مرکز حقوق بشر در ایران (CHRI) روز دوشنبه ۲۷ مهر گزارش داد که نجمه امینی به اتهام “سب نبی” به اعدام محکوم شده است. به گفته این سازمان، برای او در پرونده‌ای جداگانه حکم ۱۲ سال و شش ماه زندان نیز صادر شده است.

حدود یک ماه پیش از این گزارش، یک فایل صوتی منتسب به امینی از زندان مشهد منتشر شد که در آن صحبت از حکم اعدام این دانشجوی ۲۳ ساله بود. امینی در آن فایل که ۲۷ شهریور (۱۸ سپتامبر) ضبط شده، گفته بود که حکم اعدام او روز ۲۵ شهریور صادر شده است. او بی‌گناهی‌اش را تکرار کرده و تاکید کرده بود که می‌خواهد “فرصت دفاع” داشته باشد.

ساعاتی پس از انتشار فایل، خبرگزاری فارس به نقل از “یک منبع آگاه” نوشت: «هنوز هیچ حکم قطعی برای این متهم صادر نشده است.» این خبرگزاری وابسته به سپاه پاسداران هدف از انتشار فایل را “تهییج دانشجویان در آستانه آغاز سال تحصیلی” خواند و نوشت، اصالت صوت از سوی “نهادهای ذی‌ربط” تایید نشده است.

آنچه تازه گزارش شده

به نوشته مرکز حقوق بشر در ایران، شعبه ۶ دادگاه کیفری استان خراسان رضوی حکم اعدام امینی را صادر کرده است. تاریخ صدور حکم رسماً گزارش نشده است.

در پرونده‌ای جداگانه، شعبه یک دادگاه انقلاب مشهد او را به ۱۲ سال و شش ماه و یک روز زندان به اتهام “اقدام علیه امنیت ملی” و “تبلیغ علیه نظام” محکوم کرده است.

به نظر می‌رسد که حکم اعدام قطعی نیست. خبرگزاری فعالان حقوق بشر در ایران (HRA) نوشت، این حکم قابل فرجام‌خواهی در دیوان عالی کشور است. مقامات قضایی در این باره سکوت کرده اند. 

دفاعیات و پرسش قاضی

مرکز حقوق بشر در ایران در گزارش خود از جمله به روزنامه خراسان استناد کرده است. بر پایه گزارش این روزنامه، پلیس فتا پس از رصد فعالیت امینی در فضای مجازی او را بازداشت کرده است. خراسان او را به انتشار “توهین‌های بسیار زشت و موهن علیه ائمه شیعه” متهم کرده است.

به نوشته همین روزنامه، وکیل امینی استدلال کرده که این گفته‌ها عمدی نبوده است. او در آخرین دفاع گفته بود، همراه چند دوست، قارچ توهم‌زا مصرف کرده و “تحت تأثیر جو” آن زمان قرار داشته است. به نوشته این روزنامه، قاضی پرسیده است که اگر او تحت تأثیر مواد توهم‌زا بوده، چرا به آمریکا و اسرائیل توهین نکرده است. مرکز حقوق بشر در ایران این پرسش را نشانه انگیزه سیاسی حکم می‌داند.

چارچوب حقوقی

ماده ۲۶۲ قانون مجازات اسلامی برای “سب نبی” مجازات اعدام پیش‌بینی کرده است. این قانون برای مواردی چون اکراه، مستی یا خشم، مجازات و مقررات دیگری، در ماده ۲۶۳، در نظر گرفته است.

مرکز حقوق بشر در ایران ضمن اشاره به این که در یک دهه گذشته تنها دو اعدام با این اتهام گزارش شده، یادآوری کرده که ایران عضو میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی است. ماده ۶ این میثاق، اعدام را به “جدی‌ترین جرائم” محدود می‌کند.

بهار قندهاری، مدیر بخش حمایت‌گری مرکز حقوق بشر در ایران معتقد است صدور حکم اعدام برای اظهارن‍ظرهای آنلاین افراد، پیامی برای همگان دارد: هر کس سخن بگوید، با جانش بازی می‌کند.

این مرکز از مقام‌های ایران خواسته است، حکم امینی را فورا لغو و تضمین کنند که او اعدام نخواهد شد.

مرکز حقوق بشر همچنین از دولت‌ها و نهادهای مرتبط با سازمان ملل خواسته است، لغو حکم اعدام امینی را  از جمهوری اسلامی مطالبه کنند.