ایران وایر – مریم دهکردی
خبرگزاری فارس ۳۰تیر۱۴۰۵ به نقل از قوه قضاییه جمهوری اسلامی گزارش داد که در پی تشکیل پروندههای قضایی و ثبت شکایتهای «خصوصی»، برای شماری از رهبران و اعضای احزاب و گروههای کرد مخالف جمهوری اسلامی، از جمله پژاک، کومله، حزب دموکرات و حزب پاک، احکام قضایی و اعلان قرمز اینترپل صادر شده و درخواست استرداد آنان نیز به کشورهای محل اقامتشان ارسال شده است.
تاکنون هیچ تایید مستقلی درباره صدور اعلان قرمز اینترپل برای افراد نامبرده در این لیست منتشر نشده اما انتشار آن و دست به دست شدن سریع در کانالهای تلگرامی وابسته به سپاه برای بسیاری از فعالان کرد در تبعید یادآور این واقعیت است که نگرانی از فشار و تهدید، همچنان بخشی تفکیکناپذیر از کنشگری سیاسی و حقوق بشری است.نام «ژیلا مستاجر»، مدیر سازمان حقوق بشری «ههنگاو» نیز در این فهرست دیده میشود. زنی که عضو احزاب یا مقامات حزبی مخالف جمهوری اسلامی نیست و حوزه فعالیتهای او کنشگری و اطلاعرسانی درباره نقض حقوق بشر در کردستان است. ایرانوایر در این زمینه با او گفتوگو کرده است.
***
درخواست استرداد ۳۶فرد فعال مخالف کرد جمهوری اسلامی که برای دولتهای عراق و برخی کشورهای اروپایی، از جمله آلمان، فرانسه، بلژیک و سوئد، ارسال شده، اقدام تازهای نیست. تاکنون بسیاری از مخالفان جمهوری اسلامی مقیم خارج از کشور بهویژه فعالان اتنیکهای مختلف با چنین وضعیتی روبرو بودهاند اما آنچه در فهرست تازه منتشر شده حایز اهمیت است وجود نام زنی است که سالهاست تمرکزش بر فعالیت رسانهای و حقوقبشری بوده نه فعالیت حزبی و سیاسی.
«ژیلا مستاجر»، مدیر سازمان حقوق بشری «ههنگاو»، در گفتوگو با «ایرانوایر» تاکید میکند که تاکنون هیچگونه ابلاغ رسمی یا اطلاع حقوقی درباره تشکیل پرونده یا درخواست استرداد دریافت نکرده اما از دیدن نامش در این فهرست شگفتزده هم نشده است. او به ایرانوایر میگوید: «از زمان شروع تاریخ مقاومت مردم کردستان علیە حکومت ایران، تهدید، ترور، ربایش، قتل و اعدام و شکنجە و کشتار همیشە وجود داشته است. ما در کردی اصطلاحاتی برای تعریف میزان کشتار در کردستان داریم از جملە اینکه میگوییم از تاریخ ما خون میچکد، بە همین دلیل تمام ذهنیت من از وجود جمهوری اسلامی ایران کشتار و تهدید و قتل و اعدام بودە و برای ما اتفاق تازهای به حساب نمیآید.»
ژیلا مستاجر میگوید غالب افرادی که نامشان در فهرست منتشر شده در خبرگزاری مهر آمده «بازماندگان جنایات جمهوری اسلامی هستند.»
او در پاسخ به این پرسش که چرا نام او در این فهرست در کنار فعالان حزبی و سیاسی آمده است، میگوید: «من از زمان شروع فعالیت علنیام یعنی حدود ١١ سال گذشته بە طور مرتب تحت فشار و تهدید جمهوری اسلامی بودهام، بارها بهناچار محل زندگیام را تغییر دادهام، کوچ و تبعید اجباری را برگزدیم، زندگی مخفی را تجربه کردم، تهدید بە ترور شدم و بارها خانوادەام ناچار شدهاند پاسخگوی فعالیتهای من باشند. بارها از امتیازات اجتماعی محروم شدهاند و هربار حکومت راه تازهای را برای ساکت کردن من انتخاب کرده است.»
به گفته این فعال حقوق بشر پس از جنبش زن، زندگی، آزادی فهرست مشابهی توسط جمهوری اسلامی منتشر و به وزارت خارجه و دستگاه قضایی کشور عراق ارایه شد: «از دولت عراق خواستند بر اساس توافق امنیتی میان ایران، عراق و اقلیم کردستان، ما را به ایران مسترد کنند. در پی این تهدیدها، ما ناچار شدیم اقلیم کردستان را ترک کرده و به کشوری دیگر مهاجرت کنیم. انتشار دوباره چنین فهرستی را باید در چارچوب سیاست سرکوب فرامرزی جمهوری اسلامی علیه مخالفان، فعالان حقوق بشر و روزنامهنگاران خارج از کشور ارزیابی کرد.»
به باور ژیلا مستاجر انتشار این لیست و درخواستهای قضایی از سوی حکومت تلاشی است برای زیر سوال بردن فعالیتهای انسانی و حقوقبشری که توسط ههنگاو بهعنوان یکی از رسانههای بازتابدهنده صدای مردم کردستان انجام میشود: «حکومت سالهاست تلاش میکند فعالیتهای ما را جرمانگاری کند، مانع ارتباط مردم با ما بشود، کار شبکەای را مختل کند. جمهوری اسلامی برای مشروعیت بخشی بە رفتارهای تروریستی خودش بە چنین پیش زمینەهای نیاز دارد.»
طی چند سال گذشته، بهویژه پس از قتل حکومتی «ژینا مهسا امینی» بهدست ماموران گشت ارشاد فعالان رسانهای بارها و بارها توسط حکومت جمهوری اسلامی برای ساکت شدن تحت فشار قرار گرفتند، از تهدید و ارعاب در فضای مجازی تا تحت فشار قرار دادن اعضای خانواده، دوستان و نزدیکان. این اقدامات اما ژیلا مستاجر را برای ادامه مسیری که در پیش گرفته مصممتر میکند: «اینکە فعالیتهای من جمهوری اسلامی رو تا این حد عصبانی کردە کە چنین لیستی منتشر کند باعث میشود پیش از گذشته به ادامه این راه مصممتر شوم. کار من ثبت و مستندسازی جنایت جمهوری اسلامی است.»
مدیر حقوق بشری ههنگاو میگوید از زنان کرد دیگری که با احکام زندان و اعدام مواجهاند اما همواره بر اصول و باورهای خود ثابتقدم ماندهاند درس میگیرد: «آنها میخواهند با ایجاد هزینه و درست کردن چالش برای یک کنشگر حقوق بشر به هدفی که دارند یعنی ساکت کردن ما برسند، الگوی من اما پخشان عزیزی، وریشه مرادی و زینب جلالی هستند.»
این فعال حقوق بشر در پایان ابراز امیدواری میکند که پلیس بینالملل بر اساس ماده ۳ اساسنامه سازمان اینترپل، از هرگونه دخالت یا فعالیت در مسائل با ماهیت سیاسی، نظامی، مذهبی یا نژادی دور بماند و بهمانند گذشته درخواست استرداد مخالفان سیاسی را رد کند.