بر اساس اطلاع «ایرانوایر»، حدود ۵۰-۶۰ مرد جوان عرب، عمدتا بین ۲۰ تا ۳۲ سال و معترض به بیکاری که از ده-یازده روز پیش در مقابل «شرکت نیشکر دَعبَل خُزاعی» تجمع کرده و خواهان استخدام در این مجموعه شده بودند، روز دوشنبه، ۹شهریورماه با خشونت، ضربوشتم، تهدید به کشتار و تیراندازی، روبهرو شدهاند.
پیشتر، سازمان حقوقبشر «کارون» گزارشی را درباره تیراندازی و خشونت نیروهای انتظامی و امنیتی علیه این جوانان منتشر کرده و نوشته بود که مطابق مطالباتی که آنها مطرح کردهاند، تجمع خود را صرفا با هدف «مطالبهگری برای اولویت دادن به نیروهای بومی و شایسته در روند استخدامها» اعلام کرده و با انتشار «درخواستی از مراجع ذیربط» خواستهاند «تا روند استخدامها، نحوه اعلام نیازهای شغلی، شرایط جذب و سهم نیروهای بومی بهصورت شفاف مورد بررسی قرار گیرد و در صورت احراز هرگونه تخلف و تضییع حقوق جوانان منطقه، فورا اقدامات لازم برای احقاق حق آنها انجام شود.»
این در حالیست که یک منبع آگاه به ایرانوایر میگوید که سالهاست در اهواز، حتی برای یک شغل کارگری ساده، هم باید عضو بسیج باشی و یک نفر از سپاه وساطت تو را کند، وگرنه از شغل در شرکتهای ریز و درشت اهواز خبری نیست.
***
از اعتراض به بیکاری جوانهای عرب در شهرستان کارون اهواز چه میدانیم؟
روز دوشنبه، نهم شهریور۱۴۰۵، سازمان حقوقبشر کارون گزارشی را منتشر کرد که در آن از «تیراندازی» و «ضربوشتم»، دهها جوان معترض به بیکاری در مقابل شرکت نیشکر دعبل خزاعی در شهرستان کارون در حاشیه اهواز خبر میداد. بر اساس تصاویر و ویدیوهایی که این سازمان حقوقبشری در اختیار ایرانوایر قرار داده، نیروهای انتظامی در حالیکه معترضان بارها تاکید میکنند که «گرسنهاند» و مطالبهای جز اشتغال ندارند، کلاشنیکف بهدست در حال متفرق کردن آنها هستند. در بعضی ویدیوها خشونت پلیس بیشتر است و با ضربوشتم این شهروندان همراه است. در ویدیوی دیگری صدای تیراندازی شنیده میشود.
شرکت نیشکر دعبل خزاعی، در کیلومتر ۲۵ جاده اهواز- آبادان و در محدوده شهرستان کارون، بخش سویسه واقع شده است. این شرکت که یکی از واحدهای هفتگانه تابع «شرکت توسعه نیشکر و صنایع جانبی» است که در مساحتی به اندازه ۱۲هزار هکتار قرار گرفته و محصولات اصلی آن شکر سفید، ملاس نیشکر، باگاس، و محصول کشاورزی کلزاست. در حال حاضر «سید محمدرضا علمالهدائی» مدیرعامل دعبل خزاعی است. خانواده علمالهدائی در سالهای گذشته چندین منصب مهم در استان خوزستان دریافت کردهاند، از جمله، «سیدمهران علمالهدائی» که معاون عمرانی استانداری خوزستان است.
یک فرد مطلع به ایرانوایر می گوید که مردان جوانی که به بیکاری اعتراض کردهاند و خواستار اشتغال در این شرکت نیشکر شدهاند، همگی بین ۲۰ تا ۳۲-۳۳ساله هستند. اغلب آنها تحصیلات دانشگاهی دارند و کمسوادترینشان دیپلمه است. با اینحال حاضرند کارگری ساده کنند ولی این شرکت با وجود اینکه در زمینهای متعلق به این مردم تاسیس شده، آلودگی محیطزیستیاش را این مردم بهدوش میکشند و زمینهای آنها در اثر فعالیتهای این شرکت دچار فرسایش خاک میشود و جانِ کشتِ محصول برایش نمیماند، از بین آنها استخدام نمیکند.
او با تاکید بر اینکه حدودا ده روز است این جوانها تحت فشارهای غیرقابل تحمل معیشتی مقابل این شرکت تجمع کرده و خواهان شغل هستند، میگوید: «از ۴سال پیش دارند هرازگاهی اعتراض می کنند. میگویند ما شغل میخواهیم، تحصیلاتش را هم داریم، شایستگیاش را داریم، چرا از جاهای دیگر، از یزد و اصفهان استخدام میکنید؟! ولی پاسخگو نیستند.»
او با گفتن اینکه پیشتر بهدلیل برخوردهای خشن، مدتی این اعتراضات که قبلا هر یکماه، دو ماهی یکبار صورت میگرفته، متوقف شده بوده ولی فشارهای اقتصادی بهحدی شده که مردم جانشان به لب رسیده، میگوید: «الان آنقدر اوضاع اقتصادی بد شده ده روز است هر روز از اول صبح، هشت صبح میروند آنجا تجمع میکنند تا ده دوازده شب آن جا میمانند و روز بعدش همینطور. متاسفانه هم حراست شرکت و هم نیروهای انتظامی خیلی بد برخورد میکنند. ویدیوها نشان میدهد که چطور ماموران نیروی انتظامی با لگد و کتک این معترضان مسالمتآمیز را که فقط دم در شرکت نشستند و نه شعاری میدهند و نه حرفی، میزنند.»
او ادامه میدهد: «میگویند آقا ما میخواهیم استخدام شویم، حقمان است. به جای ما دارید غیربومی میآورید و استخدام میکنید با لگد و ضربوشتم و تیراندازی دارند با آنها برخورد میکنند که دیگر نیایند تجمع کنند. همین امروز سر ظهر، نیروهای امنیتی اینقدر تیراندازی کرده بودند که این بچهها مجبور شدند فرار کنند. یکی از بچهها میگفت نزدیک پایم شلیک میکردند. میگفت پلیس میگفته برایمان مهم نیست که کشته شوید چون ضدنظام هستید.»
چون در شرایط جنگی اعتراض میکنید، ضد نظام هستید
به گفته فرد مطلعی که با ایرانوایر گفتوگو کرده، یکی از ماموران پلیس مدعی بوده چون این جوانان در «شرایط جنگی کشور»، برای اعتراض آمدهاند، «ضد نظام» هستند: «اولین روزی که اعتراض میکردند، فقط حراست شرکت نیشکر بوده که با آنها برخورد کرده ولی از روز دوم و سوم، نیروهای انتظامی و یگان ویژه و اینها وارد شدند و بیشتر نیروهای انتظامی با اسلحه آمدند که یا از جلوی شرکت میروید یا ما مشکلی هم نداریم که بزنیم بکشیمتان.»
به گفته این شخص آگاه، «یکی از این معترضها میگفت، به مامورها میگفتیم تیراندازی شما به سمت ما غیرقانونی است. ما تجمعمان کاملا مسالمتآمیز است. آن مامور بهشان گفته ببینید همین یک قطره خونی که از انگشت من آمده کافیست که من همه شما را بکشم و هیچکس هم هیچچیز به ما نمیگوید.»
او به فریب چندباره جوانان معترض اهوازی در طی سالهای گذشته نیز اشاره کرده و میگوید: «بهشان گفتهاند بیاید بروید آزمون استخدامی بدهید ولی این بچهها میگویند آزمون دروغ است. یکیشان میگفت من ۴سال پیش هم رفتم اعتراض کردم، به من گفتند بیا آزمون استخدام بده. رفتم آزمون دادم هیچ جوابی ندادند به ما. بعد که مراجعه کردم یکی از نیروهای حراست به من گفت آزمونهایتان همه رفت توی سطل زباله. ما حتی نمیدانیم شما چه نوشتید! میخواهند به اسم آزمون ما را برگردانند خانه و هیچ جوابی هم به ما ندهند.»
استخدام با وساطت سپاه و عضویت در بسیج
فرد آگاهی که با ایرانوایر گفتوگو کرده میگوید که کار در شرکتهای اهواز فقط با وساطت سپاه و بسیج ممکن است: «ازت میپرسند تو وساطت داری؟ کسی را میشناسی توی بسیج و سپاه باشد؟ خودت سابقه کار با بسیج و سپاه داری؟ اگر داشته باشی، قشنگ روز دوم توی شرکت استخدام هستی. وساطت نداشته باشی هیچکسی استخدامت نمیکند. حتی برای یک کارگری ساده در یکی از شرکتها، نیاز به وساطت داری.»
به گفته او، «در اهواز همه شرکتها تحت تسلط سپاه است. از نیشکر گرفته تا پتروشیمی، تا شرکت نفت تا گمرک همه دست سپاه است» و «هر فردی که بخواهد استخدام شود، اول میگویند برو برگه بیاور که سابقه بازداشت سیاسی نداری.»
او با گفتن اینکه در پی بازداشتهای فلهای در آن منطقه، اغلب جوانها یا خودشان یا یکی از خانوادهشان سابقه بازداشت سیاسی دارد، میگوید: «تازه اگر سابقه سیاسی نداشته باشی، میگویند برو برگه عضویت در بسیج بیاور. دو تا شرطی که میگذارند این است که عضو بسیج باشی یا سابقه همکاری با سپاه داشته باشی و دوم اینکه هیچ سابقه بازداشت سیاسی نداشته باشی. نه تو، نه هیچکدام از اعضای خانوادهات.»
او با اشاره به یکی از ویدیوها که در آن پلیس به فرد معترض میگوید برو یزد کار کن، مگر کار فقط اینجا هست، میگوید: «ترجیح میدهند استخدامیها غیربومی باشند، از شهرهای دیگر باشند تا از خود اهواز باشند ولی علنا دارند میگویند خانه و زندگی، خانواده، محله، همهچیزت را ول کن برو یک جای دیگر کار کن. طرف میگوید من پول ندارم از خانه به دانشگاه بروم من چطور اینهمه را بار کنم بروم یزد زندگی کنم؟!»
شلیک به خیل گرسنگان در شهرستان کارون اهواز و گچساران
ویدیوهای منتشر شده از مقابل شرکت نیشکر دعبل خزاعی، تنها ویدیو خشونت نیروهای انتظامی و امنیتی علیه شهروندان خسته از فقر و بیکاری این روزها نیست. درست روز دوشنبه، نهم شهریور، ویدیوی دیگری، از شلیک نیروهای انتظامی به تجمع جوانان جویای کار در گچساران در جنوبغربی استان کهگیلویه و بویراحمد منتشر شد؛ شهری با جمعیت لُر واقع در استانی که یکی از بالاترین شاخصهای فلاکت در ایران را دارد.
بر اساس گزارشهای منتشر شده، این شهروندان خواهان اشتغال در پتروشیمی «لیشتر» واقع در این شهر بودند و نسبت به شیوه استخدام و بهکارگیری کارکنان غیربومی در این شرکت معترض. با اینحال، پاسخ آنها هم گلوله بود. گزارشهای غیررسمی حاکی از زخمیشدن یکی از جوانان بیکاری که تقاضای کار داشته، است.
در ویدیوهایی که سازمان حقوقبشر کارون منتشر کرده نیز شهروندان معترض بارها میگویند که فقیر و خسته از فقر و گرسنگی هستند. در این ویدیو، آنها به وضوح از فقر و رنج بیکاری میگویند و در پاسخ نیروی انتظامی با اسلحه جنگی در دستش آنها را تهدید میکند.
کارون نوشته که یکی از ماموران برای توجیه خشونت و تیراندازی، جراحتی ساختگی در انگشت دستش ایجاد کرده است و گفته که با همین بهانه، میتواند همه آنها را بکشد.
با اینحال اما، در این ویدیوها صدای جوانانی شنیده میشود که صراحتا میگویند، فقر دستکمی از گلوله ندارد و تاکید دارند که حتی اگر از آنجا رانده شوند، مقابل در بست خواهند نشست.
به کانال تلگرام سایت ملیون ایران بپیوندید