منبع تصویر،Getty Images
-
- کاترین دان
- بی بی سی فارسی
- از شبکههای برق و سامانههای مخابراتی گرفته تا بازارهای بورس، دنیای مدرن بر فناوریهایی بنا شده که زمان و مکان را هماهنگ میکنند. اما اگر این سامانهها مختل شوند چه اتفاقی میافتد؟ این گزارش سراغ افرادی رفته که برای یافتن پاسخ، عمدا در این سیستمها اختلال ایجاد میکنند.
هارالد هاوگلین مردی بسیار بلند قد با ریش جوگندمی، عینکی با قاب فلزی نازک و لبخندی شیطنتآمیز است. وقتی در سپتامبر ۲۰۲۴ با او دیدار کردم، روی جیب جلیقه شبرنگش که پوشیدن آن اجباری بود، نشانی از یک خرگوش سفید در حال دویدن با یک ساعت دیده میشد.
هاوگلین، مهندس ارشد اندازهگیری زمان و فرکانس در نهاد ملی اندازهگیری نروژ است. او همچنین یکی از «شیفتگان شفق قطبی» است.
«جمرتست» که هر سال با میزبانی مقامهای نروژی برگزار میشود، یک جشنواره هک است که در جزیرهای دورافتاده، در ۳۰۰ کیلومتری شمال مدار قطب شمال برگزار میشود. هدف آن در عین سادگی، ذهن را به چالش میکشد: دستکاری سیگنالهای ماهوارهای برای ایجاد اختلال در خودِ زمان و بررسی اینکه آیا گیرندههای مورد استفاده در همهچیز، از ساعتها گرفته تا پهپادها، میتوانند در برابر چنین فشاری مقاومت کنند یا نه.
هسته اصلی این آزمایش فناوری است که بسیاری از زیرساختهای دنیای دیجیتال امروز به آن وابستهاند: سامانههای ناوبری ماهوارهای جهانی.
ما معمولا شبکههای ماهوارهای مانند جیپیاس را ابزاری برای مسیریابی و ناوبری میدانیم. اما این سامانهها کار دیگری نیز انجام میدهند که به همان اندازه اهمیت دارد: ارسال زمانِ فوقالعاده دقیق.
شبکههای برق، شبکههای مخابراتی، بازارهای بورس، سامانههای حملونقل و بسیاری زیرساختهای دیگر، همگی به هماهنگی زمانیای وابستهاند که سامانههای ناوبری ماهوارهای جهانی در اختیارشان میگذارند.
اما اهمیت این سامانهها برای زیرساختها، پاشنه آشیلی نیز ایجاد میکند. سیگنالهای ارسالی ماهوارهها ضعیفاند و سیگنالهای قویتر و مخرب میتوانند بر آنها غلبه کنند یا آنها را بربایند.
ادامه ماجرا در بی بی سی فارسی