
بی بی سی فارسی– رضا ثابتی : یک روز پیش از آنکه مهدی احمدی، مدیر و مجری برنامه اینترنتی «آزاد»، برای تفهیم اتهام به دادسرا برود، روزنامه نیویورکتایمز گزارشی درباره این رسانه منتشر کرده بود؛ رسانهای کوچک در تهران که مناظرههایی طولانی درباره موضوعاتی حساس از ولایت فقیه و حجاب اجباری تا بازگشت سلطنت، سیاست خارجی و جنگ برگزار میکرد.
گزارش نیویورکتایمز حول پرسشی شکل گرفته بود که پیش از آن هم بارها درباره «آزاد» مطرح شده بود: چگونه چنین برنامهای توانسته در داخل ایران فعالیت کند؟
کمتر از ۴۸ ساعت بعد، این پرسش صورت دیگری پیدا کرد. مهدی احمدی گفت به اتهام «نشر اکاذیب» تفهیم اتهام و با قرار کفالت آزاد شده و خبر داد که براساس دستور قضایی، رسانه «آزاد» تا اطلاع ثانوی اجازه انتشار هیچ گفتوگوی تازهای ندارد.
دادستانی تهران نیز تشکیل پرونده را تایید کرد و گفت علاوه بر «نشر اکاذیب»، اتهام «انتشار رسانه بدون اخذ مجوز» نیز به مدیر «آزاد» تفهیم شده است. دادستانی با تعبیر «توقیف» مخالف بود، با این استدلال که «آزاد» اساسا مجوز رسانهای نداشته تا بتوان آن را مطابق قانون مطبوعات «توقیف» کرد.
همین اختلاف واژگان بخشی از داستان «آزاد» و بسیاری از پلتفرمهای مشابه آن را توضیح میدهد؛ رسانههایی که در یک دهه گذشته رشد کردند، صدها ساعت برنامه منتشر کردند و صدها هزار مخاطب به دست آوردند، بیآنکه جایگاه حقوقی روشنی در ساختار سنتی رسانههای ایران داشته باشد.
از کلاس درس شریف تا مناظرههای چندساعته

خاستگاه «آزاد» به سالهای ۱۳۹۲ و ۱۳۹۳ خورشیدی بازمیگردد. مهدی احمدی و گروهی از دانشجویان دانشگاه صنعتی شریف – عمدتا دانشجویانی که به گفته خود او به علوم انسانی علاقهمند شده بودند – مجموعهای به نام «مدرسه آزادفکری» راه انداختند.
آقای احمدی در سال ۱۳۹۶ به خبرگزاری دانشجو گفته بود انگیزه اولیه آنها چیزی بود که «فقر فضای تفکر و گفتوگو» در دانشگاه میخواند. آنها قالبی به نام «درسگفتوگو» طراحی کردند که در آن به جای مناظرههای کوتاه و پرتنش، دو یا چند نفر فرصت طولانی پیدا میکردند تا موضع خود را توضیح دهند و وارد بحث شوند. موضوع این درسگفتوگوها از زنان و دین تا فلسفه و دانشگاه گسترده بود و به گفته مهدی احمدی، در بعضی دورهها ۵۰۰ تا ۶۰۰ نفر ثبتنام میکردند.
همین ایده بعدا به هسته اصلی «آزاد» تبدیل شد. ادامه در بی بی سی فارسی