
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در آستانه آغاز مرحله تازه فشارهای اقتصادی واشنگتن علیه جمهوری اسلامی گفت ایران در «مارپیچ مرگ اقتصادی و نظامی» گرفتار شده و تاکید کرد ایالات متحده در برابر همه، از جمله ایران، در حال پیروز شدن است.
ترامپ روز دوشنبه دوم شهریور۱۴۰۵، در شبکه اجتماعی تروثسوشال نوشت: «روحیه در کشور ما هیچگاه تا این اندازه بالا نبوده است. ما در برابر همه در حال پیروز شدن هستیم، از جمله ایران؛ کشوری که در یک مارپیچ مرگ اقتصادی و نظامی گرفتار شده است.»
او ساعاتی پیش نیز در پیامی دیگر نوشته بود: «ایران کاملا در حال فروپاشی است.»
رییسجمهوری آمریکا پیشتر از اعمال فشار اقتصادی «خرد کننده» علیه ایران خبر داده بود. اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، نیز روز دوشنبه در مقالهای در فایننشال تایمز از ورود واشنگتن به مرحله تازه فشار اقتصادی علیه جمهوری اسلامی خبر داد و گفت پس از آنکه به گفته او «قابلیتهای نظامی ایران بهطور چشمگیری درهم کوبیده و برنامه هستهای آن ضعیف شد»، آمریکا اکنون وارد مرحله نهایی فشارها شده است.
بسنت همچنین به کشورهایی که همچنان با ایران روابط تجاری و مالی دارند هشدار داد که باید میان ادامه همکاری با تهران و حفظ دسترسی به آمریکا و نظام مالی جهانی یکی را انتخاب کنند. او هدف این سیاست را قطع شریانهای اقتصادی جمهوری اسلامی و منزوی کردن کامل تهران عنوان کرده است.
همزمان، رویترز به نقل از منابع آگاه گزارش داده است که وزارت خزانهداری آمریکا در حال بررسی گسترش تحریمهای ثانویه علیه نهادها و کشورهایی است که به روابط تجاری خود با ایران ادامه میدهند. بر اساس این گزارش، اقدامات جدید میتواند طرفهایی را که از سوی حکومت ایران معاملات تجاری را تسهیل میکنند، بیشتر در معرض تحریم قرار دهد و حتی برخی فعالیتهای مرتبط با ایران در کشورهای ثالث را نیز شامل شود.
بازار ایران در واکنش به افزایش نگرانیها درباره پیامدهای این فشارها، روز دوشنبه شاهد ادامه جهش قیمت ارز و طلا بود. دلار در بازار آزاد از مرز دو میلیون ریال عبور کرد و در مقطعی به حدود ۲۰۲ هزار و ۶۰۰ تومان رسید. سکه امامی نیز به ۲۲۲ میلیون تومان رسید و قیمت یک مثقال طلای آبشده از ۹۶ میلیون تومان فراتر رفت.
رکوردشکنی بازار ارز و طلا در حالی رخ میدهد که روز یکشنبه نیز دلار برای نخستینبار به محدوده ۲۰۰ هزار تومان رسیده بود. افزایش قیمتها همزمان با آغاز مرحله تازه فشار اقتصادی آمریکا و هشدار واشینگتن درباره برخورد با کشورها و نهادهایی است که به تجارت با ایران کمک کنند، نگرانیها درباره آینده اقتصاد ایران را افزایش داده است.
در مقابل، مقامهای جمهوری اسلامی تهدید کردهاند کشورهایی را که در اعمال فشار اقتصادی علیه ایران با آمریکا همکاری کنند، «دشمن» تلقی خواهند کرد و به اقدامات آنها پاسخ خواهند داد. محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، نیز پیشتر گفته بود کشورهایی که در جنگ اقتصادی با ایران با آمریکا همکاری کنند، ممکن است هدف اقدام متقابل جمهوری اسلامی قرار گیرند.
در همین حال، فیلد مارشال عاصم منیر، فرمانده نیروهای مسلح پاکستان، و محسن نقوی، وزیر کشور این کشور، در تهران به سر میبرند و قرار است با مقامهای ارشد جمهوری اسلامی دیدار کنند. ارتش پاکستان اعلام کرده است که هدف این سفر کمک به دستیابی به یک راهحل صلحآمیز است.