چین نخستین تراشه رابط مغز و رایانه جهان را برای عرضه تجاری تایید کرده است، اقدامی که باعث شد این کشور از شرکت نورالینک ایلان ماسک پیشی بگیرد. 

به گزارش نیویورک پست، این تراشه کوچک که نئو (NEO) نام دارد، نخستین تراشه کاشتی است که آزمایش‌های بالینی را برای فروش تجاری پشت سر گذاشته است.

نمونه نخست این دستگاه برای کمک به بیماران مبتلا به آسیب نخاعی و فلج طراحی شده و قرار است برای استفاده در سیستم درمانی دولتی چین وارد مرحله تولید انبوه شود. این فناوری بخشی از تلاش‌ها برای توسعه تعامل میان مغز انسان و رایانه به شمار می‌رود.

ایلان ماسک، بنیان‌گذار نورالینک، بارها درباره مزایای این فناوری صحبت کرده است. او در رویدادی در اسرائیل گفت بازگرداندن توانایی حرکت به افراد دچار فلج کامل و بازیابی بینایی دستاوردهایی بزرگ‌اند. نورالینک وعده داده است کاربران بتوانند از طریق کنترل ذهنی، کارهایی مانند تایپ کردن یا حرکت دادن نشانگر رایانه را انجام دهند.

حامیان فناوری تراشه‌های مغزی آینده‌ای را تصور می‌کنند که در آن انسان‌ها بتوانند از طریق ارتباط ذهنی دیجیتال یا کنترل اشیا با ذهن، با فناوری تعامل داشته باشند. ماسک همچنین از امکان استفاده از تراشه‌های مغزی برای درمان مشکلات روانی و ذخیره یا بازنویسی خاطرات سخن گفته است.

دیوید تافلی، کارشناس امنیت سایبری دانشگاه گریفیث، گفت این فناوری بخشی نویدبخش از پژوهش‌های علوم اعصاب است، اما احتمال دارد به هکرها نیز امکان دسترسی به داده‌های عصبی حساس، از جمله افکار و خاطرات افراد، را بدهد.

سرمایه‌گذاران و فعالان صنعت فناوری معتقدند ادغام انسان و هوش مصنوعی مرحله بعدی تحول فناوری خواهد بود. شرکت تحلیل بازار فیوچر مارکت اینسایتس (Future Market Insights) پیش‌بینی کرده است ارزش بازار تراشه‌های مغزی از ۴۹۰ میلیون دلار کنونی تا سال ۲۰۳۵ به حدود ۱.۷ میلیارد دلار برسد.

فناوری کاشت تراشه مغزی می‌تواند به بیش از سه میلیارد فرد مبتلا به اختلال‌های عصبی، به‌ویژه مشکلات مرتبط با حرکت و گفتار، کمک کند. علاوه بر این، کاربردهای احتمالی برای درمان افسردگی، صرع، سکته مغزی و بیماری پارکینسون نیز مطرح شده است.

پژوهشگران دانشگاه تسینگ‌هوا در پکن و شرکت نوراکل تکنولوژی در شانگهای تلاش کرده‌اند خطرات جراحی را کاهش دهند. تراشه نئو میان جمجمه و مغز قرار می‌گیرد و هشت حسگر را روی سخت‌‌شامه (لایه محافظ بیرونی مغز) قرار می‌دهد تا امواج مغزی را به فرمان‌های دیجیتال تبدیل کند.

گزارش‌ها حاکی از آن است ۳۶ بیمار این تراشه را آزمایش کرده‌اند و نتایج موفقیت‌آمیز بوده است. در مقابل، تراشه ان‌۱ نورالینک هنوز مجوز استفاده عمومی را از سازمان غذا و داروی آمریکا دریافت نکرده، هرچند آزمایش انسانی این تراشه از سال ۲۰۲۴ آغاز شده است.

پژوهشگران می‌گویند طراحی چینی به‌دلیل اینکه روش کاشت آن کمتر تهاجمی است، احتمالا سریع‌تر پیشرفت کرده است. تراشه نورالینک برای دسترسی به امواج مغزی باید وارد قشر مغز شود. کارشناسان هشدار داده‌اند هر نوع کاشت تراشه مغزی می‌تواند موجب آسیب بافتی، خونریزی یا عفونت شود.

تراشه نورالینک اکنون در مرحله آزمایش روی ۹ بیمار است. یکی از شرکت‌کنندگان در آزمایش‌ اعلام کرد برای نخستین بار پس از ۲۰ سال توانسته است نام خود را بنویسد و امیدوار است این فناوری در آینده به میلیون‌ها نفر امکان بدهد دستگاه‌ها را با ذهن کنترل کنند.