صدا و سیمای برادران جلیلی، صدای محمود نبویان، نماینده جریان پایداری در مجلس را قطع کرد؛ اتفاقی که پیش از آغاز جنگ چهل‌روزه، قابل تصور نبود. اما اقدام نبویان در افشای اسناد «به‌کلی سری» به نقل از رهبر سوم جمهوری اسلامی در مخالفت با «مذاکرات» در یک برنامه زنده تلویزیونی، موجب شد حتی صدا و سیمای وفادار به جریان پایداری نیز پخش زنده برنامه‌ای با حضور او را متوقف کند.

نبویان روی آنتن زنده چه گفت؟

محمود نبویان، نماینده مجلس و عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی، شامگاه شنبه ۳۰خرداد در یک گفت‌وگوی تلویزیونی، با اشاره به مواضع مجتبی خامنه‌ای درباره مذاکرات اخیر ایران و آمریکا، مدعی شد رهبر جمهوری اسلامی برای ادامه مذاکرات ۱۱ شرط تعیین کرده بود؛ از جمله دریافت غرامت از آمریکا، حفظ حق غنی‌سازی، رفع تحریم‌ها، آزادی دارایی‌های مسدودشده ایران و اعمال حاکمیت کامل بر تنگه هرمز.

او همچنین گفت مجتبی خامنه‌ای سه بار در فروردین و اردیبهشت‌ماه تأکید کرده بود که درباره پرونده هسته‌ای نباید مذاکره شود، مگر آنکه طرف مقابل حق غنی‌سازی ایران را به رسمیت بشناسد. به گفته نبویان، خامنه‌ای حتی با ایده مدیریت مشترک تنگه هرمز با عمان نیز مخالفت کرده بود.

نبویان در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به آنچه «نامه‌های به‌کلی سری» رهبر جمهوری اسلامی خواند، مدعی شد پس از مذاکرات اسلام‌آباد، خامنه‌ای در پیامی خطاب به تیم مذاکره‌کننده نوشته است: «آنچه در مذاکرات پاکستان رقم خورده، با آنچه قرار بود بشود و شرط مشروعیت مذاکرات بوده، تفاوت کلی دارد و مذاکرات باید متوقف شود.»

او همچنین مدعی شد که رهبر جمهوری اسلامی خواستار آغاز اخذ عوارض از کشتی‌های عبوری از تنگه هرمز شده و تأکید کرده بود بازگشایی این آبراه باید در ازای دریافت غرامت جنگی از آمریکا انجام شود.

در پی طرح این مسایل در یک برنامه زنده تلویزیونی، برنامه قطع شد. ساعتی بعد نیز این گفت‌وگو از آرشیو تلویزیون حذف شد. اظهارات نبویان در حالی مطرح می‌شود که شورای عالی امنیت ملی پیش‌تر، در آستانه دور جدید مذاکرات، نسبت به ایجاد دوگانه «میدان ـ دیپلماسی» هشدار داده و بر هماهنگی کامل نهادهای تصمیم‌گیر تأکید کرده بود.

پیامدهای یک افشاگری

پس از انتشار اظهارات محمود نبویان در برنامه زنده شبکه خبر، صداوسیما با انتشار اطلاعیه‌ای رسمی اعلام کرد اشاره «ناقص و مخدوش» او به برخی اسناد طبقه‌بندی‌شده و مکاتبات مقام‌های عالی جمهوری اسلامی، مصداق تخلف قانونی و مستوجب پیگرد قضایی است.

معاونت سیاسی صداوسیما همچنین اعلام کرد که این سازمان پیگیری حقوقی موضوع را در دستور کار قرار داده و در پی این اتفاق، استعفای یکی از مدیران کل مرتبط را پذیرفته است. در این اطلاعیه تأکید شده که به دلیل «بی‌توجهی به الزامات برنامه‌های زنده و سهل‌انگاری در مدیریت حرفه‌ای»، برخوردهای انضباطی نیز صورت خواهد گرفت.

رسانه‌های مخالف هرگونه «پایان یافتن جنگ با آمریکا و اسراییل» از جمله رجانیوز از اظهارات نبویان استقبال کردند. کانال‌های تلگرامی نزدیک به این جریان و حامی جریان پایداری نیز به صورت گسترده دست به انتشار سخنان نبویان زدند.

از سوی دیگر اما، برخی رسانه‌های داخلی نیز نسبت به نحوه طرح این مطالب در تلویزیون واکنش نشان دادند. وب‌سایت «انتخاب» نوشت مشخص نیست نبویان چگونه به نامه‌ها و مکاتبات محرمانه دسترسی پیدا کرده و چرا بخشی از این مطالب در یک برنامه زنده مطرح شده است. 

عصر ایران نیز در این رابطه نوشت: «خود او می داند که توهم می بافد و دروغ تحویل ملت می دهد؛ نوشتار حاضره برای ثبت در تاریخ است که آیندگان نگویند چرا رسانه ای در ایران سال ۱۴۰۵ پیدا نشد که در برابر اراجیف یک عنصر سیاسی دو کلمه بنویسد…» دیگر رسانه‌های حامی مذاکرات، پزشکیان یا قالیباف، در این رابطه نوشتند که فصل مشترک همه آن‌ها یک چیز بود: نبویان بخش‌هایی از مکاتبات و نامه‌های «به‌کلی سری» منتسب به رهبر جمهوری اسلامی را قرائت کرده و نقل‌قول‌هایی «ناقص و تقطیع‌شده» از این اسناد ارائه داده است.

واکنش‌های چهره‌های سیاسی به اظهارات نبویان 

این اظهارات نبویان واکنش برخی چهره‌های سیاسی را نیز برانگیخت.

سعید آجرلو، از اعضای رسانه‌ای تیم مذاکره‌کننده جمهوری اسلامی،  اظهارات نبویان را مورد انتقاد قرار داد و گفت او مطالبی قدیمی را به شکلی «تحریف‌شده» و «تقطیع‌شده» روایت کرده است. به گفته آجرلو، نبویان پس از آنکه برخی ادعاهای پیشین او درباره «واگذاری تنگه هرمز» و «مستعمره شدن ایران» مورد مناقشه قرار گرفت، به انتشار بخش‌هایی از اسناد محرمانه روی آورده است.

او همچنین تأکید کرد صداوسیما نباید به محلی برای تسویه‌حساب‌های سیاسی تبدیل شود و از نهادهای مسئول خواست به موضوع افشای اسناد و مکاتبات محرمانه ورود کنند. 

مجتبی زارعی، نماینده مجلس نیز در حساب کاربری‌اش در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «آقای نبویان ! حالا که امروز شنبه  با بی عرضگی رسانه ملی ، روی آنتن زنده نظم و انتظام مدنی و تمدنی کشوری که با ولایت فقیه در حال اداره شدن است را برای اثبات خود به هم می زنی ما هم آبروی خود را روی دست گرفته و برای حفظ متد فقاهتِ حکیمانه و قوام امامت ِ امام مجتبی جلوی دیکتاتوریِ فردی تو و باند تو می ایستیم!»

 همچنین حسام الدین آشنا، رییس مرکز بررسی‌های استراتژیک دولت‌های یازدهم و دوازدهم، در این رابطه نوشت: «این مکاتبات یا دارای سطح محرمانگی «بکلی سری» هست یا نیست؛ اگر هست؛ قانون تکلیف افشاگر را مشخص کرده‌است. اگر نیست؛ پس چه سندی بکلی سری است؟ اسناد به چهار طبقه تقسیم می‌شوند: طبقه اول (بکلی سری): اسنادی که افشای غیرمجاز آنها به اساس حکومت و مبانی دولت، ضرر جبران‌ناپذیری برساند.»

 سردبیر مشرق نیوز نیز در این رابطه نوشت: «چرا نمی‌گویید این بریده‌های گزینش شده شما از حدود ۲۰ و چند مکاتبه بوده و از قضا از اولین مکاتبه‌ها؟ شما که اسناد سری و به کلی سری نظام را افشا و منتشر کردید، لااقل درست و دقیق فاش می‌کردید…»

پافشاری نبویان بر مواضعش

محمود نبویان ساعاتی پس از انتشار اطلاعیه صداوسیما و طرح احتمال پیگرد قضایی، از مواضع خود دفاع کرد و مدعی شد بخش اصلی سخنانش در برنامه زنده شبکه خبر ناتمام مانده است.

او در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «امروز در شبکه خبر در مورد چرایی مخالفت رهبری با یادداشت تفاهم ایران و آمریکا مشغول بیان دیدگاه رهبری بودم که به صورت ناقص رها شد. بخش مهم آن بررسی متن یادداشت تفاهم بود که علت مخالفت رهبری را بیشتر آشکار می‌کرد.»

نبویان همچنین در پایان این پیام نوشت: «ان‌شاءالله خداوند ما را در پیروی از رهبری عزیز ثابت‌قدم نگه دارد.»

او همزمان در کانال خود در ایتا نیز به انتقادها واکنش نشان داد و استدلال کرد که مطالب مطرح‌شده از سوی او پیش‌تر به صورت پراکنده در رسانه‌ها منتشر شده بود. در یکی از این پیام‌ها آمده است: «همه مواردی که جناب آقای نبویان مطرح کردند، قبل از این برنامه به صورت جداگانه و پراکنده در رسانه‌ها مطرح شده بود. حالا چطور امروز جرم تلقی شده، موضوعی است که باید اثبات کنند.»

در ادامه این پیام تأکید شده است که سخنان نبویان با هدف توضیح دلایل نارضایتی رهبر جمهوری اسلامی از روند مذاکرات و تفاهم‌نامه اخیر مطرح شده و «مردم حق دارند از روند اتفاقات آگاه باشند.»

کانال منتسب به نبویان همچنین در پیامی دیگر نوشت: «نبویان نماینده مردم است و باید به مردم پاسخگو باشد و تبیین کند که چرا امام جامعه از چنین تعابیری برای مذاکرات اخیر و تفاهم‌نامه استفاده کردند.»

در پستی دیگر نیز از منتقدان نبویان انتقاد شده و آمده است: «مگر آقای نبویان جز بیان فرامین و دستورات امام که آقایان از آن سرپیچی کرده بودند، چه چیزی گفته که اینگونه برآشفته‌اند؟»

این کانال در ادامه پرسیده است: «یعنی مردم نباید در جریان باشند که دستورات امام جامعه چه بوده و چرا کارگزاران از آن سرپیچی کرده‌اند؟»

مخالف مذاکرات در هیات مذاکره کننده

محمود نبویان از اعضای ارشد جبهه پایداری و از منتقدان سرسخت مذاکرات با آمریکا به شمار می‌رود. او در انتخابات مجلس دوازدهم به عنوان منتخب اول مردم به تهران راه یافت و به عنوان نایب رییس کمیسیون امنیت ملی تعیین شد. نبویان از چهره‌های نزدیک به جریان اصولگرای تندرو و عضو جبهه پایداری، در سال‌های اخیر در موضوعات مختلف سیاسی، اقتصادی و فکری مواضع جنجالی و انتقادی داشته است.

او از حامیان جدی «اسلامی‌سازی علوم انسانی» در دانشگاه‌هاست و در حوزه سیاست اقتصادی بین‌المللی، نبویان از مخالفان جدی FATF است و این نهاد را ابزاری در دست آمریکا و اسرائیل برای محدود کردن نظام مالی ایران دانسته است.

این نماینده مجلس همچنین در مقاطع مختلف اظهاراتی درباره مذاکرات هسته‌ای و توافق‌های بین‌المللی مطرح کرده که برخی از آن‌ها با واکنش‌های تند سیاسی روبه‌رو شده است. از جمله، مدعی شده بود دولت وقت در مقطعی تعهداتی درباره تحویل قاسم سلیمانی به آمریکا داده است؛ ادعایی که با تکذیب و واکنش شدید مقامات دولت و وزارت خارجه همراه شد.

در عرصه سیاست خارجی، نبویان مواضعی نزدیک به جریان‌های ضدغربی داشته و حتی در اظهاراتی از طالبان نیز دفاع کرده و مدعی تغییر رویکرد فرهنگی این گروه شده است.

او که از چهره‌های نزدیک به جبهه پایداری به شمار می‌آید همچنین از حامیان سیاسی سعید جلیلی بوده و در فعالیت‌های انتخاباتی و نشست‌های مرتبط با او حضور فعال داشته است. با همه این احوال نبویان از جمله اعضای هیات همراه پزشکیان در دور اول مذاکرات در پاکستان بود. با این حال تفاهم‌نامه میان تهران و واشنگتن را اقدامی در جهت تبدیل ایران به «مستعمره آمریکا» توصیف کرده بود. نبویان در نزدیک به دوماهی از آغاز آتش‌بس بین آمریکا و اسرایيل با ایران می‌گذرد، به عنوان یکی از چهره‌های ثابت برنامه‌های صدا و سیما همواره بر لزوم ادامه جنگ و بی‌فایده بودن مذاکرات پافشاری کرده بود. حال مشخص نیست پس از افشای اسنادی که به گفته مقامات «محرمانه» بودند، بازهم شانس حضور در برنامه‌های زنده سیما را خواهد یافت یا مانند دیگر هم‌قطاران جنگ طلبش مجبور است به تریبون‌های تجمعات خیابانی حامیان جنگ و نظام بسنده کند.