
ار.اف.ای
پس از یک روز پر از دلهره برای شهروندان تهرانی و نخستین دستور تخلیه از سوی ارتش اسرائیل، پیام نیمهشب گذشته دونالد ترامپ مبنی بر «ترک فوری تهران»، خشم و نگرانی گستردهای در میان مردم و فعالان سیاسی و مدنی داخل و خارج ایران برانگیخت. بسیاری این فرمان را غیرواقعی و غیرقابل اجرا دانستند. این درحالی است که حملات هوایی اسرائیل همانند حملات موشکی ایران ادامه دارند.
در شب دوشنبه ۲۶ خرداد، در حالی که مردم تهران هنوز از حملات هوایی روز قبل از آن نگران بودند، پیام جدیدی از سوی دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، فضای ایران را ملتهبتر کرد: «همه فوراً تهران را ترک کنند.» با وجود عقبنشینی بعدی کاخ سفید که این پیام را تنها برای اعمال فشار بر تهران عنوان کرد، بسیاری در داخل و خارج از ایران آن را نشانهای از بیاعتنایی به سرنوشت میلیونها غیرنظامی تعبیر کردند.
توماچ صالحی: اگر قصد کشتار مردم ایران را دارید، مسئولیت آن را بپذیرید
توماج صالحی، رپر سرشناس و منتقد جمهوری اسلامی، که مدتی طولانی را در زندان سپری کرده، این پیام را شعاری پوپولیستی خواند و گفت: «تهران را تخلیه کنید» فقط یک شعار عوام فریبانه است برای نشان دادن «قصد کشتن مردم ایران را نداشتیم اما خودشان محل جنگ را ترک نکردند».
این خواننده که بیش از سه میلیون دنبالکننده در ایسناگرام دارد، در ادامه این سوال را پرسید که «بیش از ۹ میلیون نفر، بدون بنزین، اغلب بدون پسانداز کافی برای کوچ و بدون خانه دومی در شهری دیگر چگونه تهران را تخلیه کنند؟» او در این مطلب که توسط برخی دیگر از کابران از جمله گلشیفته فراهانی، بازیگر سرشناس مقیم فرانسه و مخالف جمهوری اسلامی بازنشر شد، افزود: «اگر قصد کشتار مردم ایران را دارید، حداقل صداقت داشته باشید و بار مسئولیت آن را پنهان نکنید».
نرگس محمدی: بیایید پناه هم باشیم
نرگس محمدی، فعال حقوق زنان و مبارزه با مجازات اعدام در پیامی احساسی از ترک خانهاش در تهران نوشت: «خانه را ترک کردم. این خانه به رها شدن عادت دارد، گاه برای رفتن به زندان، گاه برای مهاجرت و حالا برای فرار از جنگ». خانم محمدی، برندهی جایزه نوبل صلح که سالهای بسیاری در دو دهه گذشته را در زندان سپری کرده، با اشاره به اجبار «میلیونها هموطن» به ترک خانههایشان، افزود: بیایید پناه هم باشیم.
محمد رسولاف، کارگردان شناخته شده و منتقد سرسخت جمهوری اسلامی، حمله اسرائیل را محکوم کرد و گفت: «هیچ چیز، هیچ بهانه و هیچ توجیهی نمیتواند تجاوز به خاک ایران را مشورع جلوه دهد. حمله نظامی اسرائیل تجاوزی آشکار به سرزمین ماست و عاملان آن باید در محاکم بین المللی پاسگو شوند.» او البته تاکید کرد که «دفاع از تمامیت ارضی ایران» را نباید به معنای «چشم پوشی از چهار دهه ویرانگری جمهوری اسلامی» تعبیر کرد.
زهرا رهنورد: نتانیاهو شهرهٔ زنکُشی و کودککُشی است
در واکنشی دیگر، زهرا رهنورد که از حدود ۱۵ سال پیس به این سو به همراه همسر خود، میرحسین موسوی در حصر خانگی به سر میبرد، در پیامی حمله نظامی اسرائیل را محکوم کرد و نوشت: «دستِ جنایتکار و خویِ متجاوزِ نتانیاهو با نقض آشکار همه موازین بین المللی، در یک حملهٔ نظامی و بمبارانِ کشورمان ایران، زیرساختها، دانشمندان و حتی جانِ غیرنظامیانِ بیگناه را نشانه گرفت و زن و مرد و کودک را نیز به خاک و خون کشید».
این استاد سابق دانشکده هنرهای زیبا با اشاره به اینکه زنان همیشه نخستین قربانیان غیرنظامی هستند و «اگرچه از زنستیزی حاکمان ایران لطمهها میخورند»، افزود که اما آنها «این بار قربانیانِ تجاوز و بمباران، به دستِ جنایتکاری شدند که شهرهٔ زنکُشی و کودککُشی در سطحِ جهان، از غزه تا ایران است».
او در ادامه از شماری از قربانیان غیرنظامی بمباران اسرائیل از جمله پرنیا عباسی، شاعر و مترجمِ جوان؛ زهرا شمسبخش، دانشآموختهٔ جامعهشناسی؛ منصوره عالیخانی، هنرمندِ نقاش و خانوادهاش یاد کرد. او در پایان پیام خود به حاکمان هشداد داد که اجازه ندهند جنگ فرسایشی شود و تا دیرتر از این نشده با روشهای ابتکاری و هوشمندانه و ایستادن در کنار مردم به چارهای سرافرازانه برای پایان جنگ اقدام کنند.
با وجود انتقادات گسترده و هزینههای سنگین انسانی، ارتش اسرائیل صبح امروز نیز بار دیگر اعلام کرد که مردم تهران باید برای حفظ جان خود، دستورات تخلیه را جدی بگیرند.