حملات به احزاب کرد؛ اقلیم کردستان “کیسه بوکس جمهوری اسلامی”

Monday, 20th July, 2026
اندازه قلم متن

 

دویچه ولهمیترا شجاعی روزنامه‌نگار

جنگ، آتش‌بس، توافق، از هم پاشیدن توافق یا هر اتفاق دیگری ظاهرا بهانه‌ای است در دست جمهوری اسلامی برای حمله به اقلیم کردستان. دلیل این که در میانه این همه آتش، جمهوری اسلامی همچنان به اقلیم کردستان حمله می‌کند چیست؟

حمله به فرودگاه اربیل، اول مارس ۲۰۲۶
اقلیم کردستان بارها از سوی جمهوری اسلامی هدف حملات موشکی و پهپادی قرار گرفته استعکس: Ismael Adnan/dpa/picture alliance

در میانه جنگ و بمباران هرروزه خطه جنوبی ایران از سوی آمریکا و حملات پراکنده به تهران و شهرهای غرب و جنوب کشور، جمهوری اسلامی به طور تقریبا مداوم به اقلیم کردستان حمله می‌کند.

در یکی از شدیدترین این حملات که روز جمعه ۲۶ تیر انجام شد، ۹ پیشمرگه حزب کومله کردستان ایران کشته شدند. کومله اعلام کرد از آغاز درگیری‌های ۳۹ روز گذشته، پایگاه‌های این حزب نزدیک به ۴۰ بار با موشک و پهپاد هدف حمله جمهوری اسلامی قرار گرفته‌اند.

حزب آزادی کردستان (پاک) نیز به دویچه‌وله گفت که از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران مواضع این حزب “۸۶ بار” مورد حملات جمهوری اسلامی قرار گرفته است. اما در آخرین حمله ادعای دیگری از سوی این حزب مطرح شد که اتهام سنگینی را متوجه جمهوری اسلامی می‌کند.

این حزب طی بیانیه‌ای اعلام کرد که در حمله پهپادی روز ۲۸ تیر به مواضع این حزب از گاز فسفر سفید استفاده شده است.

در پاسخ به پرسش دویچه‌وله درباره این که چه سند و مدرکی برای استفاده از گاز فسفر سفید وجود دارد، ادیب خالدیان عضو این حزب به دویچه‌وله گفت: «از زمان آغاز جنگ اخیر آمریکا و اسرائیل با ایران مواضع حزب ما ۸۶ بار مورد حملات ایران قرار گرفته است، دو نفر از فرماندهان و پیشمرگان جانباختە  و ٤٠ نفر از آنها در ردەهای مختلف فرماندهی و تشکیلاتی مجروح شدەاند. اما این بار نوع جراحات، عوارض باطنی مانند مشکلات کبدی و ایجاد آتش‌سوزی گستردە و عمیق در محیط مورد هدف قرار گرفتە با تمام دفعات دیگر فرق می‌کند. پزشکان هم تایید کرده‌اند که این سوختگی‌ها عادی نیستند.»

یکی از زخمیان حمله به مقر حزب پاک کردستان در ۱۹ ژوئيه ۲۰۲۶
حزب پاک می‌گوید نوع جراحات وارده به بدن مجروحان و ماهیت سوختگی‌ها، دود و آتش، همگی نشان‌دهنده استفاده از فسفر سفید هستندعکس: PAK (Kurdistan Freedom Party)

او با اشاره به  تجربەای کە این گروه در سه سال جنگ با داعش داشته اضافه می‌کند: «ما توان تشخیص مهمات انفجاری را داریم چون صدها بار از طرف داعش علیە ما و نیروهای پیشمرگە اقلیم کردستان بکار بردند.»

همچنین در جوابیه‌کتبی از سوی این حزب به پرسش دویچه‌وله آمده است: «بر اساس گزارش‌ها، نوع جراحات وارده به بدن مجروحان و ماهیت سوختگی‌ها، دود و آتش، همگی نشان‌دهنده استفاده از فسفر سفید هستند؛ با این حال، مقامات پزشکی و نظامی ما در حال بررسی شواهد مربوطه هستند تا این موضوع را به طور قطعی اثبات کنند.»

به گفته خالدیان به مقامات اقلیم کردستان نیز در این باره اطلاع رسانی شده و آنها نیز گفته‌اند که این موضوع را بررسی خواهند کرد.

چرا اقلیم کردستان؟

در رسانه‌های حکومتی ایران حملات به اقلیم کردستان و مقر احزاب کرد با چند استدلال توجیه می‌شوند. اول اینکه “ایران و عراق توافقنامه‌ای امنیتی دارند که بر اساس آن، دولت بغداد متعهد شده است گروه‌های کرد مخالف جمهوری اسلامی مستقر در اقلیم کردستان را خلع سلاح کند. برآوردهای نهادهای امنیتی ایران حاکی از آن است که این گروه‌ها با سازمان‌های اطلاعاتی آمریکا و اسرائیل در ارتباط هستند و بر اساس مأموریت‌های محول‌شده، دست به عملیات و فعالیت‌های اطلاعاتی می‌زنند”.

خالدیان در پاسخ به این پرسش که آیا این حزب با سازمان‌های اطلاعاتی آمریکا و اسرائیل در ارتباط است به دویچه‌وله می‌گوید: «جمهوری اسلامی خودش با هر دولت و حکومتی که بخواهد در ارتباط است و نمی‌تواند ما را از ارتباط با کشورهای دیگر محروم کند. من ارتباط با کشورهای دیگر را نه تایید می‌کنم و نه تکذیب، در عین حال سیاست حزب ما ایجاد روابط متوازن با همە دولتها و نهادهای ذیربط جهانی است.»

او درباره اظهارات ترامپ که مدعی است به برخی احزاب کرد سلاح داده است، می‌گوید: «حزب پاک تا این لحظه هیچ سلاحی از هیچ کشوری دریافت نکرده‌ است.»

پیشتر نیز فریبا محمدی، معاون دبیرکل حزب کومله زحمتکشان کردستان، ادیب وطندوست، عضو کمیته مرکزی کومله و مصطفی مولودی، معاون دبیرکل حزب دمکرات کردستان ایران، در گفت و گو با دویچه‌وله این ادعای ترامپ را رد کرده و گفتندتا کنون هیچیک از این احزاب هیچ سلاحی از آمریکا دریافت نکرده‌اند.

حمله به اقلیم کردستان تازه نیست

شکریا برادوست پژوهشگر امنیت بین‌الملل و تحلیلگر سیاست خارجی در واشنگتن، اقلیم کردستان را به “کیسه بوکس” جمهوری اسلامی تشبیه می‌کند و می‌گوید این موضوع مختص الان نیست و در گذشته هم هر زمان جمهوری اسلامی در عرصه داخلی یا خارجی ضربه می‌خورد اول به اقلیم کردستان حمله می‌کرد. او به دویچه‌وله می‌گوید: «از آنجا که دولت عراق تحت کنترل جمهوری اسلامی است و اقلیم هم بخشی از دولت عراق است، عملا هیچ عکس العملی از طرف دولت عراق یا اقلیم کردستان و در عرصه بین المللی وجود نداشت پس برای همین از نظر جمهوری اسلامی منطقه‌ای بوده که بدون اینکه مسئولیت بین‌المللی قبول کند یا محکومیت بین‌المللی داشته باشد، یکی از مکان‌های راحت برای زدن بوده است.»

شکریا برادوست پژوهشگر امنیت بین‌الملل و تحلیلگر سیاست خارجی در واشنگتن
شکریا برادوست اقلیم کردستان را به “کیسه بوکس” جمهوری اسلامی تشبیه می‌کندعکس: privat

درباره ادعای روابط احزاب کرد با آمریکا و اسرائیل نیز شکریا برادوست می‌گوید: «سابقه احزاب کرد و مبارزه آنها در ایران برای حقوقشان خیلی طولانی‌تر از تاسیس دولت اسرائیل هست و این ادعا که اینها وابسته به اسرائیل و امریکا هستند ادعای نادرستی است چرا که حتی زمانی که امریکا با تهران روابط خوبی داشت احزاب کرد وجود داشتند و برای حقوق کردها در چارچوب ایران مبارزه می‌کردند پس سابقه تاریخی این احزاب به ما می‌گوید این که این احزاب به فرمان امریکا و اسرائیل کار می‌کنند نادرست است.»

ترس جمهوری اسلامی از قدرت بسیج کردها

نکته دیگری که بسیاری از تحلیلگران و فعالان سیاسی بر آن دست می‌گذارند، قدرت بسیج مردمی احزاب کردستان است. شکریا برادوست نیز به این موضوع اشاره کرده و می‌گوید: «این احزاب تنها نیروی منسجم نظامی و منطقه کردستان یکی از مناطقی است که از نظر مردمی می‌تواند راحت علیه جمهوری اسلامی بسیج شود و این یکی از دلایل اصلی ترس جمهوری اسلامی است.»

این تحلیلگر سیاسی البته به این موضوع نیز اشاره می‌کند که این قدرت بسیج احزاب کردستان نتیجه اشتباهات و سیاست‌های غلط جمهوری اسلامی نیز هست. او می‌گوید: «جمهوری اسلامی سالهاست که نتوانسته به خواسته‌های این مردم جواب بدهد و از طریق سیاسی و مسالمت آمیز با موضوع کردستان و کردها مدارا کند. آخرین باری که کردها خواستند با جمهوری اسلامی مذاکره کنند رهبرانشان ترور شدند.»

دکتر عبدالرحمن قاسملو دبیرکل حزب دموکرات کردستان ایران روز ۲۲ تیر ماه سال ۱۳۶۸ و در حین مذاکره با نمایندگان رژیم جمهوری اسلامی در شهر وین به همراه عبدالله قادری آذر (عضو کمیته مرکزی حزب دموکرات) و دکتر فاضل رسول (از اساتید کرد دانشگاه وین) ترور شد. 

به عقیده منتقدان شاید بتوان این را تغییر تاکتیک جمهوری اسلامی دانست که حالا دیگر به جای ترور مستقیم رهبران کرد، اقدام به بمباران مواضع آنها می‌کند. استراتژی اما همان است که در طول همه این‌سال‌ها بوده؛ دشمن‌انگاری کردها و برچسب‌زنی به هر فعالیت سیاسی و حتی اجتماعی این گروه اتنیکی.

شاهد این مدعا نیز احکام اعدام و اجرای اعدام کردهایی است که یا معلم زبان کردی بودند یا نشریه منتشر می‌کردند و یا در مناطق کردنشین به کودکان و زنان آموزش می‌دادند اما تیغ اتهام “جدایی‌طلبی” و “اقدام مسلحانه” جمهوری اسلامی صدای آنان را خفه کرد.

 


به کانال تلگرام سایت ملیون ایران بپیوندید

هنوز نظری اضافه نشده است. شما اولین نظر را بدهید.

امکان نظر دهی وجود ندارد.