راهبردهای ماندگاری جمهوری اسلامی

Sunday, 11th October, 2026
اندازه قلم متن

ایران امروز – م. روغنی

 

م. روغنی

 

به مناسبت روز جهانی مخالفت با اعدام: ابراز همدردی با خانواده اعدامیان در ۴۷ سال گذشته در جمهوری جهل و جنایت!

خمینی در چندین مورد اعلام کرد حفظ جمهوری اسلامی از حفظ یک نفر ولو امام عصر باشد اهمیتش بیشتر است و یا حفظ نظام اوجب واجبات است.

بر همین پایه و اساس، اعدام یکی از پایه‌های راهبردی ماندگاری رژیم اسلامی را تشکیل داد و جمهوری اسلامی از آغاز به جمهوری اعدامی تبدیل گردید.

ماشین اعدام رژیم در ۵ اسفند ۵۷ با فرمان خمینی کلید خورد: «جناب حجت‌الاسلام آقای حاج صادق خلخالی دامت افاضاته به جنابعالی مأموریت داده می‌شود تا در دادگاهی که برای محاکمه متهمان و زندانیان تشکیل می‌شود حضور به هم رسانده و پس از تمامیت مقدمات محاکمه با موازین شرعیه حکم شرعی صادر کنید. روح‌الله الموسوی الخمینی» [۱]

در دهه ۶۰ تا زمان مرگ خمینی، سه موج اصلی اعدام سیاسی در کشور رخ داد. در موج اول، شامل بیش از ۸۰۰ نفر از وابستگان رژیم گذشته [۲]؛ در موج دوم، در سال ۱۳۶۰، بیش از ۳۵۰۰ زندانی سیاسی [۳]؛ و در موج سوم، در تابستان ۱۳۶۷ با اعدام هزاران نفر که گسترده‌ترین اعدام‌های دسته‌جمعی را پیش از مرگ خمینی در پی داشت [۴] و با مخالفت شدید آیت‌الله منتظری روبرو گردید که به قیمت برکناری‌اش از جانشینی خمینی انجامید.


پنجم شهریور ۱۳۵٨، تیرباران دسته‌ جمعی در فرودگاه سنندج

اعدام‌ها به وسیله خلخالی بدون وکیل مدافع و دلایل مستند به سرعت انجام می‌شد. در سال ۱۳۵۹، جهانگیر رزمی جایزه پولیتزر را برای عکس بالا دریافت کرد. این عکس اعدام هفت کرد و دو پلیس دوران شاه در فرودگاه سنندج چند دقیقه پس از محکومیت آن‌ها به اتهام تروریسم و مخالفت با خدا در جریان خیزش گروه‌های مسلح کرد را نشان می‌دهد. محاکمه آن‌ها تنها ۳۰ دقیقه زمان برد!

در موج دوم، از شمار ۳۴۰۰ نفر اعدام‌شدگان، حدود ۲۵۰۰ نفر از سازمان مجاهدین خلق بوده‌اند که در خرداد ۶۰ در کنار اعضای دیگر گروه‌ها به چوبه‌های دار آویخته و یا تیرباران شدند. در میان اعدام‌شدگان کودکان خردسالی بودند که به جرم فروش روزنامه و یا پخش اعلامیه اعدام شدند. افزون بر این، در میان آن‌ها دختران دانش‌آموز و نوجوانانی حضور داشتند که حتی نام و مشخصات آن‌ها برای دادستانی مشخص نبود!

باید گفت بی‌مسئولیتی سازمان مجاهدین از راه رویارویی مسلحانه، ترورها و از جمله بمب‌گذاری در نشست بیش از ۷۰ تن از بالاترین مقامات کشوری و رهبران حزب جمهوری اسلامی، وحشی‌گری و خون‌خواهی خمینی را برانگیخت که به اعدام‌های کور و سرکوب زودهنگام نیروهای مخالف منجر شد.

اعدام‌ها در دهه ۶۰ هنگامی انجام می‌شد که هنوز مجازات مدونی در قوانین جمهوری اعدامی وجود نداشت و تعیین و تفسیر آن به عهده «قضات شرع» قرار می‌گرفت و «محاربین و مفسدین فی‌الأرض» می‌توانستند به سرعت اعدام شوند. در مواردی قضات ایدئولوژی‌زده اعلام کرده‌اند اگر شخصی بی‌گناه اعدام شده باشد به بهشت خواهد رفت!

اعدام‌ها با توجه به جنگ میان ایران و عراق تشدید شده و به سرعت تحقق می‌یافت. برای نمونه بنا بر بیانیه عفو بین‌الملل در ۲۲ آذر ۱۳۶۰: «دو نفر که قصد داشتند در خیابان‌های تهران تظاهرات به راه بیندازند در ساعت چهار بعدازظهر دستگیر و به زندان اوین منتقل شدند. در ساعت هشت بعدازظهر همان روز، دو نفر مذکور محکوم به اعدام شدند و حکم بلافاصله در مورد آنان اجرا شد.» [۵]

در مورد بسیار بحث‌انگیز و کم‌نظیر دیگری، در اطلاعیه‌ای که روز ۱۰ آذر ۱۳۶۰ در روزنامه اطلاعات منتشر شده، پس از ذکر اسامی ۳۶ فرد اعدام‌شده زیر عنوان «محارب و ضد انقلاب» آمده که «اعدام این عده توسط سایر اعضای دستگیر شده سازمان [احتمالاً تواب] در تاریخ ۶۰/۹/۸ در محوطه زندان اوین به اجرا درآمد.» [۶]

اعدام‌ها در ایران بر اساس قانون قرون‌وسطایی مجازات اسلامی اجرا می‌شود که طیف گسترده‌ای از جرایم از جمله آدم‌کشی و تجاوز جنسی، قاچاق مواد مخدر، به‌ویژه جرائم امنیتی و سیاسی، محاربه (سلاح کشیدن) و افساد فی‌الأرض (برهم زدن آرامش جامعه و ارتکاب به فساد)، برخی از جرائم نظامی و اقتصادی، اتهامات دینی مانند ارتداد (تغییر دین) و کفرگویی، سرقت مسلحانه، لواط، زنا، فحشا، توطئه علیه نظام، مصرف مکرر الکل، آدم‌ربایی و تروریسم را شامل می‌شود. افزون بر این باید اعدام بهایی‌ها و بابی‌ها را نیز بدان افزود.

در دوران خامنه‌ای راهبرد ماندگاری رژیم از راه کشتار مخالفین نظام بیشتر از راه سرکوب اعتراضات خیابانی طراحی گردید که از جنبش سبز تا کشتار دی‌ماه ۱۴۰۴، شمار آن‌ها به ده‌ها هزار نفر می‌رسید.

در تیرماه سال ۱۴۰۱، خامنه‌ای در نشست با مسئولان قوه قضاییه اعلام کرد: «خدای دهه ۶۰ همان خدای امسال است». کاربرد این گزاره از سوی حاکمیت، یادآوری و تأکید بر همان رویکرد قهرآمیز، سرکوب‌گرانه و استدلال به «امتحان سخت الهی» است تا به نیروها و هوادارانش این پیام را بدهد که در مواجهه با اعتراضات و بحران‌های زمان حال نیز همان روش‌های خشن و بدون مدارای دهه ۶۰ مشروع و پابرجا هستند.

پس از کشته شدن دیکتاتور در روز اول جنگ ۳۹ روزه و تسلط سپاه بر اریکه قدرت، راهبردهای ماندگاری جمهوری اعدامی با دگرگونی‌های تازه‌ای روبرو شد. پیش از هر چیز شمار اعدام‌ها از جمله اعدام زندانیان سیاسی رو به افزایش گذاشت که شمار شایان توجهی از آنان بنا بر ادعای قوه قضاییه وابسته به نیروهای امنیتی بدون ارائه مدارک لازم و تنها بر پایه اعترافات اجباری به جرم جاسوسی برای اسرائیل اعدام شده‌اند.

دوم، نیروهای امنیتی به جز اعدام‌ها کوشیده‌اند با تصرف فضای عمومی (خیابان) در بسیاری از شهرهای کشور از جمله از راه برگزاری تظاهرات شبانه حکومتی و ایجاد رعب و وحشت، معترضین بالقوه را به انفعال وادارند. فشار مستقیم بر دانش‌آموزان مدارس برای پیوستن به بسیج و نیز شرکت در تظاهرات شبانه حکومتی نیز رویکرد تازه‌ای از این گونه است.

سوم، دستگاه سرکوب رژیم در خارج کشور نیز بسیار فعال شده است. معمولاً نیروهای امنیتی با استخدام افراد تبهکار کشتن مخالفین به‌ویژه روزنامه‌نگاران فعال در رسانه‌ها را در دستور کار قرار داده‌اند. آخرین مورد آن کشف توطئه قتل مجتبی پورمحسن و کامبیز حسینی از شبکه تلویزیونی ایران اینترنشنال در بریتانیا است که محاکمه متهم اصلی آن (مصطفی سپهوند) به همراه دو متهم دیگر در جریان است. در این توطئه به سپهوند وعده داده شده بود که در ازای «تمام کردن کار» مبلغ ۱۵۰ هزار پوند پرداخت شود. [۷]

لازم به تأکید است که در راهبردهای ماندگاری جمهوری اعدامی میان جناح‌های گوناگون نظام یکپارچگی دیده می‌شود. چنان‌که پزشکیان (جناح به‌اصطلاح میانه‌رو) هیچ‌گاه از جمله به اعدام‌های فراقانونی قوه قضاییه غیرمستقل اعتراض نکرده و حتی کشتار دی‌ماه ۱۴۰۴ را به تروریست‌های خارجی نسبت داده است.[۸]

مهر ۱۴۰۵
mrowghani.com
———————
[۱] – حکم به صادق خلخالی جهت تشکیل دادگاه انقلاب اسلامی‌، آیت‌الله خمینی، ۰۵ اسفند ۱۳۵۷
[۲] – آبراهامیان، اعتراف شکنجه‌شدگان، مترجم رضا شریف‌ها، نشر باران ۱۳۸۲، سوئد، ص ۲۱۴
[۳] – بابک غفوری‌آذر، اعدام‌های سال ۱۳۶۰، غبارروبی از یک پرونده فراموش‌شده، رادیو فردا، ۲۱ بهمن ۱۴۰۱
[۴] – اعدام‌های دهه ۱۳۶۰؛ در زندان‌های ایران چه گذشت؟، بی‌بی‌سی فارسی، ۱۸ اردیبهشت ۱۴۰۱
[۵] – بابک غفوری‌آذر، اعدام‌های سال ۱۳۶۰، غبارروبی از یک پرونده فراموش‌شده، رادیو فردا، ۲۱ بهمن ۱۴۰۱
[۶] – بابک غفوری‌آذر، اعدام‌های سال ۱۳۶۰، غبارروبی از یک پرونده فراموش‌شده، رادیو فردا، ۲۱ بهمن ۱۴۰۱
[۷] – دادگاه سه ایرانی متهم به طراحی حمله به روزنامه‌نگاران ایران‌اینترنشنال در بریتانیا، ایران اینترنشنال، ۱۷/۷/۱۴۰۵
[۸] – اعتراض شماری از خانواده‌های جان‌باختگان اعتراضات دی به پزشکیان، بی‌بی‌سی فارسی، ۸ مهر ۱۴۰۵


به کانال تلگرام سایت ملیون ایران بپیوندید

هنوز نظری اضافه نشده است. شما اولین نظر را بدهید.