به گزارش ایرنا، سید محمود قاسم پوری روز سه شنبه در جلسه‌ای تخصصی در ساری که به بررسی وضعیت فوک خزری و تهدیدات زیست‌محیطی این گونه در خطر انقراض اختصاص داشت، به تحلیل فعالیت‌ها و پژوهش‌های علمی انجام‌شده در این حوزه پرداخت.

وی با اشاره به تاریخچه فعالیت‌های علمی در این زمینه اظهار داشت: اولین مطالعات علمی در رابطه با فوک خزری از سال ۲۰۰۶ آغاز شد که تیم تحقیقاتی تحت عنوان کاسپین یا CSP این پروژه را شروع کرد. این تیم، با پایه‌گذاری دانشگاه لیدز انگلستان، اولین تحقیق جامع علمی را در سال ۲۰۰۹ منتشر کرد که یک سال قبل از تأسیس مرکز امداد و نجات فوک خزری به همت دکتر سعید شیرازی بود.

این استاد دانشگاه همچنین توضیح داد: در آن زمان، حتی سازمان محیط زیست ایران نیز به طور جدی به مسئله فوک خزری توجه نکرده بود و افزود: در سال‌های ۲۰۰۵ و ۲۰۰۶ سازمان محیط زیست به شکل جدی به موضوع فوک خزری نپرداخت، و تنها با توجه به ویژگی‌های خاص دریای خزر، وضعیت این گونه بحرانی‌تر شد. یکی از ویژگی‌های خاص خزر بسته بودن این دریا است که محدودیت‌هایی در تبادل زیستی و جریان آب ایجاد می‌کند.

قاسم پوری در ادامه به بحران‌های گذشته و افزایش تلفات در دوره‌های مختلف اشاره کرد و گفت: در قرن بیستم، جمعیت فوک خزری به شدت کاهش یافت و از سال‌های ۱۹۹۷ تا ۲۰۰۳ تلفات شدیدی در این گونه مشاهده شد. این تلفات به دلیل بیماری‌ها، شکار بی‌رویه و مشکلات زیست‌محیطی رخ داد.

استاد دانشگاه تربیت مدرس نور همچنین به تهدیدات دیگری که بر اکوسیستم خزر تأثیر گذاشته اشاره کرد و افزود: یکی از تهدیدات مهم ورود گونه‌های مهاجم به اکوسیستم خزر است. این گونه‌ها از طریق کشتی‌ها وارد دریا شده و یکی از آن‌ها، شانه‌دار مهاجم، با تغذیه از تخم ماهیان پلاژیک، تهدیدی جدی برای منابع غذایی فوک خزری است.

وی ادامه داد: اختلاف‌نظرهایی میان محققین محیط زیست و شیلات وجود دارد. برخی از متخصصین معتقدند که مجوزهای بی‌رویه برای صید ماهیان و ساخت کارخانجات پودر ماهی، نقش زیادی در کاهش ذخایر ماهی‌ها و آسیب به اکوسیستم خزر داشته است.

قاسم پوری در پایان به اهمیت همکاری میان محققین، مسئولین محیط زیست و فعالین این حوزه برای حفاظت از فوک خزری و دیگر گونه‌های بومی تأکید کرد و گفت: امیدواریم با ادامه این تحقیقات و همکاری‌های علمی، بتوانیم تهدیدات موجود را شناسایی کرده و برای حفاظت از این گونه‌های در خطر اقداماتی مؤثرتر انجام دهیم.

به گزارش ایرنا، فوک‌ خزری تنها پستاندار بزرگترین دریاچه جهان و یکی از معروف‌ترین موجودات دریای کاسپین است که مدت‌هاست حال خوشی ندارد. طی سال‌های اخیر مشاهده لاشه‌های این گونه متفاوت آبزی در سواحل جنوبی دریای کاسپین این نگرانی را در بین دوستداران محیط زیست به وجود آورده که خطر انقراض نسل فوک‌های خزری بیش از هر زمان دیگری این جاندار دریایی را تهدید می‌کند.

بر اساس اعلام اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت، فوک خزری در فهرست جانوران آسیب‌پذیر قرار داشته و نیاز شدید به حفاظت دارد. اما این حفاظت فقط مختص ایران نیست و باید کشورهای روسیه، ترکمنستان، قزاقستان و جمهوری آذربایجان نیز به عنوان همسایگان خزر در این زمینه مشارکت کنند.

در خزر، کوچک‌ترین گونه فوک‌های واقعی، یعنی فوک‌های بدون گوش است و فقط در این دریاچه یافت می‌شود امادر ماه های اخیر ۴۵ لاشه‌های ثبت شده از این گونه خاص آبزی در سواحل مازندران کشف شده است.

همچنین سازمان محیط زیست اعلام کرد از ابتدای فروردین تا اوایل مهرماه سال گذشته، لاشه ۶۰ قلاده فوک خزری در نوار ساحلی شمال کشف شد که حدود ۷۰ درصد این تلفات در سواحل استان مازندران، ۲۳ تا ۲۴ درصد در گیلان و یک تا دو درصد در سواحل استان گلستان مشاهده شده است.

ویژگی مهم لاشه‌های مشاهده شده این است که تقریباً تمامی آن‌ها در شرایطی به سواحل ایران رسیده‌اند که دست کم یکی دو هفته از مرگشان گذشته بود، موضوعی که نشان می‌دهد مرگ این جانوران در آب‌های تحت حاکمیت ایران رخ نداده و احتمالاً در مناطق شمالی دریای خزر اتفاق افتاده است و سپس لاشه‌ها بر اثر جریان‌های آبی به سواحل ما منتقل شده‌اند.

مشاهدات نشان می‌دهد این جانوران در تورهای صیادی گرفتار نشده یا با قایق و اجسام سخت برخورد نکردند و نشانه‌ای از تلف شدن بر اثر دخالت انسانی دیده نمی‌شود و کاهش منابع غذایی، حضور گونه‌های مهاجم کیلکا کاهیان، آلودگی دریا، تغییرات دمایی و کاهش ورودی رودخانه ها، شرایط زیستگاه فوک خزری را به مرزهای ب نگران کننده‌ای رسانده است.