
خبرگزاری رویترز در گزارشی تحلیلی نوشت که رهبران جمهوری اسلامی بیش از هر زمان دیگر نگراناند که تهدید آمریکا به اعمال مجازاتهای اقتصادی بیشتر، دشواریهای معیشتی را تشدید کند، بار دیگر به اعتراضات دامن بزند و مشروعیت جمهوری اسلامی را بیش از پیش فرسوده سازد.
دونالد ترامپ رییسجمهوری آمریکا با تاکید بر اینکه شتابی برای دستیابی به توافق با جمهور ی اسلامی ندارد، گفته است که از نظر اقتصادی حکومت ایران را بهشدت تحت فشار خواهد گذاشت.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، گفت واشینگتن ممکن است از همین هفته آینده اقداماتی علیه تهران اعمال کند که «تاکنون سابقه نداشته است».
واشینگتن هنوز نگفته است این اقدامات شامل چه مواردی خواهد بود.
بهنوشته رویترز، با وجود تمام لحن جسورانه رهبران جمهوری اسلامی پس از نزدیک به شش ماه مقاومت در برابر حملات آمریکا و بستن عملی تنگه هرمز، یکی از مسیرهای حیاتی تامین نفت جهان، آنها در داخل کشور با فشارهای فزایندهای روبهرو هستند که بهگفته سه مقام حکومتی، میتواند به ناآرامیها و اعتراضات سراسری منجر شود.
رویترز در گزارش خود گفته است که سه مقام جمهوری اسلامی، یک مقام پیشین و دو فرد مطلع از محافل سیاسی و نیز ۱۲ شهروند ایرانی به این خبرگزاری گفتهاند که تشدید فشارهای اقتصادی آمریکا به اعتراضات سراسری منجر خواهد شد.
جمهوری اسلامی در حالی وارد جنگ شد که از پیش با تورم بالا، تضعیف ارزش پول ملی، کمبود انرژی، تحریمها و ضعفهای عمیق ساختاری دستوپنجه نرم میکرد و اکنون باید با زیرساختهای آسیبدیده، اختلال در تجارت، کاهش تولید و هزینههای بازسازی نیز مقابله کند.
تورم و نداشتن اطمینان به آینده
بر اساس آمار مرکز آمار ایران، نرخ تورم سالانه در تیر ماه به ۶۶ درصد رسید و قیمتهای مصرفکننده نسبت به یک سال پیش ۸۷.۹ درصد افزایش یافت. تورم مواد غذایی نیز نسبت به مدت مشابه سال قبل به ۱۲۸ درصد رسید.
دو فرد مطلع و یک مقام حکومتی به رویترز گفتند که برای رهبران جمهوری اسلامی شاید تهدید بزرگتر نه خود فشار اقتصادی، بلکه خطر آن باشد که تشدید مشکلات معیشتی بار دیگر به ناآرامیهای گسترده دامن بزند.
یک مقام پیشین اصلاحطلب گفت انتصاب حسین طائب در هفته گذشته به ریاست بسیج یکی از روشنترین نشانهها تاکنون از افزایش نگرانیها درباره بازگشت ناآرامیهاست.
گروههای حقوق بشری میگویند جمهوری اسلامی در ماههای اخیر، در واکنش به نگرانی از بازگشت ناآرامیها، به اعدام، بازداشت، احضار و صدور احکام طولانیمدت زندان علیه روزنامهنگاران، وکلا، فعالان، مدافعان حقوق بشر و دانشجویان روی آورده است.
بر اساس آمار مرکز آمار، اجارهبها در فروردین ماه نسبت به سال قبل ۳۱ درصد افزایش یافت و رسانههای دولتی نیز گزارش دادند قیمت مسکن در تهران حدود ۵۰ درصد بیشتر از سال گذشته شده است.
حداقل دستمزد در ایران امسال حدود ۶۰ درصد افزایش یافت، اما ادامه کاهش ارزش ریال قدرت خرید را از بین برده است؛ بهطوریکه ارزش دلاری حداقل دستمزد از فروردین امسال تاکنون از حدود ۱۰۵ دلار به ۸۶ دلار کاهش یافته است.
پیامدهای محاصره دریایی
بهنوشته رویترز جمهوری اسلامی کوشیده جریان کالاهای ضروری را از مسیرهای جایگزین، از جمله کریدورهای زمینی و دریای خزر، حفظ کند، اما این مسیرهای جایگزین نیز با فشار فزایندهای روبهرو هستند. حملات به پلها، حملونقل زمینی را مختل کرده و زمان و هزینه لازم برای انتقال کالا به ایران را افزایش داده است.
مسعود پزشکیان، رییس دولت در جمهوری اسلامی، هفته گذشته به این فشارها اذعان کرد و گفت در حالی که مشکلات چندین برابر شده، درآمدها نیز بهشدت کاهش یافته است.
او گفت کالاهایی که پیشتر از طریق دریا وارد میشدند، اکنون از مسیرهای طولانیتری به ایران میرسند و همین امر قیمتها را افزایش داده است.
پزشکیان افزود ایران نفت کمتری میفروشد و به دلیل آسیبدیدگی یا مشکلات کسبوکارها، درآمد مالیاتی کمتری نیز دریافت میکند.
رضا سپهوند، نماینده مجلس، نیز شنبه به خبرگزاری ایلنا گفت محاصره عملا واردات بنزین ایران را قطع کرده است.
بهگفته او، تولید روزانه بنزین ایران به سقف خود، یعنی حدود ۱۳۰ میلیون لیتر، رسیده است، در حالی که مصرف روزانه ۱۳۷ میلیون لیتر است.