
ایران اینترنشنال – همزمان با تشدید فشارهای اقتصادی از سوی دولت دونالد ترامپ، مواضع متفاوت مقامهای جمهوری اسلامی از افزایش شکاف در حاکمیت بر سر ادامه رویارویی با ایالات متحده حکایت دارد.
ایالات متحده حکایت دارد.
مسعود پزشکیان، رییس دولت در جمهوری اسلامی، جمعه ۳۰ مرداد خواستار خاتمه جنگ شد و در عین حال، سخنان دیگر مقامهای حکومت درباره «پیروزی» تهران در برابر آمریکا و اسرائیل را تکرار کرد.
پزشکیان گفت: «بهتر است امروز که در قدرت و عزت هستیم و تمام دنیا به پیروزی ما اذعان دارند، جنگ را پایان دهیم.»
او در واکنش به انتقادهای فزاینده از دولت درباره وضعیت معیشتی مردم، رویکرد شعاری برخی مقامهای حکومت را زیر سوال برد و گفت: «انتقاد از مشکلات تورم و مسائل ناشی از جنگ با شعارهای برخی همخوانی ندارد. وقتی شعار میدهیم، باید سختی آن را هم بپذیریم.»
این نخستین بار نیست که پزشکیان در ماههای اخیر درباره وخامت اوضاع اقتصادی ایران هشدار میدهد.
او ۲۳ مرداد افزایش قیمتها را «طبیعی» خوانده و گفته بود در شرایط کنونی، امکان فروش نفت کاهش یافته، درآمدهای کشور کم شده و دریافت مالیات نیز مانند گذشته امکانپذیر نیست.
در هفتههای اخیر، همزمان با ادامه سیاستهای تنشآفرین جمهوری اسلامی در منطقه و محاصره دریایی بنادر جنوبی ایران از سوی ارتش آمریکا، ناتوانی دولت پزشکیان در مهار بحرانهای اقتصادی، بهویژه تامین بنزین مورد نیاز مردم، بیش از پیش نمایان شده است.
خبرگزاری رویترز ۳۰ مرداد گزارش داد اقدام آمریکا در محاصره دریایی جمهوری اسلامی، صادرات نفت ایران را کاهش داده و عرضه نفت خام این کشور به خریداران چینی را محدود کرده است. هشدار قالیباف درباره پیوند امنیت و اقتصاد
محمدباقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی، با اشاره به وضعیت اقتصادی ایران خواستار برقراری «امنیت» شد.
او ۲۹ مرداد در نشست «فعالان اقتصادی ایرانی و عراقی» در بغداد گفت: «هرچقدر قدرت نظامی داشته باشیم، اگر مردم گرسنه باشند و گردش مالی، رشد اقتصادی و تولید ملی نداشته باشیم، دوام نمیآوریم.»
۲۷ مرداد نیز محمد خاتمی، رییس پیشین دولت جمهوری اسلامی، در یک سخنرانی از توافق تهران و واشینگتن، موسوم به «یادداشت تفاهم اسلامآباد»، دفاع کرد و آن را «بینظیر» خواند.
او هشدار داد از دست رفتن فرصتهای حاصل از این توافق «خطرناک» خواهد بود و کشور را با «مشکلات عجیب» روبهرو خواهد کرد.
خاتمی افزود از زمان پایان جنگ جهانی دوم تاکنون، هیچ سندی با امضای رییسجمهوری آمریکا تا این اندازه به طرف مقابل «امتیاز» نداده است.
کاخ سفید در روزهای اخیر بر تشدید فشارهای اقتصادی علیه جمهوری اسلامی تاکید کرده است.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری ایالات متحده، ۲۹ مرداد تاکید کرد واشینگتن «تمام توان و قدرت خود» را برای مقابله با کشورهایی که به انتقال پول، خرید نفت یا انجام حملونقل دریایی به نفع جمهوری اسلامی ادامه میدهند، به کار خواهد گرفت.
او گفت محاصره دریایی در کنار «سختترین تحریمهای تاریخ»، از توان حکومت ایران برای حمایت مالی از نیروهای نیابتی و تامین هزینههای نظامی خواهد کاست.
ادامه لفاظیهای تهدیدآمیز مقامهای جمهوری اسلامی
در حالی که برخی مقامهای جمهوری اسلامی از وخامت اوضاع اقتصادی و ضرورت پایان جنگ سخن میگویند، شماری دیگر همچنان بر ادامه رویارویی با آمریکا تاکید دارند.
محمود نبویان، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس، ۳۰ مرداد در ایکس نوشت: «منظور کسانی که در این شرایط حرف از صلح میزنند، تسلیم شدن است.»
او افزود: «عدهای که متاسفانه خطای محاسباتی هم دارند، برای پیشبرد مقاصد خود به دیگران تهمت جنگطلبی میزنند.»
ابراهیم عزیزی، رییس کمیسیون امنیت ملی مجلس، نیز در ایکس نوشت: «آمریکاییها ثابت کردهاند زبان دیپلماسی را نمیفهمند؛ لذا نه تحریمی را برمیدارند، نه منابعی آزاد میکنند و نه به دزدی دریایی پایان میدهند.»
به گفته او، آمریکا تنها با «زبان قدرت» وادار به انجام این اقدامات و خروج از منطقه خواهد شد.
شهرام ایرانی، فرمانده نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی، با تکرار تهدیدهای روزهای اخیر مقامهای حکومت گفت: «بهزودی به دشمنان در دریا درسی خواهیم داد که فرصت گریه کردن هم نداشته باشند.»
او همچنین کوشید آثار محاصره دریایی بنادر جنوبی ایران را کماهمیت جلوه دهد و گفت: «اگر دشمن ادعای محاصره اقتصادی دریایی دارد، پس بخشی از کشتیهای ما کجا میروند و در بنادر حضور پیدا میکنند؟»
در هفتههای اخیر، شکاف در سطوح حاکمیتی جمهوری اسلامی بر سر روند گفتوگوها با ایالات متحده، بهویژه در خصوص چشمانداز تنگه هرمز و پرونده هستهای، بالا گرفته است.
مارک تیسن، ستوننویس روزنامه واشینگتنپست، ۲۹ مرداد در یادداشتی هشدار داد حکومت ایران ممکن است پیش از انتخابات میاندورهای ایالات متحده در ماه نوامبر، با حمله به زیرساختهای انرژی یا نیروهای آمریکایی در پی افزایش هزینههای سیاسی جنگ برای ترامپ باشد.