۳ ساعت پیش
اعتراضاتی که از بازار تهران آغاز شد اکنون به مناطق اتنیکی کشور گسترش یافته است. برخی اما این پرسش را مطرح میکنند که چرا برخی گروههای اتنیکی با کمی تاخیر به این اعتراضات پیوستند؟
حسن شریعتمداری، سیاستمدار جمهوریخواه فدرالیست و آگاه به مسائل اتنیکی، در پاسخ به این پرسش دویچهوله به سه عامل اشاره میکند: «در استانهای اتنیکی، تدابیر امنیتی بسیار گستردهتر است و پیش از آغاز اعتراضات، حکومت پیشبینیهایی کرده بود. برای نمونه، در آذربایجان صدها نفر بازداشت شدند، نیروهای مسلح در شهرها مستقر شدند و عملا فضای شبهحکومت نظامی حاکم بود». وی همچنین از تعطیلی بازار آذربایجان از روز گذشته خبر داد.
به گفته شریعتمداری، یک عامل دیگر به تجربه اعتراضات “زن، زندگی، آزادی” بازمیگردد؛ دورهای که به عنوان مثال کردها به باور خود هزینههای سنگینی پرداخت کردند، اما از حمایت متقابل کافی برخوردار نبودند وهمین تجربه باعث تردید در مشارکت دوباره و نگرانی از تکرار جانباختن و از دست دادن نیروهای جوان شد، هرچند این تردید در نهایت کنار گذاشته شد.
شریعتمداری سومین عامل را “نگرانی از سوءاستفاده یک نیروی سیاسی خاص” دانست و گفت “این نیرو در میان اتنیکهای ایران پایگاهی ندارد و آنها نمیخواستند ابزار موجسواری سیاسی شوند”.
شریعتمداری در ادامه تاکید کرد همکاری اتنیکها با بازاریان تهران و پیوستن به اعتراضات قابل پیشبینی بود. اعتراضات که ریشه اقتصادی داشت، بهسرعت سیاسی شد و اکنون میتوان از قیام مردم ایران علیه جمهوری اسلامی سخن گفت و “با ورود اتنیکها، اعتراضات وارد فاز جدیدی شده است”.
دبیرکل کومله زحمتکشان: تاخیری در محلق شدن وجود نداشت
رضا کعبی، دبیرکل کومله زحمتکشان، تاخیر در ملحق شدن کردها به اعتراضات را قبول ندارد و میگوید در طول ۴۰ سال گذشته بارها کردستان شاهد جنبشهای گسترده بوده، بدون آنکه در دیگر نقاط کشور حرکتی شکل بگیرد.
به گفت کعبی “انقلاب ژینا از کردستان آغاز شد، اما سایر مناطق دیرتر به آن پیوستند”.
دبیرکل کومله زحمتکشان که خود یکی از امضاکنندگان فراخوان هفت حزب کردستانی برای اعتصاب بوده به این موضوع هم اشاره کرد که “هماهنگی احزاب برای اعتصاب عمومی زمانبر بود، اما تصمیم گرفته شد و اجرا شد و خوشبختانه اعتصاب عمومی با استقبال گسترده روبهرو شد.”
کعبی در ادامه تاکید کرد: «جمهوری اسلامی از آغاز با سرکوب ملیتها پایههای دیکتاتوری خود را بنا کرد؛ از ترکمنصحرا تا سنندج، کردستان، بلوچستان، خوزستان و دیگر مناطق اتنیکی که طی ۴۶ سال گذشته بهشدت و با خشونت سرکوب شدهاند.»
کعبی گفت اکنون که اعتراضات با محور گرانی، تورم و دیکتاتوری در تهران آغاز شده، حمایت ملیتها برای ادامه مبارزه ضروری است و در اعتصاب کنونی، بلوچها، عربها و ترکمنها نیز از فراخوان احزاب کردستان حمایت کردهاند.
“شعارهای مناطق اتنیکی متوجه جمهوری اسلامی است”
دبیرکل کومله زحمتکشان به تفاوت شعارها در کردستان و دیگر مناطق اتنیکی هم اشاره و تاکید کرد، شعارها متوجه جمهوری اسلامی است و “خبری از شعار جاوید شاه نیست”.
کعبی در ادامه تاکید کرد: «اینگونه شعارها میتواند شکاف ایجاد کند و نباید خطاهای گذشته تکرار شود. کردستان افق و مطالبات خاص خود را دارد و اجازه نخواهد داد یک رژیم دیگر جایگزین شود و بار دیگر سرکوب تکرار گردد.»
فراخوان بلوچها برای تظاهرات
ناصر بلیدهای، دبیرکل “حزب مردم بلوچستان ایران”، در گفتگو با دویچهوله تأکید میکند در بلوچستان اعتراض و تظاهرات مؤثرتر از اعتصاب است، زیرا بسیاری از مغازهها عملا تعطیل یا فاقد کالا هستند.
به گفته بلیدهای شرایط امنیتی در بلوچستان بسیار سخت است و امکان تجمع گسترده فقط در روزهای جمعه وجود دارد. با این حال، تظاهرات در زاهدان، خاش و زابل برگزار شده است.
او تاکید کرد ورود اتنیکها نشاندهنده آغاز فاز جدید اعتراضات است و تجربه بلوچستان در جنبش “زن، زندگی، آزادی” نشان داده است که تداوم اعتراضات میتواند بسیار طولانی و مؤثر باشد.
به گفته بلیدهای اعتراضات خیزش مردمی شهریور ۱۴۰۱ در بلوچستان ۱۳ تا ۱۴ ماه ادامه داشته ولی در دیگر نقاط کشور سه تا چهار ماه طول کشیده است.
“مردم ایران نباید فرصت تاریخی را از دست بدهند”
جوما بورش از گروه “خیزش مردمی ترکمنصحرا” هم در گفتگو با دویچه وله گفت چهار تشکل سیاسی ترکمن در حمایت از فراخوان اعتصاب سراسری و همچنین اعتصاب در مناطق کردشنین کشور بیانیه مشترک صادر کردهاند.
آقای بورش در ادامه صحبتهای خود تاکید کرد که “ترکمنها از نخستین گروههایی بودند که به اعتراضات پیوستند و بلافاصله از اعتراضات بازار تهران حمایت کردند”.
او با اشاره به نقش تاریخی بازار گفت جنبش کنونی اکنون به مرحلهای فراگیر رسیده و در آستانه گذار به انقلاب قرار دارد.
بورش افزود عواملی مانند گرانی، ابرتورم، فضای اختناق و افزایش آسیبپذیری جمهوری اسلامی شرایط را برای تغییر فراهم کرده است. بورش هم در گفتگو با دویچه وله تاکید کرد که با پیوستن اتنیکها، مرحله جدیدی از اعتراضات آغاز شده و مردم نباید این فرصت تاریخی را از دست بدهند.
به کانال تلگرام سایت ملیون ایران بپیوندید