آیا ممنوع‌کردن شبکه‌های اجتماعی برای نوجوانان اثرگذار است؟

Thursday, 30th July, 2026
اندازه قلم متن

 

عکس نوجوانی که گوشی موبایل در د ست دارد

منبع تصویر،Getty Images

توضیح تصویر،رابطه نوجوانان با گوشی موبایل و شبکه‌های اجتماعی، دغدغه خیلی از والدین است

اگر فرزند داشته باشید یا کسی از نزدیکانتان بچه داشته باشد، خوب با دردسر اصلی والدین معاصر آشنا هستید: اسکرین‌تایم و اپ‌های متعدد که بچه‌ها می‌خواهند بی‌توقف روی گوشی و تبلت استفاده کنند؛ از اینستاگرام گرفته تا یوتیوب.

این‌روزها به نظر می‌رسد در کشورهای غربی حرف کسانی که می‌گویند باید اصلا دسترسی بچه‌ها به این اپ‌ها را ممنوع کرد، به‌مرور پرزورتر می‌شود.

در ماه‌های اخیر کشورهای مختلفی قوانینی گذاشته‌اند که دسترسی به شبکه‌های اجتماعی را برای بچه‌ها ممنوع یا خیلی محدود می‌کند. یکی از تازه‌ترین این اقدامات، رای پارلمان فرانسه به طرح ممنوعیت دسترسی و استفاده از شبکه‌های اجتماعی برای افراد زیر ۱۵ سال است که با اکثریت قاطع آرا تصویب شد. امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، حامی تصویب این قانون بود. به‌این‌ترتیب فرانسه، اولین کشور اتحادیه اروپا شد که چنین محدودیت سنی سخت‌گیرانه‌ای را درباره دسترسی نوجوانان به پلتفرم‌های آنلاین وضع کرده است.

پیش از فرانسه، دولت بریتانیا نیز اعلام کرده بود که قصد دارد طرح ممنوعیت دسترسی افراد زیر ۱۶ سال به شبکه‌های اجتماعی را به پارلمان ارائه کند؛ طرحی که در صورت تصویب، قرار است از بهار سال آینده اجرا شود و پلتفرم‌هایی مانند یوتیوب، تیک‌تاک، اینستاگرام، اسنپ‌چت، فیس‌بوک و اکس (توییتر سابق) را ملزم به جلوگیری از دسترسی این گروه سنی کند.

واکنش یک دانش‌آموز بریتانیایی به این تصمیم، خیلی در شبکه‌های اجتماعی موردتوجه قرار گرفت؛ وقتی خبرنگار از او پرسید حالا با ساعت‌هایی که دیگر نمی‌توانی در یوتیوب سپری کنی، می‌خواهی چه کار کنی؟ و این دانش‌آموز با خون‌سردی پاسخ داد: به «دیوار خیره می‌شوم.»

عکس نوجوان بریتانیایی
توضیح تصویر،این نوجوان بریتانیایی در پاسخ به سوال خبرنگاری که از او پرسید حالا با ساعت‌هایی که دیگر نمی‌توانی در یوتیوب سپری کنی، می‌خواهی چه کار کنی؟ با خون‌سردی پاسخ داد: «به دیوار خیره می‌شوم»

اما واکنش طرفداران این محدودیت‌ها به این سردی نبوده است. آنها یادآوری می‌کنند در این یک دهه گذشته، هم‌زمان با رشد و رونق شبکه‌های اجتماعی، آمار اضطراب، افسردگی و مشکلات سلامت روان بین نوجوانان بالا رفته است.

شادی رامز، روان‌درمان‌گر و مددکار اجتماعی، می‌گوید: «آمارهای مختلف نشان می‌دهد استفاده از شبکه‌های اجتماعی برای مغز در حال رشد و در حال توسعه مانند این است که یک ماده سمی را هر روز به مقدار کم استفاده کنیم. این برای ما ثابت شده است. داده و آمار به ما نشان می‌دهد.»

او می‌گوید: «در علم مغز و روان‌شناسی راجع به مغز در حال رشد و توسعه صحبت می‌کنیم. وقتی اصطلاحا به کسی می‌گوییم بچه، خیلی‌وقت‌ها ذهنیت این است که داریم راجع به یک بچه ۱۴ ساله حرف می‌زنیم. ولی از نظر علمی داریم درباره مغز صحبت می‌کنیم. معلوم شده توسعه قسمت جلویی آن، پشت پیشانی، بین ۲۳ تا ۲۵ سالگی کامل می‌شود. که مهم‌ترین قسمت مغز برای روابط اجتماعی، تنظیم احساسات، افسردگی و اضطراب، تمایل به خودکشی، همه این‌ها در این قسمت مغز اتفاق می‌افتد. وقتی این‌جوری نگاه می‌کنیم و تاثیر شبکه‌های اجتماعی و محتواهای کوتاه روی آن قسمت از مغز را در نظر می‌گیریم، آن‌وقت اگر بچه ۱۶ ساله‌ام از من بخواهد که در مساله دسترسی به شبکه‌های اجتماعی، خودش برای خودش تصمیم بگیرد، آیا چنین اجازه‌ای می‌دهیم؟»

ادامه در  بی‌بی‌سی فارسی


به کانال تلگرام سایت ملیون ایران بپیوندید

هنوز نظری اضافه نشده است. شما اولین نظر را بدهید.

امکان نظر دهی وجود ندارد.