ایران وایر
اعتراضات سراسری دی‌ماه۱۴۰۴ برای بخشی از جامعه ورزش ایران، با کشته‌شدن، بازداشت و صدور احکام سنگین قضایی همراه بود.
برخی از ورزشکارانی که از رشته‌های فوتبال، کشتی، ورزش‌های رزمی و کوهنوردی در میان معترضان حضور داشتند با شلیک نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی جان باختند و گروهی پرتعداد نیز بازداشت شدند. حالا با گذشت نزدیک به ۹ ماه از همان اعتراضات، تعدادی از ورزشکاران بازداشت‌شده همچنان با خطر اجرای حکم اعدام روبه‌رو هستند.
«ایران‌وایر» پیش‌تر در گزارش‌های اختصاصی خود، روایت کشته‌شدن چند ورزشکار در جریان این اعتراضات را منتشر کرده بود. «مهدی لواسانی»، مربی ۳۵ ساله فوتبال پایه، شامگاه ۱۸دی۱۴۰۴ در محله دردشت تهران با شلیک گلوله جنگی کشته شد. خانواده او برای تحویل گرفتن پیکرش با فشار نیروهای امنیتی مواجه شدند.
«سجاد رحیمی»، قهرمان سابق هاپکیدوی نوجوانان ایران، مربی بدنسازی و معلم هنرستان، روز ۱۹دی۱۴۰۴ در مرودشت هدف گلوله قرار گرفت. او پیش از رسیدن به بیمارستان جان باخت. «امیرعلی زارعی»، قهرمان سابق تکواندو و مربی ورزش‌های رزمی نیز روز ۱۸دی در محله مجیدیه تهران کشته شد.
ابعاد سرکوب ورزشکاران، به روایت سازمان «حقوق بشر برای ورزش»، بسیار گسترده‌تر از این موارد است. «زهره عبدالله‌خانی»، عضو هیات‌رییسه این سازمان و عضو سابق تیم ملی یخ‌نوردی زنان ایران، در همایش آزادی دانشگاهی ۲۰۲۶ در برلین اعلام کرد که دست‌کم ۲۱۷ ورزشکار در اعتراضات دی‌ماه با شلیک مستقیم کشته و بیش از ۱۰۰ ورزشکار دیگر بازداشت شده‌اند.
«زهره عبدالله‌خانی» دارای دکترای سیاست‌های بین‌المللی ورزش از دانشگاه جنوب شرقی نروژ و کارشناسی ارشد مدیریت جهانی ورزش از دانشگاه ملی سئول است. او در سال‌های اخیر درباره حقوق ورزشکاران زندانی، شکنجه و احکام اعدام فعالیت کرده و از سکوت کمیته بین‌المللی المپیک و فدراسیون‌های جهانی در برابر سرکوب ورزشکاران ایرانی انتقاد کرده است.
سازمان «حقوق بشر برای ورزش» پیش‌تر درباره خطر اعدام دست‌کم هفت ورزشکار هشدار داده بود. اکنون «زهره عبدالله‌خانی» در اطلاعات تازه‌ای که در اختیار ایران‌وایر قرار داده، مشخصات هشت ورزشکار محکوم به اعدام را اعلام کرده است. این فهرست شامل ورزشکارانی می‌شود که برخی در اعتراضات دی۱۴۰۴ بازداشت شده‌اند و شماری دیگر از سال‌های گذشته در زندان به سر می‌برند.
علی پیشه‌ورزاده؛ دروازه‌بان واترپلو و دادگاه پنج‌دقیقه‌ای
«علی پیشه‌ورزاده»، ۲۸ ساله، شناگر و بازیکن سابق واترپلو اهل گیلان است که در جریان اعتراضات دی۱۴۰۴ بازداشت شد. او سابقه دروازه‌بانی تیم واترپلوی چوکا گیلان، حضور در مسابقات استانی و کشوری و فعالیت به عنوان نجات‌غریق را دارد.
سازمان حقوق بشر برای ورزش اعلام کرده که شعبه دوم دادگاه انقلاب رشت به ریاست قاضی «محمدعلی درویش‌گفتار»، این ورزشکار را به اعدام محکوم کرده است.
بر اساس گزارش اختصاصی ایران‌وایر، «علی پیشه‌ورزاده» پس از بازداشت به زندان لاکان رشت انتقال یافت. یک منبع مطلع گفته جلسه محاکمه او تنها پنج دقیقه طول کشیده است.
رسانه‌های حکومتی فیلمی از اعترافات منتسب به این ورزشکار منتشر کردند و او را به مشارکت در آتش‌زدن چند ساختمان متهم ساختند. با این حال، ایران‌وایر گزارش داده که «علی پیشه‌ورزاده» در بخش‌های منتشرشده این فیلم، آتش‌زدن ساختمان‌ها را تایید نکرده است.
زندانیانی که او را در درمانگاه زندان لاکان دیده‌اند، از آثار ضرب‌وجرح بر بدن و لرزش مداوم پاهای این ورزشکار خبر داده‌اند.
مریم هداوند سیری؛ کوهنورد و مادر دو فرزند
«مریم هداوند سیری»، کوهنورد ۴۲ ساله و مادر دو فرزند، ساکن پاکدشت استان تهران است. او در جریان اعتراضات دی۱۴۰۴ بازداشت شد و در فروردین یا اردیبهشت۱۴۰۵، شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران به ریاست قاضی «ایمان افشاری» برای او حکم اعدام صادر کرد.
نام این ورزشکار در پرونده آتش‌سوزی مسجد سیدالشهدا پاکدشت مطرح شده؛ پرونده‌ای که به کشته‌شدن دو نفر ارتباط دارد.
خبرگزاری هرانا گزارش داده که «مریم هداوند سیری» پس از بازداشت به بند زنان زندان اوین منتقل شد و در روند رسیدگی قضایی از دسترسی به وکیل مستقل محروم ماند.او پیش از بازداشت مسوولیت هیات کوهنوردی شهرستان پاکدشت را بر عهده داشت.
پرونده این ورزشکار پس از اعتراض به حکم اعدام، برای رسیدگی به شعبه نهم دیوان عالی کشور ارجاع شده است.
نام او در برخی گزارش‌های رسانه‌ای «مهتاب هداوند سیری» نیز ثبت شده، اما سازمان حقوق بشر برای ورزش از نام «مریم هداوند سیری» استفاده کرده است.
علی سینا مصطفوی؛ هیمالیانورد محکوم به اعدام
«سیدعلی سینا مصطفوی»، ۳۸ ساله، کوهنورد حرفه‌ای و هیمالیانورد اهل کرمان، یکی دیگر از ورزشکارانی است که سازمان حقوق بشر برای ورزش نام او را در فهرست محکومان به اعدام قرار داده است.
بر اساس اطلاعات سازمان حقوق بشر برای ورزش، شعبه اول دادگاه انقلاب کرمان حکم اعدام «سیدعلی سینا مصطفوی» را صادر کرد و شعبه ۴۱ دیوان عالی کشور روز ۶مهر۱۴۰۵ آن را تایید کرد.
نام «علی سینا مصطفوی» پیش‌تر در گزارش‌های باشگاه‌های کوهنوردی کرمان نیز ثبت شده است.
باشگاه کوهنوردی اسپیکو کرمان از صعود فردی با همین نام به قله آیلندپیک در رشته‌کوه هیمالیا و تلاش برای صعود به قله آمادابلام تا ارتفاع ۶۶۰۰ متری خبر داده است. باشگاه کوهنوردی اماوند کرمان نیز نام او را در فهرست شرکت‌کنندگان برنامه صعود به علم‌کوه از مسیر گرده آلمان‌ها در مرداد۱۳۹۵ ثبت کرده بود.
با وجود این سوابق، هنوز اطلاعات بیشتری درباره زمان بازداشت، اتهامات مطرح‌شده و روند محاکمه این ورزشکار در گزارش‌های رسانه‌ای در دسترس نیست.
بنیامین نقدی؛ قهرمان ورزش‌های رزمی و تغییر اتهام به محاربه
«بنیامین نقدی»، ۲۶ ساله، قهرمان کیک‌بوکسینگ و موی‌تای اهل شیراز، روز ۱۳دی۱۴۰۴ در جریان اعتراضات بازداشت شد. او اکنون در زندان عادل‌آباد شیراز نگهداری می‌شود.
سازمان حقوق بشر برای ورزش اعلام کرده که پرونده این ورزشکار با اتهام محاربه در شعبه اول دادگاه انقلاب شیراز به ریاست قاضی «سعادتی» رسیدگی شده و حکم اعدام او به تایید دیوان عالی کشور رسیده است.
«مصطفی نیلی»، وکیل این ورزشکار، پیش‌تر گفته بود اتهام اولیه موکلش اقدام به قتل بوده، اما در ادامه عنوان اتهامی به محاربه تغییر کرده است.
اتهام مطرح‌شده علیه «بنیامین نقدی»، استفاده از کپسول آتش‌نشانی به عنوان شعله‌افکن علیه نیروهای امنیتی موتورسوار بود.
به گفته «مصطفی نیلی»، در حادثه مورد ادعای دستگاه قضایی هیچ‌کس آسیب ندیده است. با وجود این، دادگاه مجموعه اتهامات را مصداق افساد فی‌الارض دانسته و حکم اعدام صادر کرده است.
اعترافات منتسب به «بنیامین نقدی» یک روز پس از بازداشت در رسانه‌های حکومتی منتشر شد. وکیل او پس از تایید حکم در شعبه ۴۱ دیوان عالی کشور، از تصمیم خود برای درخواست اعاده دادرسی خبر داد.
احسان حسینی‌پور حصارلو؛ فوتبالیست ۱۹ ساله در خطر اعدام
«احسان حسینی‌پور حصارلو»، فوتبالیست ۱۹ ساله باشگاه جهان‌گستر، روز ۱۸دی۱۴۰۴ در پاکدشت به دست نیروهای امنیتی بازداشت شد.
سازمان حقوق بشر برای ورزش اعلام کرده که حکم اعدام این فوتبالیست در دیوان عالی کشور تایید شده است.
نام «احسان حسینی‌پور حصارلو» در پرونده آتش‌سوزی مسجد سیدالشهدا پاکدشت، همراه با «متین محمدی» و «عرفان امیری» مطرح شده است. دستگاه قضایی آنها را به مشارکت در قتل دو عضو بسیج، آتش‌زدن عمدی مکان مذهبی و تخریب اموال عمومی متهم کرده است.
«امیر رییسیان»، وکیل دادگستری، پیش‌تر از وجود تناقض زمانی در پرونده خبر داده بود. به گفته او، زمان بازداشت «احسان حسینی‌پور حصارلو» ساعت ۲۱:۳۰ ثبت شده، در حالی که زمان وقوع آتش‌سوزی مسجد ساعت ۲۲:۳۰ اعلام شده است.
این وکیل همچنین گفته تصاویر دوربین‌های اطراف محل، حضور موکلش را در صحنه تایید نمی‌کنند.
طبق گزارش‌‌ها، ماموران برای گرفتن اعتراف، اسلحه در دهان این فوتبالیست گذاشته و او را به شلیک تهدید کرده‌اند. «امیر رییسیان» وکیل دادگستری نیز اعلام کرده بود که با دستور قاضی از ادامه وکالت در پرونده منع شده است.
ترانه رحیمی؛ سوارکار محکوم به اعدام و خواهر دوقلوی زندانی
«ترانه رحیمی»، ۲۰ ساله، ورزشکار رشته سوارکاری و مربی اسب اهل استان اصفهان، روز ۱۸دی۱۴۰۴ بازداشت شد.
بر اساس اطلاعات سازمان حقوق بشر برای ورزش، شعبه اول دادگاه انقلاب اصفهان روز ۹شهریور۱۴۰۵ حکم اعدام او را صادر کرده است.
«ترانه رحیمی» همراه با خواهر دوقلوی خود، «رومینا رحیمی»، در پرونده موسوم به «میدان شهدای اصفهان» محاکمه شد؛ پرونده‌ای که ۱۶ متهم دارد و برای ۱۰ نفر از آنها حکم اعدام صادر شده است.
دادگاه علاوه بر اعدام، «ترانه رحیمی» را به ۱۱ سال زندان و خواهر دوقلوی او را به ۲۵ سال حبس محکوم کرده است.
خانواده این دو خواهر از شکنجه و اخذ اعترافات اجباری خبر داده‌اند. «مسعود نورمحمدی»، پسرعموی آنها، در گفت‌وگو با رادیوفردا گفته مدرکی علیه این دو خواهر وجود ندارد.
گزارش‌های حقوق بشری همچنین از محرومیت «ترانه رحیمی» از خدمات درمانی و نگرانی درباره آسیب‌های جسمی او حکایت دارند.
سازمان حقوق بشر برای ورزش در نامه‌ای سرگشاده به فدراسیون جهانی سوارکاری و فدراسیون سوارکاری آسیا، خواستار اقدام فوری این دو نهاد برای حفاظت از جان «ترانه رحیمی» شده است.
احسان خدادادی؛ کشتی‌گیری که در باغ پدرش کار می‌کرد
«احسان خدادادی»، کشتی‌گیر ۳۱ ساله اهل ملکان در استان آذربایجان شرقی، روز ۲۵خرداد۱۴۰۵ از سوی شعبه دوم دادگاه انقلاب تبریز به اعدام محکوم شد.
این ورزشکار سابقه کسب مدال نقره مسابقات کشتی قرارگاه پدافند هوایی خاتم‌الانبیا ارتش جمهوری اسلامی در سال ۱۳۹۲ را دارد.
«احسان خدادادی» اهل روستای یوزباش‌کندی شهرستان ملکان است. ایران‌وایر در گزارشی اختصاصی نوشته که او در دوران سربازی قهرمان کشتی استان شده بود و پیش از بازداشت، در باغ میوه پدرش کار می‌کرد و از مادر بیمار خود مراقبت می‌کرد.
اتهام مطرح‌شده علیه این کشتی‌گیر، ارسال اطلاعات مربوط به مراکز نظامی به موساد بوده است.
سازمان حقوق بشری هه‌نگاو گزارش داده که احسان خدادادی چهار ماه از ارتباط با خانواده و دسترسی به وکیل محروم بوده و در دوران بازداشت تحت شکنجه قرار گرفته است.
ایران‌وایر در گزارشی اختصاصی نوشته بود که احسان خدادادی پیش‌تر به دلیل انتشار مطالبی درباره پرونده «سلمان خدادادی»، نماینده سابق مجلس، احضار شده بود.
محل نگهداری «احسان خدادادی» زندان مرکزی تبریز اعلام شده است.
محمدجواد وفایی ثانی؛ قهرمان بوکس و سه حکم اعدام
«محمدجواد وفایی ثانی»، قهرمان و مربی ۳۳ ساله بوکس اهل مشهد، از زندانیانی است که پرونده او به اعتراضات آبان۱۳۹۸ بازمی‌گردد.
این ورزشکار در اسفند۱۳۹۸ بازداشت شد و دستگاه قضایی جمهوری اسلامی او را با اتهام «افساد فی‌الارض از طریق آتش‌زدن و تخریب اموال عمومی» محاکمه کرد.
«محمدجواد وفایی ثانی» طی سال‌های گذشته سه بار از سوی دادگاه انقلاب مشهد به اعدام محکوم شده است. دیوان عالی کشور دو بار احکام صادرشده را نقض کرد، اما دادگاه انقلاب در سومین مرحله رسیدگی نیز حکم اعدام صادر کرد.
شعبه نهم دیوان عالی کشور در مهر۱۴۰۴ سومین حکم اعدام این ورزشکار را تایید کرد.
«بابک پاک‌نیا»، وکیل او، اول دی۱۴۰۴ اعلام کرد که دیوان عالی کشور دستور توقف اجرای حکم اعدام را صادر کرده است. این دستور به معنای لغو محکومیت نبود.
پیش‌تر بیش از ۲۰ ورزشکار، مربی و مدال‌آور المپیک در نامه‌ای سرگشاده خواستار توقف اعدام «محمدجواد وفایی ثانی» شده بودند.
با وجود توقف اجرای حکم، سازمان حقوق بشر برای ورزش همچنان نام این قهرمان بوکس را در فهرست ورزشکاران در معرض خطر اعدام قرار داده است.
به کانال تلگرام سایت ملیون ایران بپیوندید