ایندیپندنت فارسی

پس از وقوع انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷، برخی شاخه‌های هنری در ایران مانند هنرهای پیکره‌نگاری و مجسمه‌سازی به دلیل رویکرد ایدئولوژیک حاکمیت و حساسیت‌های مذهبی به حاشیه رانده شدند. در آن دوران علاوه بر اینکه ادامه فعالیت هنری در این شاخه‌ها تا حدود زیادی متوقف شد، برخی آثار مهم واجد ارزش هنری و تاریخی نیز، مورد هجمه و حتی در معرض تخریب قرار گرفت؛ به‌خصوص آثاری که در فضاهای عمومی جانمایی شده بودند.

در این میان، یکی از عجیب‌ترین نمونه‌ها سرنوشت مجسمه برنزی شاه عباس صفوی است؛ مجسمه‌ای هفت متری که در دهه ۱۳۵۰ در میدان دروازه شیراز اصفهان نصب شده بود، اما پس از انقلاب برای در امان ماندن از تخریب در محلی نامعلوم دفن شد و حالا به‌رغم گذشت نزدیک به پنج دهه، هنوز کسی نمی‌داند این مجسمه عظیم برنزی، که زمانی یکی از بزرگ‌ترین تندیس‌های شهری ایران بود، دقیقا در کجا پنهان است و سرنوشتش چه بوده است.

تندیس شاه‌ عباس صفوی که در فاصله سال‌های ۱۳۵۰ تا ۱۳۵۲ خورشیدی برای نصب در میدان دروازه شیراز اصفهان طراحی و ساخته شد، به گواهی هنرمندان حوزه تجسمی یکی از بزرگ‌ترین و شاخص‌ترین پروژه‌های مجسمه‌سازی مدرن ایران در زمان خود بود. این پیکره عظیم که شاه عباس صفوی را سوار بر اسب نشان می‌داد، از برنز ساخته شده بود، با ارتفاعی در حدود هفت متر و با وزن تقریبی شش تن.

درباره ماجرای ساخت و جانمایی مجسمه شاه عباس در میدان دروازه شیراز اصفهان، ایرج محمدی، مجسمه‌ساز برجسته ایرانی، روایت می‌کند که در ۲۳ سالگی و پس از برنده شدن در فراخوان ملی ساخت تندیس شاه عباس، مسئولیت طراحی و ساخت این اثر را بر عهده گرفت.

ایرج محمدی همان هنرمندی است که بیش از نیم قرن بعد، در سال ۱۴۰۴، در همکاری با پسرش، دهقان محمدی، در ساخت مجسمه غول‌پیکر آرش کمانگیر برای نصب در میدان ونک تهران مشارکت داشت.

ایرج محمدی در سال ۱۳۲۴ در تهران چشم به جهان گشود. او ابتدا مسیر تحصیلی‌اش را در رشته ریاضی آغاز کرد، اما یک اتفاق جالب در کلاس درس سرنوشتش را تغییر داد. زمانی که مشغول طراحی چهره آمزگارش بود، آن آموزگار استعدادش را تشخیص داد و او را به هنرستان هنرهای تجسمی فرستاد. محمدی پس از ورود به هنرستان هنرهای تجسمی، دیپلم متوسطه‌اش را در رشته هنر دریافت کرد و همزمان در کارگاه مرحوم قهاری اصول و تکنیک‌های مجسمه‌سازی را فراگرفت.

او پس از گذراندن دوران خدمت سربازی، عزمش را جزم کرد تا برای ادامه تحصیل و توسعه فعالیت‌های هنری‌اش به ایتالیا برود، اما پیش از عزیمت، در فراخوان ساخت مجسمه شاه عباس در اصفهان شرکت کرد و برنده این رقابت شد و به این ترتیب بود که مجسمه غول‌پیکر شاه عباس صفوی ساخته شد.

ادامه در ایندیپندنت فارسی