مهدی عربصادق، کارشناس انرژی در گفتوگو با رویداد۲۴؛

ظاهرا سقاب اصفهانی رئیس سازمان بهینه سازی و مدیریت راهبردی انرژی در پاسخ به عارف توضیح داده که: خبرنگار سوال کرده و من ناچار شدم پاسخ بدهم، اما چشم، دیگر مراقبم! اما سید کامل تقوی نژاد دبیر هیات دولت نیز خطاب به سقاب اصفهانی گفت: مملکت را به هم ریختی بعد میگویی چارهای نداشتم! سرت را پایین بینداز و سکوت کن! این را که بلدی!
مملکت به هم ریخته و همزمان یک پرسش هم در افکار عمومی پررنگ شده و آن اینکه چرا در تمام این سالها سادهترین راه برای مدیریت ناترازی سوخت، محدود کردن مصرفکننده و افزایش هزینه بنزین بوده، اما اصلاح ساختار صنعت خودرو، ارتقای کیفیت تولیدات داخلی و توسعه حملونقل عمومی همچنان در حاشیه قرار دارد؟
سقاب اصفهانی در اظهاراتی در تاریخ۲۰ آبان از مشکل واقعی دولت در تأمین بنزین سخن گفته و هشدار داده است که ادامه روند قبلی ممکن است به خاموش شدن ناگهانی برخی جایگاهها منجر شود. او همچنین از مردم خواسته است با مدیریت مصرف روزانه، سهمیه خود را برای زمان سفر ذخیره کنند. به بیان دیگر، شهروندی که برای رفتوآمد روزانه به محل کار، مدرسه و انجام امور زندگی به خودرو وابسته است، باید بخشی از مصرف ضروری خود را کنار بگذارد تا در صورت نیاز بتواند به سفر برود.
اما مسئله اینجاست که دولت پیش از این نیز بارها با ابزار سهمیهبندی و افزایش قیمت تلاش کرده مصرف بنزین را کنترل کند. تجربهای که دستکم از سال ۱۳۸۶ تا امروز چندین بار تکرار شده و هر بار شکل تازهای از محدودیت و افزایش هزینه را به همراه داشته است.
سهمیه بنزین برای یک هفته
در وضعیت فعلی، سهمیه اول خودروهای شخصی ۶۰ لیتر در ماه با نرخ ۱۵۰۰ تومان و سهمیه دوم ۵۰ لیتر با نرخ ۳۰۰۰ تومان است. در مناطق مشمول طرح جدید نیز ۵۰ لیتر بنزین با نرخ سوم ۱۰ هزار تومان به کارت سوخت شخصی خودروهای واجد شرایط اختصاص یافته است.
این ارقام روی کاغذ ممکن است برای بخشی از خانوارها قابل مدیریت به نظر برسد، اما واقعیت زندگی روزمره در شهرهای بزرگ و مناطق جنوبی کشور متفاوت است.
برای معلمی که هر روز باید از یک شهر یا روستا به مدرسهای در فاصله چند ده کیلومتری برود، یا کارمندی که محل سکونتش با محل کار فاصله زیادی دارد، ۶۰ لیتر بنزین ممکن است در کمتر از یک هفته مصرف شود. این افراد نه برای تفریح، بلکه برای انجام وظیفه شغلی خود به خودرو نیاز دارند.
در چنین شرایطی، مصرف مازاد دیگر یک انتخاب لوکس یا تفریحی نیست؛ بخشی از هزینه اجتنابناپذیر زندگی و اشتغال است.
حذف کارت سوخت جایگاهها
موضوع زمانی جدیتر میشود که محدودیت کارتهای اضطراری جایگاهها را نیز در کنار افزایش نرخ سوم قرار دهیم.
از ابتدای آبان ۱۴۰۵، طرح محدودیت استفاده از کارتهای اضطراری در ۱۱ استان شامل هرمزگان، کرمان، سیستانوبلوچستان، خراسان جنوبی، خراسان رضوی، خراسان شمالی، یزد، اردبیل، کردستان، آذربایجان شرقی و آذربایجان غربی اجرا شده است.
بر اساس اعلام شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی، کارتهای اضطراری جایگاهها در این مناطق محدود شده و رانندگان باید عمدتاً از کارت شخصی خود استفاده کنند. البته کارتهای اضطراری در جایگاههای منتخب و مسیرهای پرتردد برای موارد ضروری همچنان در نظر گرفته شدهاند.
در نتیجه، رانندهای که سهمیه ارزانقیمتش تمام شده، دیگر نمیتواند مانند گذشته بهسادگی از کارت آزاد جایگاه استفاده کند و ناچار است از سازوکار نرخ سوم روی کارت شخصی خود استفاده کند.
این سیاست بهویژه در استانهایی که فاصله شهرها و روستاها زیاد است، میتواند هزینه رفتوآمد روزانه را برای خانوارها افزایش دهد.
کارشناسان با انتقاد از رویکرد دولت در مدیریت انرژی، معتقدند مسئله اصلی ناترازی بنزین، مصرف مردم نیست، بلکه ضعف حکمرانی اقتصادی، مدیریت منابع و خروج سوخت پیش از رسیدن به جایگاههای عرضه است.
«قاچاقچیان سوخت، وزیر تعیین میکنند»