ایران وایر
این هشدار همزمان با برگزاری هفتمین نشست کنفرانس اعضای کنوانسیون تهران، موسوم به «کاپ هفت»، مطرح شده است. این نشست پس از سه سال تاخیر با حضور نمایندگان ایران، روسیه، جمهوری آذربایجان، قزاقستان و ترکمنستان در تهران برگزار میشود.
کنوانسیون تهران چارچوب همکاری پنج کشور ساحلی برای حفاظت از محیطزیست دریای خزر است. نمایندگان این کشورها قرار است درباره کاهش تراز آب، آلودگیهای نفتی و صنعتی، زبالههای دریایی، تغییرات اقلیمی و حفاظت از گونههای جانوری گفتوگو کنند.
شهرام فداکار، مدیرکل دفتر حفاظت از زیستبومها و سواحل دریایی سازمان حفاظت محیطزیست، به روزنامه «پیام ما» گفته است تراز آب خزر طی دو تا سه سال گذشته سالانه بیش از ۲۰ سانتیمتر کاهش یافته است. بهگفته او، ادامه این روند میتواند تا سال ۲۰۵۰ بحران گستردهای برای زیستگاههای وابسته به خزر ایجاد کند.
برآوردهای برنامه محیطزیست سازمان ملل نیز نشان میدهد سطح آب خزر از دهه ۱۹۹۰ تاکنون حدود دو متر پایین رفته و ممکن است تا پایان قرن حاضر بین هشت تا ۲۱ متر دیگر کاهش یابد. کاهش آب ورودی رودخانهها، افزایش تبخیر، آلودگی، تخریب زیستگاهها و تغییرات اقلیمی از عوامل اصلی این وضعیت معرفی شدهاند. رود ولگا بهتنهایی حدود ۸۰ درصد آب ورودی خزر را تامین میکند.
کاهش سطح آب، تالابهای انزلی و میانکاله را نیز تهدید میکند. تالاب انزلی بخش بزرگی از آب خود را از ارتفاعات البرز دریافت میکند، اما میانکاله وابستگی بیشتری به دریای خزر دارد. مقامهای محیطزیست انتقال آب به میانکاله را یکی از گزینههای احیای این تالاب اعلام کردهاند، اما کاهش مداوم سطح خزر اجرای این طرح را دشوارتر میکند.
مرگومیر فکهای خزری، تنها پستاندار دریای خزر، یکی دیگر از نشانههای بحران این زیستبوم است. از ابتدای سال ۱۴۰۵ تا ۲۴ شهریور، لاشه ۲۹ فک در سواحل مازندران پیدا شده است. پیشتر نیز لاشه دو هزار و ۵۰۰ فک در سواحل داغستان روسیه و هزار و ۳۴ فک در قزاقستان کشف شده بود.
مقامهای ایرانی میگویند بیشتر لاشهها بر اثر جریانهای دریایی از مناطق شمالی خزر به سواحل ایران میرسند. فساد بافت لاشهها نیز تشخیص دقیق علت مرگ را دشوار کرده است. بیماریهای ویروسی، کاهش ذخایر ماهی کیلکا و کمبود غذا از علتهای احتمالی مرگ این حیوانات عنوان شدهاند.
کارشناسان هشدار دادهاند که تغییرات اقلیمی و فعالیتهای انسانی، علاوهبر کاهش جمعیت گونههای حساس، میتواند ذخایر ژنتیکی خزر را نیز دگرگون کند.
به کانال تلگرام سایت ملیون ایران بپیوندید