در حالی که مذاکرات ایران و آمریکا تا چند روز پیش «مثبت و سازنده» توصیف میشد، اختلافها بار دیگر گفتوگوها را به بنبست کشانده است. همزمان با دستور مارکو روبیو برای خروج هیات عباس عراقچی از نیویورک و سخنان تند دونالد ترامپ، یکی از اعضای مجمع تشخیص از ورود «گروههای مسلح آموزشدیده» به ایران خبر داده
مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا در حالی با اختلاف بر سر مسائل اصلی ادامه دارد که واشنگتن و تهران روایت متفاوتی درباره خروج هیات ایرانی از نیویورک ارائه میکنند. همزمان، ایران میگوید پاسخ آمریکا به پیشنهاد اخیر تهران را دریافت کرده است. در داخل ایران نیز مسعود پزشکیان از یک تیم ششنفره با اختیار تصمیمگیری خبر داده و یک عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام از ورود گروههای مسلح آموزشدیده به کشور سخن گفته است؛ ادعایی که بهطور مستقل تایید نشده است.
اختلاف روایت تهران و واشنگتن درباره خروج هیات ایرانی
به گزارش اکسیوس، مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، روز دوشنبه به هیات ایرانی به ریاست عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، دستور داده است نیویورک را ترک کند. یک مقام آمریکایی به اکسیوس گفت هیات ایرانی پس از پایان نشستهای سطح بالای مجمع عمومی سازمان ملل «بیش از حد لازم» در آمریکا مانده بود. این گزارش بعدا از سوی خبرگزاری آسوشیتدپرس نیز با استناد به دو مقام آمریکایی تایید شد
اما نمایندگی ایران در سازمان ملل این روایت را رد کرده است. این نمایندگی گفت هیات ایرانی شامگاه دوشنبه، مطابق برنامهای که از پیش به وزارت خارجه آمریکا اعلام شده بود، نیویورک را ترک کرده است. به گفته نمایندگی ایران، این برنامه در ۱۷ سپتامبر به طرف آمریکایی اطلاع داده شده بود
مذاکرات همچنان از طریق میانجیها ادامه دارد
تماسهای غیرمستقیم میان تهران و واشنگتن در روزهای گذشته اغلب با میانجیگری قطر ادامه داشته است. در این مذاکرات، موضوعاتی از جمله پایان درگیریها، بازگشایی تنگه هرمز و ازسرگیری مذاکرات درباره برنامه هستهای ایران مطرح شده است.
ایران هفته گذشته پیشنهادی هفتروزه برای بازگشایی تنگه هرمز ارائه کرد. بر اساس این پیشنهاد، تهران در صورت انجام برخی اقدامات از سوی آمریکا، از جمله لغو محاصره دریایی و کاهش تحریمهای نفتی، مسیر را بازگشایی و مذاکرات درباره مسائل دیگر، از جمله برنامه هستهای، را آغاز میکند.
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، این پیشنهاد را رد کرده است، اما همزمان گفته مذاکرات از طریق میانجیها میتواند ادامه پیدا کند. یک مقام آمریکایی نیز گفت تماسهای غیرمستقیم همچنان «مثبت و سازنده» بوده است.
ایران در ۳۰ سپتامبر اعلام کرد پاسخ رسمی آمریکا به پیشنهاد اخیرش را دریافت کرده است. فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت گفت عباس عراقچی این پاسخ را در جلسه هیات دولت به مسعود پزشکیان ارائه کرده است. جزئیات کامل پاسخ آمریکا هنوز بهطور عمومی منتشر نشده است.
پزشکیان از یک تیم ششنفره برای هماهنگی در تصمیمگیریها خبر داد
مسعود پزشکیان در مصاحبه با برنامه «فیس د نیشن» «Face the Nation» شبکه سیبیاس آمریکا گفت یک تیم ششنفره از افراد و نهادهای مختلف در ایران درباره مسائل مهم تصمیمگیری و رایزنی میکند. او گفت این افراد از بخشهایی از نیروهای نظامی، مجلس و دولت هستند و تصمیمها با هماهنگی میان آنها گرفته میشود
پزشکیان این توضیحات را در پاسخ به پرسشی درباره نقش مجتبی خامنهای در تصمیمگیریهای مربوط به سیاست خارجی و مذاکرات با آمریکا مطرح کرد. او نام اعضای این تیم، زمان تشکیل آن یا مبنای حقوقی و حدود اختیارات آن را اعلام نکرد و این گروه را نیز شورای عالی امنیت ملی معرفی نکرد.
پس از این سخنان پزشکیان، خبرآنلاین در گزارشی اعلام کرد که بر اساس پیگیری این رسانه از «مراجع مختلف»، اعضای این گروه عبارتاند از مسعود پزشکیان، محمدباقر قالیباف، غلامحسین محسنی اژهای، محسن رضایی، سرلشکر علی عبداللهی و احمد وحیدی. این اسامی از سوی رئیسجمهوری ایران بهصورت رسمی اعلام یا تایید نشدهاند.
ادعای ورود گروههای مسلح آموزشدیده به ایران
در همین حال، علی آقامحمدی، عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام، در گفتوگو با صداوسیمای جمهوری اسلامی مدعی شد گروههای مسلح آموزشدیده در آلبانی، امارات و اسرائیل وارد ایران شدهاند و در برخی محلهها برای انجام عملیات ترور مستقر شدهاند. او از شهروندان خواست نسبت به تحرکات مشکوک در محلههای خود حساس باشند و موارد مشکوک را به نهادهای امنیتی گزارش دهند.
مجمع تشخیص مصلحت نظام یکی از نهادهای ارشد جمهوری اسلامی است که از جمله در حل اختلاف میان مجلس و شورای نگهبان و مشاوره درباره سیاستهای کلی نظام نقش دارد. ادعای آقامحمدی درباره ورود این گروهها و استقرار آنها در محلهها بهطور مستقل تایید نشده است.
آغاز آموزش نظامی داوطلبان «جانفدا» در تهران
همزمان، نخستین مرکز آموزش نظامی داوطلبان طرح موسوم به «جانفدای ایران» در میدان امام حسین تهران راهاندازی شده است. «جانفدا» یک طرح مورد حمایت حکومت است که از شهروندان برای ثبتنام و آمادگی دفاعی در برابر حملات خارجی دعوت میکند. این طرح تحت نظارت سازمان بسیج، نیروی شبهنظامی وابسته به سپاه پاسداران، سازماندهی شده است. بر اساس گزارش رسانههای ایرانی، این مرکز آموزشهایی از جمله تیراندازی، کار با سلاح و تجهیزات دفاعی ارائه میکند. حسین طائب، رئیس سازمان بسیج، نیز پیشتر از سازماندهی نیروهای ثبتنامشده در قالب هستهها و واحدهای دفاعی سخن گفته بود. طائب پیشتر رئیس سازمان اطلاعات سپاه پاسداران بود و در سالهای گذشته از چهرههای ارشد ساختار امنیتی جمهوری اسلامی محسوب میشد.
مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا بر سر نحوه پایان درگیریها، تحریمها، تنگه هرمز و برنامه هستهای ایران همچنان با اختلاف روبهرو است.
