
اکران جهانی مستند برنده جوایز «نازا» درباره غزه که در اسرائیل جنجال سیاسی ایجاد کرده اعلام شد. پس از نمایش در ۵۶ کشور، این فیلم بهزودی بهطور رایگان در وبسایت روزنامه بریتانیایی گاردین برای مخاطبان جهانی در دسترس خواهد بود.
مستند برنده جوایز نازا قرار است در سینماهای ۵۶ کشور از جمله شماری از کشورهای اروپایی اکران شود.
این فیلم اوایل ماه جاری در جشنواره فیلم ونیز برای نخستین بار به نمایش درآمد؛ جایی که با ۲۵ دقیقه تشویق ایستاده روبرو شد که رکورد جشنواره به حساب می آید و جایزه ویژه هیات داوران را نیز دریافت کرد.
بر اساس خلاصه رسمی، «نازا» «به تفصیل نظامهای پشت کشتار حساب شده غیرنظامیان فلسطینی در غزه به دست اسراییل» را نشان میدهد. این فیلم بر گزارشهایی استوار است که میان سالهای ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵ در مجله اسراییلی ـ فلسطینی +972، رسانه عبری «لوکال کال» و روزنامه گاردین منتشر شده است.
اکران عمومی این مستند در همکاری با شرکت فرانسوی امکا۲ فیلمز برای پایان سپتامبر و ماه اکتبر برنامه ریزی شده و قرار است در کشورهایی از جمله بریتانیا، فرانسه، اسپانیا، پرتغال، آلمان، ایتالیا، بلژیک، هلند، اتریش، لهستان، یونان، دانمارک، نروژ و همچنین کانادا، استرالیا، نیوزیلند، ژاپن، هنگ کنگ، تایلند، برزیل و کشورهای آمریکای مرکزی روی پرده برود.
پس از پایان اکران در سینماها، این فیلم به صورت رایگان در وبسایت گاردین پخش خواهد شد.
در یک بیانیه آمده است که این فیلم همچنین «به شماری از پخش کنندگان و سالنهای سینما در اسراییل پیشنهاد شده است» و گاردین اعلام کرده که در جستجوی راههای دیگری است تا امکان نمایش آن در سرزمینهای اشغالی فلسطینی را فراهم کند.
هری دیویس، خبرنگار بخش تحقیقات گاردین و یکی از تهیه کنندگان «نازا»، گفت: «نازا بر روزنامه نگاری دقیق و سختگیرانه ای استوار است که در سه سال گذشته منتشر شده، اما در عین حال اثری سینمایی و تاثیرگذار است که به زودی روی پرده های بزرگ و کوچک در سراسر جهان در دسترس خواهد بود.»
نازا به طور مخفیانه و در شبها روی پشت بامهای تل آویو در خلال جنگ جاری غزه فیلمبرداری شده و شامل گفت وگو با ۲۴ افسر اطلاعاتی، سرباز و افشاگر ارتش اسراییل است. آنها توضیح میدهند فلسطینیها چگونه هدف قرار میگیرند و چگونه حملات در حالی انجام میشود که اسراییل از حضور غیرنظامیان در مناطق هدف آگاه است؛ نکته ای که الهام بخش عنوان فیلم هم بوده است؛ عنوانی که از یک اصطلاح اختصاری نظامی در ارتش اسراییل گرفته شده و به تعداد غیرنظامیانی اشاره دارد که در هر حمله هوایی در غزه انتظار میرود کشته شوند. این عبارت مخفف «نזק عگوی» به معنای «تلفات جانبی» است.
چهره ها و صداهای شرکت کنندگان در این مستند به صورت دیجیتال تغییر داده شده تا هویت آنها محفوظ بماند.
از زمان نمایش نخست در ونیز، نازا و سازندگان آن، یعنی کارگردانان اسراییلی یووال آبراهام و راشل زور، به شدت زیر ذره بین بوده اند، چرا که این فیلم طوفانی سیاسی در اسراییل به راه انداخته است.
بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسراییل، به سازندگان این مستند حمله کرد و آنها را متهم ساخت که به «تحریکات ضدیهودی در سطح جهان» دامن میزنند.
نتانیاهو در ویدیویی که در تلگرام منتشر کرد، گفت: «این شوکه کننده است. ما با تحریکات ضدیهودی در سطح جهان میجنگیم و وقتی این تحریکات از درون خودمان سرچشمه میگیرد، غیرقابل تحمل است. حالا دو کارگردان اسراییلی که ارتش دفاعی اسراییل (IDF) را به عنوان جنایتکار جنگی تصویر میکنند، در جشنواره ونیز تشویق میشوند.»
تحلیلگران این حمله نتانیاهو به فیلم را بازتاب نگرانی او از تاثیر احتمالی آن بر انتخابات پیش روی اسراییل میدانند؛ انتخاباتی که برای ۲۷ اکتبر برنامه ریزی شده است. اظهارات او پس از سخنان میکی زوهر، وزیر فرهنگ اسراییل، مطرح شد که مستقیما انتقاد از اقدامات اسراییل را معادل یهودستیزی دانست و اعلام کرد «فورا برای سلب تابعیت اسراییلی» دو کارگردان، یووال آبراهام و راشل زور، اقدام خواهد کرد.
زوهر نازا را «موهن» و تقدیر جشنواره فیلم ونیز از آن را «شوک آور» توصیف کرد و افزود: «خودبیزاری ای که در دل این خالقان میسوزد و آنها را حاضر میکند فقط برای گرفتن تشویق از یهودستیزان در سراسر جهان به کشور خودشان آسیب بزنند، غیرقابل تصور است و خیانت به کشور به شمار میرود.»
ایتمار بن گویر، وزیر امنیت داخلی، نیز آبراهام و زور را «مایه ننگ و شرمساری» خواند و به آنها گفت کشور را ترک کنند. او در ایکس نوشت: «مطمئنم دوستان شما، یعنی دشمنان ما در حماس در غزه، با آغوش باز از شما استقبال خواهند کرد.»
فیلم قبلی یووال آبراهام و راشل زور، هیچ سرزمین دیگری که در سال ۲۰۲۴ اکران شد، خشونت شهرک نشینان اسراییلی علیه جوامع فلسطینی در کرانه باختری را دنبال میکرد و جایزه اسکار بهترین مستند را به دست آورد.
هفته گذشته ۴۳ سازمان محلی حقوق بشری در یک بیانیه مشترک (منبع به زبان انگلیسی) از مقامات اسراییل خواستند آنچه را «تحریک و تهدید» علیه این فیلمسازان خواندند متوقف کنند و نه آنها و نه منابعشان را تحت پیگرد قرار ندهند.
بیش از ۱۵۰۰ فیلمساز اسراییلی نیز یک طومار (منبع به زبان انگلیسی)ی را امضا کرده اند که در آن از «آزادی بیان و آفرینش» دفاع و همبستگی خود را با زور و آبراهام اعلام کرده اند.
در این متن آمده است: «در روزهای اخیر شاهد کارزاری بی سابقه از تخریب شخصیت و تحریک علیه خالقان این فیلم بوده ایم»؛ بیانیه هشدار میدهد که این لحن هر چه بیشتر به «چراغ سبز عملی برای اعمال خشونت» نزدیک میشود و تهدیدی فیزیکی برای جان آنها به شمار میرود.
تریشیا تتل، مدیر جشنواره فیلم برلین، گفت: «هنرمندان باید آزاد باشند تا جهان را به شکل انتقادی بررسی کنند. فیلمها میتوانند موجب بحث، اختلاف نظر و انتقاد شوند، اما در یک جامعه دموکراتیک پاسخ به هنر باید گفت وگو و نقد باشد، نه ارعاب یا مجازات از سوی دولت. تیم ما در برلیناله در کنار یووال آبراهام و راشل زور و همه هنرمندانی می ایستد که از این حقوق استفاده میکنند.»
نازا در ۲۶ سپتامبر در جشنواره فیلم نیویورک به نمایش درخواهد آمد. پس از آن اکران سینمایی این فیلم در ایالات متحده و سپس از ۹ اکتبر در اروپا آغاز میشود.