فولکر تورک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل سه‌شنبه ۲۴ شهریور / ۱۵ سپتامبر گفت کشف صدها پیکر از زیر آوار ساختمان‌هایی که در جریان جنگ نزدیک به سه سال پیش در غزه هدف حملات اسرائیل قرار گرفتند، نگرانی‌های تازه‌ای درباره احتمال وقوع جنایت جنگی ایجاد کرده است.

او گفت در برخی موارد، پیکر اعضای یک خانواده به‌طور کامل از زیر آوار بیرون کشیده شده و بسیاری از قربانیان را زنان و کودکان تشکیل می‌دهند.

تورک همچنین گفت: «دردناک است که خانواده و نزدیکان افراد ناپدیدشده، پس از مدت‌ها، تازه اکنون از تحقق بدترین هراس‌های خود مطمئن می‌شوند.»

او افزود که این کشفیات بار دیگر نگرانی‌هایی را که در گزارش سال ۲۰۲۴ سازمان ملل مطرح شده بود، زنده کرده است؛ گزارشی که به این نتیجه رسیده بود حملات اسرائیل به ساختمان‌های مسکونی و دیگر اماکن غیرنظامی در هفته‌های نخست جنگ، ممکن است ناقض قوانین بشردوستانه بین‌المللی بوده باشد.

دفتر نخست‌وزیری و وزارت امور خارجه اسرائیل هنوز درباره این موضوع واکنشی نشان نداده‌اند. اسرائیل بارها اتهام هدف قرار دادن عمدی غیرنظامیان را رد کرده و می‌گوید در جریان جنگ با نیروهای حماس در غزه مطابق قوانین بین‌المللی عمل کرده است.

آتش‌بس در اکتبر ۲۰۲۵ به درگیری‌های گسترده پایان داد، اما نتوانست حملات منظم اسرائیل را متوقف کند. دو طرف یکدیگر را به نقض آتش‌بس متهم می‌کنند.

ویرانی گسترده در غزه

دفاع مدنی فلسطین اعلام کرده است که از نوامبر ۲۰۲۵ تاکنون، بیش از ۶۳۰ پیکر و بقایای انسانی از زیر ساختمان‌های ویران‌شده در سراسر غزه بیرون آورده شده است.

مقام‌های فلسطینی برآورد می‌کنند که بیش از ۸ هزار نفر همچنان زیر آوار مدفون هستند.

فولکر تورک گفت بیم آن دارد که بقایای انسانی کشف‌شده تاکنون «تنها نوک کوه یخ» باشد، زیرا بخش‌های وسیعی از غزه در اثر بمباران اسرائیل یا عملیات بعدی تخریب و پاکسازی، با خاک یکسان شده‌اند.

او همچنین اسرائیل را متهم کرد که همچنان در برخی مناطق غزه که نیروهایش در آن مستقر هستند، ساختمان‌ها را تخریب می‌کند و گفت بولدوزرها در حال فعالیت هستند «بدون آن‌که احترامی برای کشته‌شدگانی که زیر آوار مدفون‌اند قائل باشند».

مقام‌های بهداشتی غزه می‌گویند در جریان عملیات نظامی اسرائیل تاکنون بیش از ۷۳ هزار فلسطینی کشته شده‌اند.

بر اساس آمار اسرائیل، حملات تحت رهبری حماس در اکتبر سال ۲۰۲۳ حدود ۱۲۰۰ نفر را در اسرائیل کشت و ۲۵۱ نفر دیگر را به گروگان گرفت.

اسرائیل می‌گوید برای جلوگیری از تلفات غیرنظامیان اقدامات گسترده‌ای انجام داده و حماس از غیرنظامیان در مناطق پرجمعیت غزه به‌عنوان سپر انسانی استفاده می‌کند؛ اتهامی که حماس آن را رد می‌کند.

کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل خواستار دسترسی بازرسان بین‌المللی به تمامی مناطق غزه شد تا به حفظ شواهد و مدارک کمک شود؛ به‌ویژه با توجه به روندهای قضائی جاری درباره عملکرد طرف‌های درگیر در طول جنگ.

بر اساس اظهارات فولکر تورک، اسرائیل از ورود ماشین‌آلات سنگین مورد نیاز برای جابه‌جایی آوار جلوگیری کرده است.

فرانچسکا آلبانزه، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور سرزمین‌های فلسطینی، نیز گفته است پیش از آغاز پاکسازی کامل آوار، باید شواهد جمع‌آوری و بقایای انسانی شناسایی شوند.

دفاع مدنی فلسطین در همین ماه اعلام کرد که در یک محل در منطقه زیتون در شهر غزه، پیکر و بقایای انسانی ۹۶ نفر از زیر آوار بیرون کشیده شده است که در میان آن‌ها ۵۸ کودک و ۲۳ زن قرار داشتند.