
در حالی که صنعت نشر و بازار کتاب ایران زیر فشار بحرانهای اقتصادی، گرانی کاغذ، پیامدهای جنگ و سانسور دولتی همچنان برای بقا تلاش میکند، قرار است هفتمین دورهٔ نمایشگاه مجازی کتاب تهران هم در عین قطع اینترنت برگزار شود.
نمایشگاه مجازی کتاب تهران چگونه برگزار میشود؟
نمایشگاه مجازی کتاب تهران با شعار «بخوانیم برای ایران» از روز ۲۶ اردیبهشت آغاز به کار میکند و تا دوم خرداد ادامه دارد.
بهگفتۀ مسئولان نمایشگاه، حدود ۲۲۹۶ ناشر داخلی ثبتنام کردهاند و مشخصات بیش از ۸۰ درصد کتابها در سامانهٔ نمایشگاه بارگذاری شده است.
ابراهیم حیدری، مدیرعامل خانهٔ کتاب و ادبیات ایران و قائممقام هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب تهران، روز چهارشنبه ۲۳ اردیبهشت در نشست خبری این نمایشگاه اعلام کرد که در این دوره برای حمایت از خریداران، تمامی کتابها با ۱۵ درصد تخفیف عرضه میشوند و همچنین برای هر خریدار مبلغ ۱۰۰ هزار تومان بن خرید مجازی در نظر گرفته شده تا بخشی از هزینههای خرید کتاب کاهش یابد.
او گفت که در سامانهٔ این نمایشگاه، کتابهای منتشرشده در ایران از سال ۱۴۰۰ تا فروردین ۱۴۰۵ بارگذاری شدهاند و در بخش بینالملل نیز، ۱۹ ناشر خارجی برای حضور در این رویداد «اعلام آمادگی کردهاند».
بهگفتۀ مقامات دولتی، هزینهٔ ارسال کتابها تا دو بسته برای هر کد ملی بهصورت کاملاً رایگان است و هرگونه تأخیر در ارسال مرسولات توسط ناشران تخلف محسوب شده و با جریمه همراه خواهد بود.
همچنین هزینهٔ پست کتابهای کودک برای حمایت از کودکان و «یاد قربانیان حمله به مدرسهٔ میناب» توسط دولت پرداخت میشود.
همچنین در این نمایشگاه، برای نخستینبار بخش ناشران دیجیتال اضافه شده است.
کارزاری برای فروش کتاب در میانهٔ بحران کاغذ
نمایشگاه مجازی کتاب تهران، بیش از آنکه ویژگیهای نمایشگاهی یک نمایشگاه مرسوم کتاب در جهان را داشته باشد، یک کارزار مجازی فروش کتاب است تا در شرایط بحرانی کنونی نشر، تا حدودی رونق را به بازار کتاب بازگرداند.
قائممقام نمایشگاه مجازی کتاب تهران نیز در این زمینه گفت: «رویکرد ما ایجاد شور و نشاط اجتماعی و کمک به پویایی اقتصاد نشر، اهالی قلم و همچنین رعایت عدالت فرهنگی است.»
صنعت نشر ایران در سالهای اخیر، بهویژه به دلیل افزایش قیمت کاغذ، شدیداً بحرانی شده و صدای اعتراض ناشران بزرگ و کوچک بهطور پیدرپی شنیده میشود.
حیدری در زمینهٔ بحران کاغذ گفت که کمبودها و گرانیها در این زمینه از دیگر مسائل اقتصادی جدا نیست و وعده داد که بهزودی کاغذهای ارزان وارد ایران شود.
او به خبرنگاران گفت: «صنعت کاغذ مانند سایر صنایع تولیدی تحت تأثیر تحریم و شرایط جنگی قرار گرفته است. با این حال، معاونت فرهنگی مذاکراتی را با شرکتهای مالی آغاز کرده و سفارشهای خارجی برای واردات کاغذ با قیمت مناسب در حال پیگیری است تا فشار از روی ناشران قدیمی و پیشکسوت برداشته شود.»
قطع اینترنت، اضافه شدن مشکلی بر مشکلات دیگر
نمایشگاه مجازی کتاب تهران که با پشتیبانی اینترانت یا همان اینترنت داخلی فعالیت میکند، در شرایط قطع اینترنت جهانی در ایران به بهانهٔ جنگ است که بیش از ۷۶ روز از آن میگذرد.
این قطعی اخلال گستردهای در کار ناشران ایرانی نیز پدید آورده است. بهعنوان نمونه، امیر حسینزادگان، مدیر انتشارات ققنوس، یکی از ناشران بزرگ تهران، اعلام کرده که چند وقتی است این انتشارات «به حالت تعطیل» درآمده و به دلیل قطع اینترنت «ارتباط نشر با نویسندگان و مترجمان، چه در داخل و چه خارج از ایران، قطع شده است.»
او دربارهٔ بحران افزایش قیمت کاغذ نیز گفت: «قیمت کاغذ، چسب، صحافی و دیگر مواد سر به فلک کشیده و روزانه و هفتگی بالا میرود و تا زمانی که کتاب منتشر شود، ناشر عملاً ضرر میکند.»
حسینزادگان دربارهٔ برگزاری نمایشگاه مجازی کتاب تهران نیز گفت که این نمایشگاه «سوددهی ندارد؛ اگر کتاب ۵۰۰ هزار تومانی را بخواهید بفروشید، انگار با بیش از ۴۰ درصد تخفیف آن را میفروشید. در واقع فروش کتاب زیر یک میلیون تومان در نمایشگاه برای ناشر صرفهٔ اقتصادی ندارد و بیش از ۵۰ درصد کتابهایمان زیر یک میلیون تومان است و برایمان اقتصادی نیست.»
ادامه در رادیو فردا