آمارهای رسمی و گزارش‌هایی که «سامانه مدیریت فروش و اکران سینما» منتشر کرده است گویای آن است که سینمای ایران در ماه‌های اخیر با یکی از شدیدترین دوره‌های رکود و افت مخاطب در دوران پس از همه‌گیری کرونا مواجه شده است. 

اگرچه در برخی مقاطع کوتاه، اکران چند فیلم پرفروش توانست گیشه را تا حدودی احیا کند، اما روند کلی بهار و آغاز تابستان ۱۴۰۵ نسبت به مدت مشابه سال گذشته نزولی بوده است. بر اساس گزارش‌ها، در خرداد ۱۴۰۵ تعداد مخاطبان سینما نسبت به خرداد سال قبل بیش از ۶۳ درصد کاهش یافته و میزان فروش نیز نزدیک به ۴۰ درصد افت کرده است؛ افتی بی‌سابقه که یکی از شدیدترین دوره‌های کاهش مخاطب را رقم زده و تنها با دورران شیوع کرونا قابل مقایسه است. 

همچنین آمارهای هفتگی فروش نشان می‌دهد تعداد مخاطبان در هفته‌های متوالی روندی نزولی داشته و فروش گیشه نیز از بیش از ۳۶ میلیارد تومان به حدود ۳۱ میلیارد تومان کاهش یافته است. این ارقام بیانگر آن است که حتی به رغم افزایش قیمت بلیت، درآمد سینماها نتوانسته افت تعداد تماشاگران را جبران کند. 

دلایل کاهش مخاطب؛ از اقتصاد خانوار تا تولیدات تکراری

کارشناسان سینما مجموعه‌ای از عوامل اقتصادی، اجتماعی و محتوایی را در کاهش استقبال مردم از سالن‌های سینما مؤثر می‌دانند. مهم‌ترین عامل، کاهش قدرت خرید خانوارها است. در شرایطی که هزینه‌های معیشتی بخش عمده درآمد خانواده‌ها را به خود اختصاص داده، هزینه‌های فرهنگی و تفریحی از نخستین مواردی است که از سبد مصرف حذف می‌شود. در چنین وضعیتی بسیاری از خانواده‌ها ترجیح می‌دهند هزینه یک یا دو بلیت سینما را صرف نیازهای ضروری‌تر کنند. 

برای مثال، قیمت بلیط سینما در سالن‌های موسوم به پردیس در سانس‌های شبانه به ۳۶۰ هزار تومان رسیده است که نشان می‌دهد یک خانواده چهار نفره برای دیدن یک فیلم، بدون در نظر گرفتن هزینه‌های رفت و آمد و احتمال خرید تنقلات، به تنهایی حدود یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان باید پرداخت کنند. هرچند اهالی سینما به طعنه می‌گویند در شرایطی که قیمت یک ساندویچ یا پیتزا برای دو نفر در بهترین حالت کمتر از یک میلیون تومان نمی‌شود، بهانه گرانی بلیط چندان موجه نیست؛ موضوعی که نشان می‌دهد مسأله در واقع کاهش توان اقتصادی مردم نیست و باید دلایل عمیق‌تری را در این باره جست‌وجو کرد. 

منتقدان معتقدند باید به عامل مهمی چون یکنواختی سبد اکران بیشتر پرداخته شود. طی سال‌های اخیر سهم عمده فروش سینما به فیلم‌های کمدی اختصاص یافته و همین مسأله باعث شده تنوع موضوع و سبک کاهش یابد. بسیاری از کارشناسان معتقدند تکرار فرمول‌های مشابه در تولید آثار کمدی، بخشی از مخاطبان را خسته کرده و انگیزه حضور در سالن‌های سینما را کاهش داده است. 

ادامه در ایندیپندنت فارسی