خوشبختانه»؛ واژه‌ای که از خون سبک‌تر شد
علم الهدی امام جمعه مشهد گفته است: «خوشبختانه حرکت‌های دیپلماتیک در جنگ به بن‌بست رسیده.»
یک جمله. شش کلمه. و در قلبش واژه‌ای که باید می‌لرزید و نلرزید.
نزدیک پنج هزار نفر مرده‌اند. این رقم از همان گزارش است و منبع رسمی‌اش را هنوز ندیده‌ام. هر عدد یک نام دارد. هر نام یک اتاق دارد. هر اتاق یک در دارد که کسی منتظر است باز شود. دیپلماسی یعنی تلاش برای اینکه درها بیشتر از این بسته نشوند. حالا بن‌بستش را «خوشبختی» نام برده‌اند.
اینجا فقط یک لغزش زبانی نیست. اینجا فلسفه‌ای حرف می‌زند.
کانت می‌گفت انسان را هرگز نباید فقط ابزار کرد. در این جمله انسان‌ها ابزارند. سوخت‌اند. عددی‌اند در ستون هزینه، که قرار است به ستون «پیروزی» منتقل شود. این را می‌شود *حساب‌داریِ جنازه* نامید: نگاهی که مرگ را نه فاجعه، که سرمایه‌گذاری می‌بیند. در این حساب، بن‌بست مذاکره یعنی سود بیشتر برای کسانی که ادامه جنگ را می‌خواهند. و کسانی که پایش می‌میرند، در ترازنامه جا ندارند.
چنین زبانی از کجا می‌آید؟ *از منبرنشینیِ مرگ.* از جایی که صدا بلند است و خطر دور است. از جایی که مرگ دیگران را می‌شود با لحن آرام تفسیر کرد، چون مرگ برای گوینده تفسیر است، نه فقدان. کسی که فرزندش را زیر آوار ندیده، «خوشبختانه» را راحت می‌گوید. *داغ‌ناشنوایی* همین است: گوشی که فقط صدای بلندگوی خودش را می‌شنود.
و سیاست؟ سیاست یعنی پاسخگویی. یعنی کسی که از جایگاه رسمی و با بودجه و تریبون عمومی سخن می‌گوید، باید جواب بدهد که با جان مردم چه می‌کند. این جمله پاسخی نیست. این بن‌بست‌شادی است: جشنی برای بسته‌شدن راهی که مردم هنوز بر آن امید داشتند.
شاید بگویند منظورشان این نبود. شاید بگویند جمله از متن جدا شده. هنوز روشن نیست متن کامل خطبه چه بوده. اما اگر چنین باشد، واژه‌شویی هم کارساز نیست. واژه یک بار که گفته شد، دیگر به صاحبش برنمی‌گردد. «خوشبختانه» را گفته‌اند و در گوش هر مادری که فرزندش را در جنگ از دست داده، ماند.
دیپلماسی ممکن است شکست بخورد. شکست‌ها را باید با سکوت و سوگ گزارش کرد. با شادی نمی‌شود. کسی که در برابر جان پنج هزار نفر «خوشبختی» می‌بیند، باید پاسخ بدهد که خوشبختی را چه کسی برایش تعریف کرده، و بهایش را چه کسی پرداخته است.
https://t.me/hamidasefichannel2
صفحه یوتیوب
https://youtube.com/@hamidasefi-mf3jo
به کانال تلگرام سایت ملیون ایران بپیوندید