
همزمان با ورود ناو هواپیمابر «یواساس آبراهام لینکلن» به خاورمیانه، گمانهزنیها از احتمال حمله آمریکا به ایران افزایش یافته است. همزمان، ترامپ روز دوشنبه گفت وضعیت درباره ایران «پیوسته در حال تغییر» است و رژیم ایران خواهان حصول توافق است. اما امکان حصول توافق چقدر است؟ آیا مانع حمله آمریکا میشود؟
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا روز دوشنبه در گفتگو با «اکسیوس» گفت که وضعیت درباره ایران «پیوسته در حال تغییر» است، زیرا یک «آرمادای بزرگ» به منطقه اعزام کرده، اما معتقد است که تهران واقعا میخواهد به توافق برسد.
آقای ترامپ گفت: «آنها میخواهند توافق کنند. این را میدانم. بارها تماس گرفتهاند. میخواهند گفتگو کنند.»
در همین راستا، یک مقام کاخ سفید روز دوشنبه گفت که اگر ایران مایل به تماس با واشنگتن باشد، آمریکا «آماده تعامل» است.
او درباره شروط گفتگو گفت: «فکر میکنم آنها شروط را میدانند. از این شروط آگاهاند.»«گاردین» روز دوشنبه در گزارشی اعلام کرد که استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آقای ترامپ علاوه بر خواستههای پیشین آمریکا یعنی «توقف غنیسازی اورانیوم در ایران»، «بازگشت بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی» و «توقف حمایت ایران از شبهنظامیان نیابتی»، خواستههای جدیدی را برای توافق از جمله «بازگشت بازرسان تسلیحاتی سازمان ملل متحد»، «خارج کردن همه ذخایر اورانیوم غنیشده از ایران» و «محدود کردن برنامه موشکی جمهوری اسلامی»، مطرح کرده است.
دنی سیترینوویچ، پژوهشگر ارشد برنامه ایران و محور شیعی «موسسه مطالعات امنیت ملی» اسرائیل با اشاره به این که جمهوری اسلامی همواره با هدف «خریدن زمان»، «کاهش فشار» یا «گرفتن امتیازهای اقتصادی و سیاسی» بدون به خطر افتادن منافع بنیادین رژیم، مایل به مذاکره با آمریکا بوده است، گفت: «امروز مساله کلیدی این است که در پی ناآرامیهای داخلی و افزایش حضور نظامی آمریکا در خلیج فارس، آیا خطوط قرمز رژیم ایران تغییر کرده است یا نه.»
به گفته او، ایران ممکن است با هدف امتیازگیری راضی شود از ذخایر اورانیوم غنیشده خود چشمپوشی کند. همچنین امکان یافتن راهحل برای مساله غنیسازی هم از طریق ابتکاراتی چون ایجاد کنسرسیوم چندملیتی غنیسازی وجود دارد. با این حال، از نظر این تحلیلگر اسرائیلی، مانع بنیادین برای دستیابی توافق گستردهتر، «امتناع رژیم ایران از محدود کردن تقویت توان نظامی متعارف و پایان دادن به حمایت از شبکه نیروهای نیابتی منطقهای است.»
آقای سیترینوویچ گفت: «تهران همچنان هرگونه نقش معنادار در حمایت از گروههای شبهنظامی در سراسر خاورمیانه را انکار میکند و این ادعا در واشنگتن و نزد متحدان آمریکا بیاعتبار است. اما از نگاه رژیم ایران، این نیروهای نیابتی و توانمندیهای متعارف، ابزار چانهزنی نیستند، بلکه ستونهای اصلی راهبرد بازدارندگی جمهوری اسلامی به شمار میروند.»
او افزود: «بر این اساس، اگر واشنگتن بر حصول توافقی جامع پافشاری کند که در آن محدودیتهای هستهای به محدودیتهای موشکی، فعالیتهای منطقهای و حمایت از نیروهای نیابتی پیوند زده شود، چه برسد به پیوند دادن آن با دینامیکهای گستردهتر عادیسازی منطقهای، احتمال دستیابی به گشایش واقعی بسیار اندک خواهد بود.»
نگرانیها از حمله گسترده آمریکا
ستاد فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) روز دوشنبه تایید کرد که ناو هواپیمابر «یواساس آبراهام لینکلن» در خاورمیانه مستقر شده است. علاوه بر این ناو هواپیمابر و گروه رزمی همراه آن، شامل سه کشتی جنگی مجهز به موشکهای کروز «تاماهاوک»، ایالات متحده بیش از ۱۰ جنگنده اف-۱۵ را نیز به پایگاههای مختلف در منطقه اعزام کرده است. همچنین بنابر گزارشها، چندین هواپیمای جنگی و سوخترسان آمریکایی در پایگاههای مختلف ایالات متحده در منطقه خاورمیانه و مدیترانه مستقر شدهاند.
به گزارش «نیویورکتایمز» به نقل از یک مقام آمریکایی، ناو هواپیمابر «آبراهام لینکلن» و کشتیهای جنگی همراه آن در صورت صدور دستور حمله از سوی آقای ترامپ، ظرف یک تا دو روز آماده عملیات میشوند.
به گزارش «واشنگتنپست» به نقل از یک مقام فعلی و یک مقام پیشین آمریکایی، تجهیزات نظامی بیشتری نیز در حال اعزام به منطقه هستند. مقام فعلی گفت که استقرار کامل همه این تجهیزات دستکم یک هفته طول میکشد، اما این امر، دامنه کاملتری از گزینهها در اختیار آقای ترامپ قرار میدهد.
