری فزاینده در برابر جنگ مواجه هستند، نشد: اندکی پس از اظهارات او، بازارهای بورس سقوط کردند، ارزش دلار تقویت شد و قیمت نفت افزایش یافت.
رئیس جمهور آمریکا در سخنان خود همچنین بهطور خلاصه به نگرانیهای فزاینده آمریکاییها درباره افزایش قیمت بنزین ناشی از جنگ اذعان اما همزمان تأکید کرد که قیمتها بهزودی کاهش خواهند یافت و این افزایشها عمدتاً ناشی از ایران است.
او افزود که کشورهایی که بخش عمده نفت خود را از منطقه خلیج فارس تأمین میکنند، باید ابتکار عمل را برای بازگشایی تنگه به دست بگیرند: «آنها بهراحتی میتوانند این کار را انجام دهند. ما به آنها کمک خواهیم کرد، اما این بر عهده خودشان است که ابتکار عمل را برای حفاظت از نفتی که به آن وابستهاند، به دست بگیرند.»
بریتانیا، فرانسه و دیگر متحدان ایالات متحده اعلام کردهاند که آمادهاند در حفظ باز بودن تنگه هرمز مشارکت کنند، اما تنها پس از پایان درگیریها.
ایالات متحده «طی دو تا سه هفته آینده به شدت به ایران حمله خواهد کرد»
رئیسجمهور آمریکا و مشاورانش تا به اینجا توضیحات و جدولهای زمانی متغیری درباره این درگیری و همچنین درباره شرایطی که برای پایان دادن به آن از ایران خواهند خواست، ارائه کردهاند. دونالد ترامپ در سخنان شب گذشته خود ضمن به تصویر کشیدن ایران به عنوان کشوری که از نظر نظامی خنثی شده است، اعلام کرد که ایالات متحده «طی دو تا سه هفته آینده به شدت به ایران حمله خواهد کرد». او تأکید کرد که اگر رهبری جدید ایران نتواند به مذاکرات رضایتبخشی دست یابد، ایالات متحده زیرساختهای تولید برق و نفت این کشور را هدف قرار خواهد داد.
رئیسجمهور آمریکا افزود: «در همین حال، مذاکرات ادامه دارد. با این حال، اگر تا آن زمان توافقی حاصل نشود، ما در مورد اهداف اولویتدار هوشیار خواهیم ماند.» روز قبل، او به خبرنگاران گفته بود که تهران برای پایان درگیری نیازی به توافق ندارد.
همزمان با سخنرانی دونالد ترامپ، آژیرهای هشدار حمله هوایی در دوحه و تلآویو به صدا درآمد؛ امری که نشان میدهد جمهوری اسلامی علیرغم تحمل خسارات سنگین، همچنان توانایی ایجاد هرج و مرج در خاورمیانه را دارد.
