#یاران_مصدق احمد زیرک زاده در ۱۵ اسفند سال ۱۲۸۶ خورشیدی (۵ مارس ۱۹۰۸) از پدر و مادری یزدی و در خانوادهای مذهبی چشم به دیده جهان گشود. پدرش (میرزا زیرک) یک روحانی بود که زیاد به مسافرت میرفت و در یکی از این سفرها با یکی از خوانین بختیاری به نام سپه خان آشنا شد. سپه خان میرزا زیرک را با خود به تهران برد و در آنجا احمد به دنیا آمد. بعدها خانواده احمد به شهرکرد که در ان زمان دهکرد نامیده میشد مهاجرت کردند. پس از انقلاب مشروطه عدهای از خوانین بختیاری تصمیم گرفتند که پسرانشان را برای ادامه تحصیل و دیدن فرهنگ غربی به فرانسه بفرستند و میرزا زیرک را به دلیل آشنایی به زبان فرانسه و به عنوان بزرگتر همراه آنها فرستادند. میرزا نیز پسر بزرگش غلامحسین را همراه خود برد. در سال ۱۳۰۴ احمد به تهران و مدرسه دارالفنون آمد و یک سال بعد موفق به گذراندن آزمون اعزام به خارج وزارت جنگ شد. وی برای ادامه تحصیل در رشته مهندسی دریا به دانشگاه پلی تکنیک پاریس رفت و در آنجا با دنیایی جدید و کاملاً متفاوت با ایران مواجه گردید.
پس از بازگشت به ایران در سال ۱۳۱۴ او میبایست به جهت بورسیهای که گرفته بود برای نیروی دریایی کار میکرد بنابراین ابتدا به خرمشهر و سپس در سال ۱۳۲۰ به وزارت راه انزلی منتقل شد. پس از بازگشت از فرانسه او به قول خودش فکر میکرد که “باید چیزی را عوض کنم” لذا پس از اعتصاب مهندسین و واقعه بیست شهریور به تهران آمد و به عنوان عضو هیئت مرکزی کانون مهندسین انتخاب شد و فعالیت سیاسی خود را با مهندس فریور، مهندس مهدی بازرگان، مهندس حبیبی، مهندس بهنیا و عده ای دیگر از دانش آموختگان فنی آغاز کرد.
بعد از مدتی مهندس زیرک زاده، مهندس فریور، دکتر شفق، دکتر عبدالله معظمی، مهندس نظامالدین موحد، دکتر کریم سنجابی، مهندس رضوی و چند تن دیگر حزب ایران را با انتخابات مجلس چهاردهم در اردیبهشت ۱۳۲۳ شمسی پایهگذاری کردند که حزبی بر مبنای استقلال گرایی و توسعه عدالت اجتماعی از مهمترین ستونهای جبهه ملی ایران بود و زیرک زاده به عنوان دبیر کل حزب انتخاب شد. اولین روزنامه حزب، “شفق” با مدیریت دکتر جزایری بود و سپس دومین روزنامه با نام “جبهه” و با مدیریت زیرک زاده منتشر گردید. محمد مصدق در سال ۱۳۳۰ زیرک زاده به عنوان معاون وزارت اقتصاد برگزیده شد و در سال ۱۳۳۱ در انتخابات مجلس هفدهم نام او به همراه یازده نفر دیگر در لیست جبهه ملی ایران قرار گرفت و به عنوان نماینده مردم تهران به مجلس راه یافت و در آنجا به فعالیت خود در حمایت از دولت دکتر محمد مصدق، به همراه مهندس حسیبی، دکتر حسین فاطمی، دکتر سنجابی، اصغر پارسا و دیگر اعضای جبهه ملی ایران ادامه داد.
زیرک زاده در جریان کودتای بیست و پنج مرداد با مهندس جهانگیر حق شناس توسط سربازان گارد جاویدان بازداشت و کمی بعد با شکست کودتا آزاد شد. در کودتای بیست و هشت مرداد که توسط سازمان های اطلاعاتی آمریکا و انگلستان برنامه ریزی شده بود به همراه حسین فاطمی، علی شایگان، غلامحسین صدیقی، حسیبی، کریم سنجابی و چند تن دیگر از اعضای هیات دولت در منزل مصدق حضور داشت و زمانی که متعاقب گلوله باران منزل با تانک های شرمن و هجوم اوباش سعی میکرد از آنجا به منزل همسایه بگریزد آسیبی جدی به پایش وارد شد. پس از کودتا او به مدت دو و نیم سال مخفی شد و سپس خود را به شهربانی معرفی کرد و به مدت پنج ماه زندانی شد. بعد از آزادی وی بیشتر به کارهای شخصی میپرداخت. وی در سال ۱۳۳۶ مجدداً بازداشت گردید.
زیرک زاده به عضویت جبهه ملی دوم نیز درآمد. اما در این جبهه چندان به فعالیت نپرداخت. چنانچه خودش میگوید دیگر آن حرارت قبل را نداشته است زیرا وی در جوانی فکر میکرد که ممالک غربی به کمک ایران در جهت پیشرفت خواهند آمد اما پس از کودتا به او ثابت شد که آنها تنها به فکر منافع ملی خویش هستند و چنانچه پیشرفت ایران به ضرر منافع ملی شان باشد حتی جلوی آن خواهند ایستاد و بدین گونه او از پیشرفت مبارزات مأیوس شده بود. زیرک زاده در سال ۱۳۵۹ یعنی یک سال پس از پیروزی انقلاب اسلامی به آمریکا رفت و پیش از بازگشت مجددش به ایران سالها در آنجا بسر برد. او پیش از مرگش وصیت کرد که از اموالش موسسهای علمی در ایران تشکیل شود که در حال حاضر به نام بنیاد علمی زیرکزاده در تهران در فرهنگسرای بهمن و خاوران به فعالیت میپردازد.
در ۳ شهریور سال ۱۳۷۲ در سن ۸۶ سالگی در تهران درگذشت و در بهشت زهرای تهران آرامگاه شماره۴۱ به خاک سپرده شد.
فایل پی دی اف در کانال تلگرام 
?
متن کامل مصاحبه تاریخ شفاهی هاروارد با احمد زیرکزاده.
@mohammadmosaddeghتلگرام
از: فیسبوک میثم لقمان
به کانال تلگرام سایت ملیون ایران بپیوندید