«مانا نیستانی»، کارتونیست و هنرمند شناخته شده ایرانی خبر داده که صفحه اینستاگرامش بدون دریافت هشدار قبلی یا اعلام تخلفی مشخص و مرئی، از سوی اینستاگرام معلق شده است. او میگوید این اتفاق پس از موجی از «گزارشهای سازمانیافته» علیه صفحهاش رخ داده؛ گزارشهایی که پیشتر نیز باعث کاهش دیدهشدن آثار و مطالبش شده بودند. او در گفتوگو با ایرانوایر جزییات بیشتری از این اتفاق را با مخاطبان ما به اشتراک گذاشته است.
****
قوانین شبکههای اجتماعی، در خصوص اعمال محدودیت حسابهای کاربری شهروندان به ویژه چهرههای شناخته شده در برابر گزارشهای هماهنگ و سازمانیافته یکسان عمل میکنند. در برخی موارد این قوانین به معلق شدن حساب افرادی که متهم به جرایم جنسی، نفرتپراکنی و نژادپرستی هستند را معلق میکنند اما گاه به ابزاری برای سانسور و خاموشکردن صداهای منتقد تبدیل میشوند؛ بهویژه برای هنرمندان و فعالان ایرانی که سالهاست هدف فشار و حملات سایبری سازمانیافته قرار دارند.
اینبار پلتفرم اینستاگرام صفحه «مانا نیستانی» را به مدت ۱۸۰روز معلق کرده و به او گفته است که میتواند در برابر این رویداد، درخواست فرجامخواهی کند.
صفحه اینستاگرام مانا نیستانی اما از مدتها قبل بهدلیل نظراتی که در نقد شعار «نه به جنگ» منتشر میکرد توسط افرادی که مخالف جنگ بودند به اینستاگرام گزارش میشد اما نقد «نه با جنگ» و ابراز نظر در این زمینه چرا باید موجب تعلیق یک حساب اینستاگرامی شود؟
«مانا نیستانی» در پاسخ به این پرسش میگوید: «بالاخره بهعنوان کارتونیست شما دارید نظری ابراز میکنید که بعضا بار سیاسی دارد، این نظرها خصوصا در جامعه متشنج ایرانی واکنش به همراه خواهد داشت، بعضی موافقاند و دوست دارند، بعضی خیر. بعضی مخاطبان ما متاسفانه فکر میکنند کارتونیست خوب کسی است که تک تک افکار و ایدههایش با آنها مطابقت دارد. در غیر اینصورت رنجیده و دلزده میشوند.»
این کارتونیست که بارها با مشکلاتی نظیر برداشتهای شخصی از کارها یا بدفهمی و کج فهمی از آثارش مواجه شده است میگوید: « مشکل دیگر تعبیرهای شخصی یا محدود کردن دایره تعبیر به یک منظور و مصداق مشخص و مساله برانگیز است «تو قصد داشتی بگویی فلان پس بهمان هستی » بهمان هم معمولا یک انگ و لیبل است. گاهی چپی، گاهی راستی، گاهی جنگطلب. بسته به شرایط و متناسب با دعواها و انگهای رایج روز.»
مانا نیستانی میگوید مدتی قبل در سالگرد جنبش «زن،زندگی،آزادی» به دلیل لاغر شدن گردن نقشه ایران که به صورت پروانه از پیله درآمده بود عدهای او را به «تجزیهطلبی» متهم کردند: «گفتند تو عمدا کردستان را حذف کردی و تجزیه طلبی وموجی از حمله آغاز شد، این اواخر چون در کاری به سوءاستفاده از شعار «نه به جنگ» اشاره کرده بودم گفتند جنگطلبی و به فنا رفتی ، موج دیگری آغاز کردند، معمولا ملت سر قضایای سیاسی در توییتر دو سه گروه می شوند و شروع میکنند به دعوا و توی سر هم زدن و انگزنی، بعد با همان ذهنیت عصبانی جلوی کارتون می نشینند و همه چیز از همان منظر قضاوت میشود.»
اینبار گویا ریپورتها و گزارشها به قدری زیاد و در بازه کمی از زمان بوده که اینستاگرام متقاعد شده باید صفحه را معلق کند. اتفاقی که پیشتر تبعات به مراتب خفیفتری برای حساب کاربری مانا نیستانی داشت: «بار قبل میزان ریپورتها باعث شد اینستگرام مرئی بودن صفحهام را پایین بیاورد و پستها و استوریها حتی توی صفحه خیلی از دنبالکنندگان دیده نشود.»
چه شد که صفحه بسته شد؟
مانا نیستانی میگوید چند روز قبل به ناگهان پیامی از سوی اینستاگرام دریافت کرده مبنی بر اینکه صفحه او ۱۸۰روز معلق خواهد بود و حق اعتراض دارد:
«معمولا اگر خود اینستاگرام با صفحه مشکلی داشته باشد هشدار میدهد و اعلام میکند، تذکر میدهد و در صورت تکرار تخلف از پروتکل، صفحه را معلق خواهد کرد. من مدتهاست مشکل خاصی نداشتهام، چند روز پیش ناگهان پیغام آمد من هم تقاضای فرجامخواهی کردم اما وقتی اینطور ناگهانی صفحه را پایین میآورند معمولا نتیجه حجم بالای ریپورت منفی در بازه زمانی کوتاه است.»
مانا میگوید فعلا منتظر حل مشکل است: «دوستانی گفتهاند کمک خواهند کرد، تعداد زیادی از هواداران هم جداگانه یا جمعی پستها یا نامههای حمایت خطاب به اینستاگرام نوشتهاند، سپاسگزارشان هستم.»
قلدری در فضای مجازی یا دنیای واقعی
مانا نیستانی سالها قبل در اواسط دهه هشتاد بهدلیل انتشار کاریکاتوری در روزنامه ایران و حملاتی که به او شد در دادگاه محاکمه شد. غوغایی که همچنان به وقت نام بردن از مانا، همه به آن باز میگردند.
او هم در فضای واقعی و هم در فضای شبکههای اجتماعی طعم تلخ حملاتی که یکباره شدت میگیرند را چشیده است و میگوید: «برای این که کسی توی کوچه جلوی من را بگیرد و بزند توی گوشم باید بلند شود، از خانه بیرون بیاید، خودش را برساند به من، توی چشمم نگاه کند، حرفی بزند حرفی بشنود، بعد ضربه را بزند که مجموعش انرژی زیادی میطلبد. برای انتقامگیری از مسببین وضعیت فعلی که هیچ، همت و نیروی بسیار بیشتری لازم است، در حالی که فرستادن پیام اینترنتی آزارنده یا ریپورت صفحه یک کارتونیست، انرژی به مراتب کمتری میخواهد، حس قدرت و تسلط کاذبی هم اعطا میکند.»
او اما آنچه امروز در فضای مجازی علیه او و دیگر چهرههای شناخته شده رخ میدهد را «اشکال بزرگ پلتفورمهایی مانند اینستاگرام» میداند و میگوید: «معلق شدن حساب به صرف گزارش انبوه و نه حتی تخلف، به یک سلیقه جمعی اجازه میدهد فرد ناهماهنگ را حذف کنند. این به وضوح ابزار دست سیستمهای تمامیتخواه شده تا مخالفان را بزنند. موج اول را افراد مغرض آغاز میکنند، وقتی وسیع تر شد «بات»ها می آیند وسط و کار را تکمیل میکنند.»
مانا نیستانی با تاکید بر این نکته که در حملات اینچنینی در رسانههای اجتماعی «انتظاری از حامیان حکومت نیست» میگوید: «حکومتیها مرام خودشان را حذف معنوی و فیزیکی مابقی ملت تعریف کردهاند، اما ما که با جمهوری اسلامی و روشهایش مخالف هستیم، نیاز داریم وجود و حضور هم را با وجود تفاوتنظرها بپذیریم.»
او تاکید میکند که آدمها «لازم نیست عاشق و تابع همدیگر» باشند و همهچیز همدیگر را تایید کنند، تنها کافی است قدری یکدیگر را تحمل کنند: «اگر ما دنبال دیدن ریز به ریز آرا و افکار و نظرها و سوژهها و ایدههای خودمان در آثار یک کارتونیست هستیم در واقع دنبال شنیدن پژواک صدای خودمان هستیم.»
به کانال تلگرام سایت ملیون ایران بپیوندید