بیش از یک ماه از اعتراضات دی۱۴۰۴ و شبهای کشتار میگذرد. شبهایی که اینترنت و ارتباطات را قطع کردند و هزاران نفر را کشتند. سرکوب مرگبار اعتراضات به معنای پایان محدودیتها نبود. امروز، نهتنها اینترنت کشور به وضعیت عادی بازنگشته، بلکه اختلال در سامانههای داخلی، خدمات بانکی و زیرساختهای الکترونیکی، زندگی روزمره میلیونها شهروند را در وضعیت بلاتکلیفی و فرسایش قرار داده است.
در شهرهای مختلف از جمله کردستان به نظر میرسد که آنچه در جریان است فراتر از «محدودیت موقت» است. شهروندان میگویند که این روزها با نوعی اختلال مزمن مواجه هستند. اینترنت و سامانههای ضروری زندگی نه قطع کامل است و نه اتصال پایدار جریان دارد. اما زندگی عادی مختل شده است.
شبکه بانکی یکی از نخستین حوزههایی است که آثار این اختلال را بهطور مستقیم به مردم منتقل کرده است. یک شهروند در سقز میگوید: «در مسیری حدود یک کیلومتر، که دهها بانک و دستگاه عابر بانک در آن قرار دارد، نتوانستم حتی یک اسکناس دههزار تومانی دریافت کنم. در برخی موارد کارتبهکارت هم انجام نمیشد و تعدادی از دستگاهها کلا فعالیت نمیکردند و با یک کرکره برقی کوچک پوشانده شدهاند.» به گفته او، این وضعیت نه استثنا، بلکه به یک رویه تکراری تبدیل شده است.
در شرایطی که مسوولان سالها از «بانکداری الکترونیک» و «کاهش مراجعات حضوری» سخن گفتهاند، اختلال در خدمات غیرحضوری اکنون به معضلی جدی تبدیل شده است. شهروندی که درگیر دریافت وام بانکی است، میگوید: «وقتی کارها حضوری بود، حداقل تکلیفمان روشن بود. الان نه سامانهها درست کار میکنند، نه واحدهای پشتیبانی پاسخگو هستند. مشخص نیست مشکل از اینترنت است یا از طراحی ضعیف سیستمها.»
او اضافه میکند: «برای وامی ۵۰ یا ۱۰۰ میلیون تومانی برنامهریزی کرده بودیم، اما در همین مدت، ارزش واقعی آن بهشدت کاهش یافته و ما عملا دستمان خالی مانده است.»
این اختلالها فقط به بانکها محدود نمانده و بخش بزرگی از سامانههای دولتی را نیز در بر گرفته است. شهروند دیگری درباره تجربه خود میگوید: «برای دریافت یک مجوز باید وارد سامانه وزارت ارشاد میشدم، اما این سایت در روزهای تعطیل، مثلا از چهارشنبه تا جمعه (۱۵ تا ۱۷ بهمن)، کاملا از دسترس خارج بود. در روزهای دیگر هم یا سایت بالا نمیآمد یا به دلیل ترافیک امکان ثبت درخواست وجود نداشت.»
در سایر حوزهها نیز پیامدهای این وضعیت قابل توجه است. شهروند دیگری که پیگیر پرونده بیمه بیکاری در شوراهای حل اختلاف اداره کار است، میگوید: «سیستم اجرای احکام مدام قطع و وصل میشود. هر بار که مراجعه میکنیم، میگویند سامانه مشکل دارد. این یعنی بلاتکلیفی کامل؛ نه حکم معلوم میشود و نه کسی پاسخ روشنی میدهد.»
آنچه از مجموع این روایتها برمیآید، فراتر از یک اختلال فنی است و زیرساختهای ارتباطی و سامانهای کشور پس از سرکوب خونبار اعتراضات دی، وارد وضعیتی ناپایدار شدهاند؛ وضعیتی که نه توضیح شفافی درباره آن ارایه میشود و نه زمان مشخصی برای بازگشت به شرایط عادی اعلام شده است. تداوم این اختلالها هزینهای مضاعف بر زندگی روزمره مردم تحمیل کرده است.
به کانال تلگرام سایت ملیون ایران بپیوندید