
خبرنامه گویا – به گزارش برترین ها
شهرداری تهران طرحی با عنوان «تورم صفر» به راه انداخته که قرار است قیمت شماری از کالاهای اساسی را برای شش ماه ثابت نگه دارد؛ طرحی که در ظاهر با هدف کاهش فشار معیشتی بر خانوارها معرفی شده، اما از همان ابتدا یک پرسش سیاسی را هم به میان آورده است: آیا علیرضا زاکانی بار دیگر به پاستور فکر میکند؟
در مرحله نخست، ۱۲ قلم کالای اساسی از جمله برنج، گوشت، حبوبات، ماکارونی، سویا، خرما، شکر و روغن مشمول این طرح شدهاند. قرار است این کالاها در میادین میوه و ترهبار، فروشگاههای شهروند و از طریق سامانه «شهرزاد» با قیمت ثابت عرضه شوند. زاکانی همچنین گفته قیمت برخی از این اقلام در آغاز طرح پنج تا ۵۰ درصد پایینتر از بازار خواهد بود و در ادامه مرغ، رب و پنیر نیز به این سبد اضافه میشوند.
شهرداری در کنار این برنامه وعده داده سود بازرگانی فروشگاههای شهروند برای بیش از ۱۸ هزار قلم کالا را ۵۰ درصد کاهش دهد و با خرید مستقیم از تولیدکنندگان و حذف بخشی از واسطهها، هزینه خرید خانوارها را پایین بیاورد.
روی کاغذ، همهچیز شبیه یک طرح حمایتی است. اما مشکل از جایی آغاز میشود که قیمتها در اقتصاد ایران ثابت نمیمانند. با افزایش نرخ ارز، هزینه حملونقل، مواد اولیه و تولید، این پرسش مطرح است که اگر قیمت واقعی کالا بالا برود اما شهرداری همچنان آن را با نرخ قبلی عرضه کند، مابهالتفاوت از کجا پرداخت خواهد شد؟
همین پرسش باعث شده منتقدان از احتمال استفاده از منابع شهرداری برای تأمین هزینه این طرح سخن بگویند. یاسر جبرائیلی نیز در واکنش به برنامه زاکانی نوشته است که با ادامه افزایش نرخ ارز، شهرداری احتمالا ناچار خواهد شد مابهالتفاوت قیمتها را از منابع خود جبران کند؛ منابعی که در نهایت به بودجه عمومی تهران بازمیگردد.
اما ماجرا فقط اقتصادی نیست. بخشی از واکنشها به این طرح، بیش از آنکه درباره قیمت برنج و روغن باشد، درباره آینده سیاسی زاکانی است. برخی کاربران این سیاست را یادآور شیوه محمود احمدینژاد میدانند: طرحهای مستقیم و ملموس معیشتی، قیمتگذاری، وعده خدمات ارزانتر و تلاش برای ایجاد ارتباط مستقیم با طبقات تحت فشار اقتصادی.
حتی این پرسش مطرح شده که آیا زاکانی میخواهد از شهرداری تهران همان نقشی را بسازد که احمدینژاد دو دهه پیش برای جهش به ریاستجمهوری از آن استفاده کرد؛ یعنی تبدیل مدیریت شهری به سکوی پرتاب سیاسی.
یکی از کاربران نوشته است زاکانی «به خاطر رئیسجمهور شدن» ممکن است زیرساختهای شهرداری را قربانی کند و از مترو و حملونقل گرفته تا فروشگاههای شهروند و میادین ترهبار را وارد برنامههای پرهزینه کند. کاربر دیگری پرسیده پول ایدههایی مانند متروی رایگان، کاهش سود فروشگاهها و «تورم صفر» دقیقا از کجا قرار است تأمین شود.
منتقد دیگری این طرحها را «هزینه تبلیغاتی برای خرید محبوبیت به سبک احمدینژاد» توصیف کرده است. در مقابل، برخی نیز میگویند حتی اگر پشت چنین برنامههایی انگیزه انتخاباتی باشد، هر اقدامی که واقعا به کاهش فشار معیشتی مردم منجر شود، قابل دفاع است.