جلال هاشمی، رییس هیات‌مدیره کانون بازنشستگان هما، دوشنبه چهارم آبان در مصاحبه با ایلنا گفت: «فاجعه به جایی رسیده که تنها در دو سه هفته گذشته، دو تن از همکاران بازنشسته ما به‌دلیل عدم توانایی مالی برای پرداخت هزینه‌های بیمارستان، ناچار به ترک درمان شدند و متاسفانه جان خود را از دست دادند.»

به گفته هاشمی، شرکت هما از ۱۲ قسط قرارداد سال ۱۴۰۴ با بیمه ایران، تنها دو قسط را پرداخت کرده و همین بدهی ۱۰ ماهه باعث شده است بیمه ایران خدمات بستری به بازنشستگان هما را متوقف کند.

او کسری صندوق بیمه درمانی هما را حدود ۴۰۰ میلیارد تومان اعلام کرد و افزود هیچ نهادی مسئولیت جبران آن را نمی‌پذیرد.

این مقام صنفی خاطرنشان کرد حذف ارز ترجیحی دارو، افزایش ۳۰۰ تا ۸۰۰ درصدی قیمت داروها و بالا رفتن سهم بیماران از هزینه‌های درمان، مشکلات صندوق را تشدید کرده است.

بحران اقتصادی ناشی از ناکارآمدی جمهوری اسلامی به‌ویژه در سال‌های اخیر آینده سلامت و درمان کشور را با تهدید جدی روبه‌رو کرده است.

سعید فتاحی، مشاور کانون عالی انجمن‌های صنفی کارگران ایران، پیش‌تر اعلام کرد در سال‌های گذشته و به‌ویژه پس از جنگ اخیر، هزینه‌های دارو و درمان به‌طور چشمگیری افزایش یافته است، به‌ گونه‌ای که حتی با وجود پوشش بیمه تکمیلی، بازنشستگان ناچار هستند بخش قابل توجهی از هزینه‌های درمانی را شخصا پرداخت کنند.

شکاف درآمدی بازنشستگان

هاشمی میانگین حقوق ماهانه بازنشستگان هما را حدود ۲۷ میلیون تومان اعلام کرد و گفت نزدیک به ۵۶۰۰ نفر از آنان حداقل‌بگیر هستند و ماهانه اندکی بیش از ۱۸ میلیون تومان دریافت می‌کنند.

به گفته او، در دوران اشتغال، مجموع سهم کارکنان و کارفرما در پرداخت حق بیمه بازنشستگی و درمان معادل ۴۲ درصد حقوق است، اما مستمری برخی از آنان پس از بازنشستگی حتی به یک‌پنجم دریافتی دوران اشتغال نمی‌رسد.

این مقام صنفی افزود بر اساس شیوه محاسبه حقوق بازنشستگی، کارکنان هما ممکن است هنگام بازنشسته شدن ۸۰ تا ۸۵ درصد درآمد خود را از دست بدهند.

او به افرادی اشاره کرد که در دوران اشتغال ماهانه حدود ۲۰۰ میلیون تومان می‌گرفتند، اما مستمری آن‌ها در سال ۱۴۰۵ به ۲۵ تا ۲۸ میلیون تومان رسیده است.

هاشمی ادامه داد: «علت این فاجعه این است که در نظام اداری و مالی هما، نزدیک به ۹۰ درصد پرداختی‌ها به‌صورت “غیرمستمر” تعریف شده‌اند و بخش “مستمر” که مبنای محاسبه بازنشستگی قرار می‌گیرد، بسیار ناچیز است.»

اقتصاد ایران طی ماه‌های اخیر زیر فشار تنش‌های منطقه‌ای، محدودیت‌های تجاری و مالی و کاهش شدید ارزش پول ملی، با بحران فزاینده‌ای دست‌وپنجه نرم می‌کند.

جهش نرخ تورم و کاهش قدرت خرید طی ماه‌های اخیر فشار بر معیشت مردم را شدت بخشیده و تامین نیازهای اساسی را برای بخش بزرگی از جامعه، به‌ویژه بازنشستگان، دشوار کرده است.

این در حالی است که با وجود وخامت بحران معیشت و افزایش فشارهای روانی بر جامعه، مقام‌های جمهوری اسلامی همچنان بر تداوم سیاست خارجی تنش‌آفرین خود، به‌ویژه رویارویی با آمریکا و اسرائیل، اصرار دارند.

قطع کمک‌هزینه رفاهی

رییس هیات‌مدیره کانون بازنشستگان هما در ادامه گفت پرداخت کمک‌هزینه رفاهی به بازنشستگان از سال ۱۳۹۶ با معادل ۱۰ درصد حقوق آنان آغاز شد و در سال ۱۳۹۸ برای جلوگیری از قطع احتمالی آن، این ۱۰ درصد به حقوق پایه بازنشستگان افزوده شد.

به گفته او، پس از اجرای قانون متناسب‌سازی در سال ۱۳۹۹، پرداخت رفاهی متوقف شد، اما با پیگیری بازنشستگان، از آبان ۱۴۰۱ دوباره برقرار شد. مبلغ این کمک‌هزینه ابتدا ماهانه یک میلیون تومان بود و در مهر ۱۴۰۴ به شش میلیون تومان رسید.

هاشمی افزود مدیریت هما اسفند ۱۴۰۴ با استناد به خسارت‌های ناشی از جنگ و کاهش پروازها، پرداخت این کمک‌هزینه را قطع کرد؛ در حالی که حقوق و تمامی مزایای کارکنان شاغل در فروردین و اردیبهشت ۱۴۰۵ به‌طور کامل پرداخت شد.

او ادامه داد: «برای بازنشسته‌ای که طبق قانون پنج میلیون تومان به حقوقش اضافه شده بود، با حذف شش میلیون تومان رفاهی، دریافتی نهایی‌اش در سال ۱۴۰۵ حتی نسبت به قبل یک میلیون تومان کمتر شد.»

در ماه‌های گذشته، اعتراضات صنفی متعددی در نقاط مختلف کشور شکل گرفته است.

۲۶ مهر، بازنشستگان تامین اجتماعی و فولاد در شهرهای مختلف ایران از جمله تهران، رشت، کرمانشاه، اصفهان، شوش و اهواز، در اعتراض به گرانی، مشکلات معیشتی و درمانی و پرداخت نشدن مطالبات خود، تجمع کردند.