اخبار روز – در حالیکه جنگ میان ایران، آمریکا و اسرائیل وارد دومین ماه خود شده، مجموعهای از تحولات همزمان نظامی، سیاسی و اقتصادی، چشمانداز این بحران را بیش از هر زمان دیگری پیچیده و متناقض کرده است؛ از یکسو تهدیدهای صریح دونالد ترامپ درباره تصرف منابع نفتی ایران و حتی اشغال جزیره خارک، و از سوی دیگر تلاشهای دیپلماتیک برای آغاز مذاکراتی که گفته میشود ممکن است در پاکستان برگزار شود.
در تازهترین اظهارات، ترامپ بهصراحت اعلام کرده که «ترجیح میدهد نفت ایران را در اختیار بگیرد» و حتی از امکان تصرف جزیره خارک سخن گفته است؛ جزیرهای که حدود ۹۰ درصد صادرات نفت ایران از آن انجام میشود. او در عین حال تأکید کرده گزینههای مختلفی روی میز قرار دارد و تصمیم نهایی هنوز اتخاذ نشده است. این موضعگیری در شرایطی مطرح میشود که هزاران نیروی نظامی آمریکایی، از جمله تفنگداران دریایی، در حال استقرار در منطقه هستند و گزارشهایی از آمادگی پنتاگون برای عملیات زمینی احتمالی منتشر شده است.
با این حال، همزمان با این تهدیدها، رئیسجمهور آمریکا از پیشرفت در تماسهای مستقیم و غیرمستقیم با تهران سخن گفته و رهبران جدید ایران را «بسیار منطقی» توصیف کرده است. این تناقض آشکار—میان تهدید نظامی و سیگنالهای مذاکره—در بستر تلاشهای میانجیگرانه پاکستان شکل گرفته است؛ کشوری که اعلام کرده آماده میزبانی گفتوگوهای «معنادار» میان دو طرف برای پایان دادن به جنگ است.
در سوی مقابل، تهران ضمن رد هرگونه تسلیم، هشدار داده است که در صورت ورود نیروهای زمینی آمریکا، پاسخ سختی خواهد داد. محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران، تأکید کرده نیروهای ایرانی «در انتظار ورود نیروهای آمریکایی» هستند تا به آنها حمله کنند. او همچنین آمریکا را متهم کرده که در حالیکه از مذاکره سخن میگوید، بهطور پنهانی برای تهاجم زمینی آماده میشود.
در همین حال، میدان نبرد نیز بهطور قابل توجهی گسترش یافته است. اسرائیل اعلام کرده در ۲۴ ساعت گذشته بیش از ۱۴۰ حمله هوایی به اهدافی در تهران و دیگر مناطق ایران انجام داده و زیرساختهای موشکی و نظامی را هدف قرار داده است. گزارشهایی نیز از حمله به فرودگاه مهرآباد و تأسیسات پتروشیمی در تبریز منتشر شده است. در مقابل، ایران نیز حملات موشکی و پهپادی خود را ادامه داده و حتی برخی تأسیسات صنعتی در جنوب اسرائیل هدف قرار گرفتهاند.
تحولات منطقهای نیز نشاندهنده گسترش دامنه جنگ است. ورود نیروهای حوثی یمن به درگیری، یکی از مهمترین نقاط عطف اخیر محسوب میشود. این گروه که پیشتر نیز با حمله به کشتیها در دریای سرخ اختلال جدی در تجارت جهانی ایجاد کرده بود، اکنون با حمله به اسرائیل، خطر بسته شدن مسیرهای حیاتی دریایی را افزایش داده است. همزمان، تنگه هرمز نیز عملاً با محدودیتهای شدید مواجه شده و حتی ترامپ مدعی شده ایران اجازه عبور تعدادی نفتکش را بهعنوان «امتیاز» داده است.
پیامدهای اقتصادی این بحران بهسرعت در بازارهای جهانی نمایان شده است. قیمت نفت برنت از حدود ۷۰ دلار پیش از آغاز جنگ به بیش از ۱۱۶ دلار در هر بشکه رسیده و بازارهای سهام در آسیا سقوط شدیدی را تجربه کردهاند. نگرانی از افزایش تورم جهانی و حتی رکود اقتصادی، بهویژه در کشورهایی که به انرژی خاورمیانه وابستهاند، بهشدت افزایش یافته است.
در کنار این تحولات، گزارشهایی نیز از بررسی طرحی در واشنگتن برای انتقال حدود ۴۵۰ کیلوگرم اورانیوم از ایران منتشر شده است؛ اقدامی که در صورت اجرا، مستلزم حضور نیروهای آمریکایی در خاک ایران خواهد بود و خطر تشدید مستقیم درگیری را افزایش میدهد. در همین حال، آژانس بینالمللی انرژی اتمی تأیید کرده تأسیسات تولید آب سنگین خنداب در پی حملات اخیر اسرائیل بهشدت آسیب دیده و از کار افتاده است.
در سطح منطقهای، تنشها و جنگ در لبنان ادامه دارد. کشته شدن یک نیروی حافظ صلح اندونزیایی در مأموریت یونیفل و گسترش عملیات نظامی اسرائیل در جنوب لبنان، نگرانیها از یک درگیری گستردهتر را افزایش داده است. در همین حال، کشورهایی مانند مصر نیز به دلیل بحران انرژی ناشی از جنگ، ناچار به اعمال محدودیتهایی در مصرف برق و فعالیتهای اقتصادی شدهاند.
به کانال تلگرام سایت ملیون ایران بپیوندید