در شرایطی که خیزش سراسری مردم ایران به یکی از جدیترین چالشهای حاکمیت بدل شده، دولت ایالات متحده با لحنی بیسابقه و صریح به تحولات داخلی ایران واکنش نشان داده است. طبق گزارشهای منتشر شده در رسانههای معتبری چون صدای آمریکا (VOA)، وزارت امور خارجه آمریکا اعلام کرده است که دونالد ترامپ، رئیسجمهوری این کشور، در حال بررسی «مجموعهای از گزینههای قدرتمند» برای پاسخ به سرکوب خشونتآمیز معترضان ایرانی است. واشینگتن با «موجه» خواندن خشم مردم ایران، تأکید کرده است که اعتراضات کنونی نتیجه دههها فساد، سوءمدیریت اقتصادی و نقض سیستماتیک حقوق بشر توسط حاکمیت است. این موضعگیری نشاندهنده تغییر فاز سیاست خارجی آمریکا از محکومیتهای لفظی به سمت اقدامات عملی و بازدارنده در قبال رفتار جمهوری اسلامی با شهروندانش است.
بر اساس بیانیههای رسمی و تحلیلهای بازتاب یافته در ایران اینترنشنال و والاستریت ژورنال، گزینههای روی میز رئیسجمهوری آمریکا طیف وسیعی از اقدامات دیپلماتیک، اقتصادی و حتی امنیتی را شامل میشود. وزارت خارجه آمریکا تأکید کرده است که قطع کامل اینترنت در ایران، تلاشی مذبوحانه برای پنهان کردن جنایات و «خفه کردن صدای آزادیخواهی» است. مقامات واشینگتن اعلام کردهاند که ایالات متحده اجازه نخواهد داد «چرخه خونریزی» در سکوت خبری ادامه یابد و همزمان با پایش وضعیت میدانی، در حال هماهنگی با متحدان بینالمللی خود برای اعمال فشارهای حداکثری بر آمران سرکوب است. این گزینهها میتواند شامل تحریمهای هدفمند جدید علیه فرماندهان سپاه و یگانهای مسئول شلیک به مردم، و همچنین حمایتهای تکنولوژیک برای درهمشکستن حصار سانسور اینترنتی باشد.
در لایهای راهبردیتر، این واکنشها نشاندهنده بنبست کامل در روابط میان تهران و واشینگتن در سایه وقایع اخیر است. گزارشهای تحلیلی بیبیسی فارسی و مستندات عفو بینالملل حاکی از آن است که جهان با «وحشت» ناظر بر ابعاد کشتار در ایران است. دولت ترامپ با تأکید بر اینکه «چشم جهان به ایران دوخته شده»، به مقامات جمهوری اسلامی هشدار داده است که هرگونه اقدام علیه معترضان مسالمتآمیز، هزینههای سنگینی برای بقای ساختار قدرت در پی خواهد داشت. خشم مردم که به گفته مقامات آمریکایی ریشه در تبعیضهای ساختاری و فقر تحمیلی دارد، اکنون به موتور محرکهای تبدیل شده که دیپلماسی بینالمللی را نیز ناچار به اتخاذ رویکردهای سختگیرانهتر کرده است. حمایت صریح از حق تجمع و آزادی بیان، پیامی به مردم ایران است که در نبرد برای کرامت انسانی خود تنها نیستند.
در نهایت، میتوان چنین نتیجه گرفت که بررسی «گزینههای قدرتمند» توسط دولت ترامپ، زنگ خطری جدی برای حاکمیتی است که تصور میکرد در سایه قطعی اینترنت میتواند به سرکوب بیهزینه دست بزند. واقعیت این است که خشم موجه مردم ایران اکنون به یک موضوع امنیت بینالمللی تبدیل شده و سکوت در برابر آن برای قدرتهای جهانی غیرممکن گشته است. تداوم خشونتها نه تنها انزوای دیپلماتیک جمهوری اسلامی را کامل میکند، بلکه احتمال مداخلات حقوقی و بینالمللی برای حفاظت از غیرنظامیان را به شدت افزایش میدهد. آنچه امروز در راهروهای کاخ سفید و وزارت خارجه آمریکا در حال تدوین است، نشاندهنده این حقیقت است که دوران مصونیت از مجازات برای عاملان سرکوب به پایان رسیده و هر قطره خونی که در خیابانهای ایران ریخته میشود، پاسخی در سطح معادلات قدرت جهانی خواهد داشت.
منابع مورد استفاده برای تدوین این گزارش: این نوشتار تحلیلی بر پایه گزارشهای رسمی وزارت امور خارجه ایالات متحده، بازتابهای خبری صدای آمریکا (VOA)، مستندات ایران اینترنشنال و بیانیههای عفو بینالملل تنظیم شده است.
به کانال تلگرام سایت ملیون ایران بپیوندید