
سازمان عفو بینالملل در گزارش سالانۀ خود که امروز سهشنبه، ۲۱ آوریل منتشر شدهاست، اعلام کرده که فشار بر ساحت حقوق بشر دیگر فقط به نقضهای پراکنده در چند کشور محدود نیست، بلکه به فرسایش چارچوب و قواعدی رسیده که قرار بود پس از جنگ جهانی دوم از انسانها در برابر قدرت دولتها محافظت کند. این گزارش ۴۹۴ صفحهای، که وضعیت سال ۲۰۲۵ را بررسی کرده، با بر شمردن جنگها، سرکوبها، اعدامها، تبعیضها و بحرانهای انسانی در این سال تأکید میکند: «دیوارهای حفاظتی یکی پس از دیگری فرو ریختهاند».
بر اساس گزارش سازمان عفو بینالملل، مسأله فقط خشونت دولتها یا شدت جنگها نیست، بلکه عقبنشینی تدریجی قواعدی است که قرار بود معافیت را مهار کنند. عفو بینالملل از تضعیف سازوکارهای چندجانبه، سوءاستفاده از حق وتو، حمله به نهادهای بینالمللی و گسترش معیارهای دوگانهای سخن میگوید که «نظم حقوق بینالملل را متلاشی کردهاند».
گزارش همچنین بر ضرورت دفاع از همان حداقل تضمینهای موجود پافشاری میکند؛ تضمینهایی که هنوز میتوانند دولتها را به پاسخگویی وادار کنند و بر همین اساس اگنس کالامار، دبیرکل این سازمان در مقدمۀ گزارش تأکید میکند: «ما باید در برابر چنین گفتمانی مقاومت کنیم» و میافزاید: «ما مقاومت کردهایم. باید مقاومت کنیم و مقاومت خواهیم کرد».
ایران
در این گزارش ایران در بُعد توصیف میشود: از یکسو سرکوب داخلی نهادینهشده، و از سوی دیگر آسیبپذیری غیرنظامیان در متن درگیریها و جنگهای منطقهای. عفو بینالملل مینویسد که شمار اعدامها در این کشور به بالاترین سطح از سال ۱۹۸۹ رسیدهاست و معافیت در قبال جنایتهای گذشته و حال، همچنان قاعدۀ غالب بودهاست؛ به ویژه جنایتهایی که موضوع حقوق بینالملل است. بنابراین گزارش، حکومت برای مقابله با تخریب محیط زیست اقدام مؤثری انجام ندادهاست؛ تخریبی که به مرگ هزاران نفر کمک کردهاست.
در ادامه، گزارش از بازداشتهای خودسرانه، محاکمههای ناعادلانه و فشار بر روزنامهنگاران، مدافعان حقوق زنان، هنرمندان، دانشگاهیان و فعالان مدنی به مثابۀ این سرکوب داخلی نهادمند یاد کردهاست.
همچنین از مقاومت زنان و دختران علیه حجاب اجباری به عنوان بهانۀ افزایش فشارهای قضایی و امنیتی بر زنان و مدافعان برابری، یاد شدهاست.
لایۀ دیگر پروندۀ ایران در این گزارش، به حملات نظامی و پیامدهای آن برای غیرنظامیان مربوط میشود. در خلاصۀ منطقهای خاورمیانه و شمال آفریقا، عفو بینالملل مینویسد که حملۀ ۱۲ روزۀ اسرائیل به ایران از ۱۳ ژوئن، به زیرساختهای غیرنظامی آسیب زده و باعث قتل غیرنظامیان از جمله زنان و کودکان شدهاست.
ادامه در ار.اف.ای