گزارش سالانه ۲۰۲۵ سازمان حقوق بشر ایران درباره مجازات اعدام در ایران نشان می‌دهد که افغانستانی‌ها همچنان بزرگ‌ترین گروه از اتباع غیرایرانی در میان افراد اعدام‌شده و محکومان به اعدام در زندان‌های ایران هستند؛ موضوعی که طی سال‌های اخیر روندی افزایشی و نگران‌کننده داشته است.

بر اساس این گزارش، تا پیش از سپتامبر ۲۰۲۱ هیچ موردی از اعدام اتباع افغانستانی ثبت نشده بود، اما در فاصله تنها ۳۵ روز، پنج مرد افغانستانی اعدام شدند. در اکتبر همان سال، سازمان حقوق بشر ایران با اشاره به تحولات افغانستان و تسلط طالبان در اوت ۲۰۲۱ هشدار داد که این شرایط می‌تواند به تسهیل روند اعدام شهروندان افغانستانی در ایران منجر شود. پس از آن، شمار اعدام‌ها روندی صعودی گرفت؛ به‌طوری که در سال ۲۰۲۲ به ۱۶ نفر رسید، در سال ۲۰۲۳ به ۲۵ نفر افزایش یافت و در سال ۲۰۲۴ با رشدی بیش از سه برابر، به ۸۰ مورد رسید. این روند در سال ۲۰۲۵ نیز ادامه یافت و دست‌کم ۸۴ شهروند افغانستانی در ایران اعدام شدند.

این گزارش تأکید می‌کند که آمار واقعی ممکن است از ارقام ثبت‌شده نیز بالاتر باشد، چرا که اطلاعات دقیقی درباره شمار افغانستانی‌های محکوم به اعدام در زندان‌های ایران، به‌ویژه در مناطق شرقی کشور، در دسترس نیست. همچنین مقام‌های رسمی معمولاً اعدام اتباع افغانستانی را اعلام نمی‌کنند و بسیاری از این افراد به‌دلیل نداشتن وکیل یا شبکه حمایتی خانوادگی، در سکوت خبری اعدام می‌شوند.

گزارش می‌افزاید علاوه بر شهروندان افغانستانی، در سال ۲۰۲۵ سه شهروند عراقی و یک فرد دیگر که مقامات او را «تبعه خارجی» معرفی کرده‌اند نیز در ایران اعدام شده‌اند.

در میان ۸۴ شهروند افغانستانی اعدام‌شده در سال ۲۰۲۵، تنها ۶ مورد به‌طور رسمی اعلام شده است.

در میان اعدام‌شدگان، یک زن نیز دیده می‌شود و ۳۶ نفر از آن‌ها یا شناسایی نشده‌اند یا تنها با نام کوچک معرفی شده‌اند.

این گزارش همچنین به پرونده حدیقه آبادی و یونس مزارشمس، زوج افغانستانی اهل هرات اشاره می‌کند که حدود ۲۰ سال در ایران زندگی می‌کردند و به‌عنوان سرایدار یک ساختمان در طالقان مشغول به کار بودند.

این زوج در سال ۲۰۲۱ به همراه سه فرزندشان بازداشت و به اتهام جرائم مرتبط با مواد مخدر به اعدام محکوم شدند. آن‌ها در ۱۱ سپتامبر ۲۰۲۵ در زندان مرکزی قزوین (چوبیندر) اعدام شدند.

پس از اجرای حکم، سه فرزند خردسالشان از ایران اخراج و به افغانستان بازگردانده شدند، و هیچ اطلاعاتی درباره سرنوشت آن‌ها در دست نیست.