اکنون دو سال از مرگ ناگهانی الکسی ناوالنی، برجسته‌ترین چهره مخالفت دولت روسیه در زندان می‌گذرد. او در روز ۱۶ فوریه ۲۰۲۴ در سن ۴۷ سالگی در حالی که در حال گذراندن حبسی ۱۹ ساله بود، در زندانی در شمال روسیه جان سپرد.

حال کشورهای بریتانیا، آلمان، فرانسه، سوئد و هلند با انتشار بیانیه‌ای اعلام کرده‌اند که این فعال سیاسی مخالف ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه با “زهری کشنده که به طور طبیعی در این کشور یافت نمی‌شود، مسموم شده است”.

این پنج کشور اروپایی در بیانیه‌خود که روز شنبه ۱۴ فوریه (۲۵ بهمن) در حاشیه کنفرانس امنیتی مونیخ منتشر شد بر اساس نتایج به‌دست‌آمده از تحلیل نمونه‌های مربوط به الکسی ناوالنی گفته‌اند، آزمایش‌های انجام‌شده وجود “اپیباتدین” در بدن او را تأکید می‌کند. این زهر که از قورباغه‌های سمی آمریکای جنوبی مشتق می‌شود، می‌تواند در صورت مسمومیت فرد به آن موجب فلج‌شدگی و ایست تنفسی شود. 

دولت روسیه بار دیگر مسئولیت خود در مورد مرگ الکسی ناوالنی را رد کرد. به گزارش خبرگزاری دولتی تاس، یک سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه اتهامات مطرح‌شده در بیانیه پنج کشور اروپایی را “تبلیغات محض” خواند.

بریتانیا، آلمان، فرانسه، سوئد و هلند در بیانیه مشترک خود تصریح کرده‌اند که این سم “به طور طبیعی در قورباغه‌های سمی در طبیعت آمریکای جنوبی یافت می‌شود. این قورباغه‌ها در شرایط کنترل‌شده این سم را تولید نمی‌کنند و از این رو به طور طبیعی نمی‌توان آن را در روسیه یافت کرد.”

یوهان واده‌فول، وزیر خارجه آلمان در حاشیه کنفرانس امنیتی مونیخ به خبرنگاران گفت: «امروز کاملا روشن شده که او [ناوالنی] در طی حبس در روسیه مسموم شده است.» او افزود، “تنها مزدوران پوتین هستند که می‌توانند بگویند در روز مرگ ناوالنی در ۱۶ فوریه ۲۰۲۴ دقیقا چه اتفاقاتی افتاده است”.

وزیر خارجه آلمان تصریح کرد، “یک مسئله اما کاملا واضح است و آن اینکه مقامات روسیه انگیزه، ابزار و فرصت لازم برای مسموم کردن ناوالنی را داشته‌اند”.

واده‌فول گفت که دبیرکل سازمان منع سلاح‌های شیمایی را در جریان نتایج آزمایش‌های انجام‌شده قرار داده است. به گفته او با توجه به قدرت سم “اپیباتیدین” و همچنین علائم مسمویت، به احتمال بسیار قوی می‌توان گفت که ناوالنی بر اثر مسمومیت جان سپرده است. این سم که به “سم قورباغه‌ای” نیز مشهور است، ۲۰۰ برابر قوی‌تر از مرفین است.